Psy.pl

reklama

Obaszar logowania się do serwisu
Obaszar wyszukiwania
szukanie zaawansowane
Zapisz się do naszego newslettera

Forum

Wielka Księga Psów: rhodesian ridgeback - pies głaskany pod włos

Jolanta Tarułka

15-09-2008

Mój Pies: 10/2008 (205)

strona: 45

Nadaje się zarówno na stróża, jak i sportowca. Nie zmienia to jednak faktu, że rodezjan potrzebuje doświadczonego i konsekwentnego właściciela.

HISTORIA RASY
Rhodesian ridgeback - pies z charakterystyczną pręgą na grzbiecie - to jedna z najstarszych ras. Podobno jej korzenie sięgają starożytnego Egiptu, o czym świadczą malowidła pochodzące z 3000 r. p.n.e. Uwieczniono na nich polujące psy z opadającymi bądź stojącymi uszami i pręgami na grzbietach. Znany jest również rysunek naskalny zwany ,,Diana's Vow” odnaleziony przez archeologów w Zimbabwe. Badacze uważają, że we wszystkich przypadkach chodzi prawdopodobnie o tego samego czworonoga - psa Hotentotów, od którego wywodzi się rodezjan.

Pierwsza wzmianka w piśmiennictwie na temat rodezjana pochodzi z 1857 r. Jest to ilustracja w książce dr. Davida Livingstone'a "Missionary Travels in South Africa". Choć przedstawiony tam pies z wyglądu bardziej przypomina szakala i jest znacznie mniejszy niż współczesny przedstawiciel rasy, to ma pręgę na grzbiecie. W 1936 r. podczas wykopalisk archeologicznych w pobliżu rzeki Oranje w Afryce znaleziono szkielety trzech psów, z których jeden był wyjątkowo dobrze zachowany - widoczne były nawet resztki czerwonozłotej sierści. Ciekawostką jest też odnalezienie psa z pręgą w podobnym typie na wietnamskiej wyspie Phu Quoc.

Hotentoci - rdzenni mieszkańcy Afryki Południowej, spokrewnieni z Buszmenami - przybyli do Egiptu prawdopodobnie z Etiopii lub południowego Sudanu. Towarzyszyły im półdzikie psy myśliwskie z pręgami na grzbietach, które wykorzystywali do pilnowania dobytku i polowania w sforach na lwy, gepardy i pawiany. Były to wyjątkowo wytrzymałe czworonogi - potrafiły przez wiele godzin obchodzić się bez wody, znosić duże upały w ciągu dnia i temperatury poniżej zera w nocy.

Hotentoci prowadzili koczowniczy tryb życia. W poszukiwaniu nowych terenów łowieckich wędrowali przez Tanzanię, Zambię i Rodezję (dzisiejsze Zimbabwe), aż do przylądka Peninsula.

Około 1650 r. do wybrzeży Przylądka Dobrej Nadziei przybiły okręty holenderskich kolonizatorów, którzy pod przywództwem Jana van Riebacka założyli na tych terenach misję. Holendrzy od razu zwrócili uwagę na czerwonozłote psy tubylców i postanowili uszlachetnić ich wygląd, krzyżując je z przywiezionymi przez siebie czworonogami z Europy - prawdopodobnie były to mastify, charty (greyhoundy i saluki), bloodhoundy i pointery. W większości przypadków potomstwo pochodzące z tych kojarzeń odziedziczyło nie tylko doskonały charakter psów Hotentotów, ale również charakterystyczną pręgę na grzbiecie.

W drugiej połowie XIX w. Charles Helm przywiózł do misji Hope Fountain w Rodezji dwie suki - Lornę i Powder. W niedługim czasie misję odwiedził myśliwy Cornelius van Rooyen. Jego wizyta okazała się przełomowa dla rasy - urzeczony charakterem i zdolnościami myśliwskimi obydwu suk postanowił je skojarzyć ze swoimi psami polującymi. Szczenięta urodzone z tego połączenia zapoczątkowały hodowlę van Rooyena i nową rasę.

Do rozwoju rodezjanów przyczynił się także Francis Barnes, który w Bulawayo założył farmę Eskdale. W 1915 r. kupił psa o imieniu Dingo, a potem sukę Judy - czworonogi te dały początek słynnej hodowli Eskdale Ridgeback. Barnes pierwszy zwrócił uwagę na konieczność opracowania wzorca rasy i ujednolicenia typu.

W 1922 r. powstał pierwszy klub rasy. W tym samym roku opracowano też oparty w dużej mierze na standardzie dalmatyńczyka wzorzec, który w znacznej części pozostał niezmieniony do dzisiaj - z czasem wyeliminowano tylko pręgowanie z umaszczenia i zastrzeżono występowanie białych znaczeń jedynie do klatki piersiowej i stóp. Pierwszy rodezjan został zarejestrowany w Południowoafrykańskim Związku Hodowców we wrześniu 1924 r. Rok później w Bulawayo odbyła się pierwsza wystawa.

Do Polski rasę sprowadzono w 1994 r., była wówczas zaliczana do VIII gr. FCI (aportery, płochacze i psy dowodne). Pierwszym zarejestrowanym rodezjanem była Torhusets Cinnamon Ndembela przywieziona z Danii. W tym samym czasie importowano też kolejne psy - Tek Taka Ibas (Dania), Bojka z Brodu nad Tichou (Czechy), Mteni Mireille (RPA). Później wszystkie rodowody były już nostryfikowane na VI gr. FCI (psy gończe, posokowce i rasy pokrewne).

Charakterystyczna dla rasy pręga, tzw. ridge, to pas sierści na grzbiecie, która rośnie w przeciwnym kierunku niż na reszcie ciała. Pręga może mieć do 5-cm szerokości, musi być wyraźna, symetryczna, w kształcie sztyletu. Zaczyna się tuż za łopatkami, gdzie tworzy regularną koronę (nie może przekraczać 1/3 długości pręgi) z dwoma symetrycznymi wicherkami, następnie zwęża się w kierunku zadu i kończy na wysokości bioder.

Za wadę uznaje się zbyt krótką pręgę, więcej lub mniej niż dwa wicherki w koronie oraz niesymetryczność ich ułożenia. Czy pręga jest prawidłowa, widać już w chwili narodzin - zbyt krótka się nie wydłuży. Rodezjany mogą się też urodzić bez pręgi, są wtedy - podobnie jak te z pręgą wadliwą - wykluczane z wystaw i hodowli.

CHARAKTER I USPOSOBIENIE
Rodezjan jest psem zrównoważonym, z dużym temperamentem. Chociaż bardzo przywiązany do właściciela, nigdy nie zachowuje się wobec niego poddańczo. Do prawidłowego rozwoju potrzebuje bliskiego kontaktu z rodziną, dlatego nie może być od niej izolowany. Ma też zbyt niezależny charakter, aby pozostawić go samemu sobie. Dobrze dogaduje się z dziećmi - jest wobec nich tolerancyjny, cierpliwy i zaskakująco delikatny. Jednak ze względu na jego rozmiary nie powinno się zostawiać ich razem bez kontroli.

Przedstawiciel tej rasy dobrze się czuje w grupie psów i może dzielić dom także z innymi zwierzętami. Trzeba jednak pamiętać, że samiec z trudem zaakceptuje drugiego samca na swoim terenie, szczególnie jeśli ten będzie miał równie silny charakter. Rhodesian ridgeback jest czujny, mało hałaśliwy i powściągliwy wobec obcych, dlatego sprawdzi się w roli stróża. To pies odważny, choć ostrożny - nie powinien w żadnej sytuacji wykazywać nieuzasadnionej agresji czy strachu.

Aktywny, wytrzymały i żywiołowy, potrzebuje odpowiedniej ilości ruchu i zajęcia. Nie wystarczą spacery na smyczy, trzeba mu zapewnić możliwość swobodnego biegania. Chętnie będzie towarzyszył właścicielowi w joggingu lub podczas rowerowej przejażdżki, ale nie należy zmuszać do takiego wysiłku szczeniąt i młodych psów (do około 18. miesiąca życia). Wybierając się z rodezjanem za miasto, warto też pamiętać o jego silnym instynkcie myśliwskim - gdy zwietrzy ciekawy trop, może się znacznie oddalić od właściciela i nie reagować na wołanie.

UMIEJĘTNOŚCI
Rhodesian ridgeback należy do grupy psów myśliwskich. Był używany do polowania w grupach na duże drapieżniki i do pilnowania dobytku. Zadaniem rodezjanów nie było atakowanie zwierzyny - w bezpośrednim starciu z lwem czy gepardem żaden by nie przeżył. Miały wytropić ofiarę, osaczyć ją i zatrzymać na miejscu do czasu przybycia myśliwego z bronią.

Obecnie rodezjany są przede wszystkim psami do towarzystwa. W niektórych krajach używane są jako psy służbowe w policji - tropiące i wykrywające narkotyki, a także ratownicze. Można je szkolić w zakresie ogólnego posłuszeństwa (PT), ale nie poleca się szkolenia obronnego (IPO). Rodezjany nadają się do uprawiania niektórych psich sportów, np. agility, obedience, tańca z psem. Doskonale poradzą sobie również na coursingu, czyli pogoni w terenie za sztucznym zającem.

SZKOLENIE I WYCHOWANIE
Ten inteligentny zwierzak chętnie się uczy, ale nie należy oczekiwać od niego bezwzględnego posłuszeństwa - bywa uparty i samowolny. To pies jednego pana, dlatego najlepiej współpracuje z wybraną przez siebie osobą. Naukę należy rozpocząć już z kilkumiesięcznym szczeniakiem. W opisach rasy często powtarza się stwierdzenie, że jej przedstawicieli nie można traktować ostro, szczególnie w młodym wieku. Należy umożliwić im prawidłową socjalizację z innymi psami (np. w psim przedszkolu), ludźmi i nowymi sytuacjami. Na spacery najlepiej wyprowadzać rodezjana w dobrze dopasowanej obroży i na zwykłej, mocnej smyczy (rosnącym szczeniętom nie powinno się zakładać szelek). Jedzenie podajemy w metalowych miskach, ponieważ plastikowe mogą powodować alergie kontaktowe. Kupmy też klatkę, bo małe rodezjany potrafią siać duże spustoszenia.

ŻYWIENIE
Rodezjan należy do ras szybko rosnących, a jednocześnie długo się rozwijających. Szczenięta muszą być żywione wyjątkowo starannie, ponieważ wszelkie zaniedbania w tym okresie mogą się później odbić na ich zdrowiu i kondycji. Można stosować gotowe karmy renomowanych firm dla dużych ras lub podawać jedzenie przygotowane samodzielnie. Tradycyjne posiłki trzeba uzupełnić preparatami wapniowo-witaminowymi i zawierającymi substancje wspomagające rozwój stawów (glukozaminę i chondroitynę). W wypadku karm przemysłowych nie jest konieczne podawanie tych środków, o ile lekarz weterynarii nie zaleci inaczej.

Dorosły rodezjan powinien być żywiony odpowiednio do swojego wieku i trybu życia. Psy aktywne i uprawiające sporty potrzebują diety wysokoenergetycznej, podczas gdy starszym lub spokojniejszym czworonogom wystarczy karma średniobiałkowa. Niektórzy hodowcy z powodzeniem stosują dietę BARF (naturalne, surowe pożywienie).
Dzienną porcję musimy podzielić przynajmniej na dwa posiłki i zapewnić psu odpoczynek po jedzeniu.

PIELĘGNACJA I PRZYGOTOWANIE DO WYSTAWY
Pies tej rasy najczęściej linieje dwa razy w roku - najintensywniej na wiosnę. Sierść jest drobna, ale dosyć twarda, dlatego wbija się w dywany. Wymiana szaty po zimie trwa zwykle około miesiąca. W tym czasie powinno się wyczesywać rodezjana nawet codziennie, aby szybciej pozbyć się martwego włosa. Najlepiej nadają się do tego gumowe szczotki, ale zdarza się, że gęstszą sierść w niektórych miejscach trzeba wyskubać. Do pielęgnacji dobrze posłuży też szczotka z twardego włosia i wilgotny bawełniany ręcznik, którym usuniemy kurz. Kąpiemy pupila w miarę potrzeby w szamponie dla psów krótkowłosych.

Raz w tygodniu powinno się sprawdzić uszy i systematycznie skracać pazury, jeśli same się nie ścierają. Warto też podawać psu specjalne ciastka do czyszczenia zębów lub przyzwyczaić go do pasty i szczoteczki. Rodezjan nie wymaga specjalnego przygotowania do wystawy - powinien być czysty i nauczony zachowania w ringu. Prezentujemy go na ringówce lub w ozdobnym łańcuszku i lekkiej smyczy.

ZDROWIE
To pies na ogół odporny i wytrzymały. Zdarzają się jednak schorzenia typowe dla tej rasy - należy do nich tzw. DS, czyli dermoid sinus (zatoka skórzasta). Powstaje w wyniku niezupełnego rozdzielenia zawiązków skóry i cewy nerwowej, wskutek czego tworzy się kanał drążący w głąb ciała, zbudowany ze zmienionej skóry zawierającej mieszki włosowe i gruczoły łojowe. Najczęściej kończy się w tkankach miękkich, ale zdarza się, że sięga aż do rdzenia kręgowego, co może dawać objawy neurologiczne. Zatoki skórzaste przeważnie są zlokalizowane w środkowej linii grzbietu, na szyi, przedpiersiu, w okolicach lędźwi lub ogona. Doświadczeni hodowcy potrafią odnaleźć je już u nowo narodzonych szczeniąt. DS leczy się operacyjnie, chociaż nie we wszystkich przypadkach zabieg jest możliwy i przynosi oczekiwane rezultaty.

Rodezjan miewa również skłonności do dysplazji stawów biodrowych, łokciowych i OCD (osteochondroza stawu ramiennego). Sporadycznie zdarzają się niedoczynność tarczycy, enostoza (młodzieńcze zapalenie kości) oraz alergie pokarmowe i kontaktowe. Jak wszystkie duże rasy może być też podatny na rozszerzenie i skręt żołądka.

Jest średnio odporny na warunki atmosferyczne. Dobrze znosi wyższe temperatury, ale może być wrażliwy na mróz, dlatego niektórym psom warto zakładać wówczas specjalne kubraczki.

DLA JAKIEGO PANA
Rhodesian ridgeback nie nadaje się dla każdego - to pies o specyficznym charakterze, wymagający odpowiedniego traktowania i wychowania. Potrzebuje właściciela doświadczonego, prowadzącego ustabilizowany i aktywny tryb życia.

Za pomoc dziękujemy hodowli Kananga Małgorzaty Karaszewskiej-Prokockiej i Monice Tušanovej

 

Rhodesian ridgeback (grupa VI FCI, sekcja 3, nr wzorca 146)

Kraj pochodzenia: Afryka Południowa
Wielkość: wysokość psów w kłębie 63-69-cm, suk 61-66-cm
Szata: krótka, gęsta, gładka, błyszcząca, ani wełnista, ani jedwabista 
Maść: od jasnopszenicznej do czerwonopłowej, dopuszczalne niewielkie białe znaczenia na piersi i palcach (nadmierna ilość bieli na piersi, brzuchu i powyżej palców jest wadą); oraz ciemna kufa i uszy
Dojrzałość: 3 lata
Długość życia: 9-12 lat
Odporność na warunki atmosferyczne: średnia
Koszty utrzymania: 200-250 zł miesięcznie 
Cena psa z rodowodem: 1500-3500 zł

 

Zalety i wady

+ przywiązany do rodziny
+ tolerancyjny wobec dzieci
+ inteligentny, chętnie się uczy
+ dobry, mało hałaśliwy stróż
+ nadaje się do niektórych psich sportów
+ łatwy w pielęgnacji
+ akceptuje inne zwierzęta domowe

- wymaga poświęcenia mu dużej ilości czasu
- zdarza się agresja wobec przedstawicieli tej samej rasy
- bywa niezależny i samowolny

 

Lekcje cierpliwości


Jak wygląda w praktyce szkolenie rodezjana? Spytaliśmy o to Olę Kordas, która trenuje z siedmioletnim Ajsonem agility i taniec z psem.

Szkolisz Ajsona od szczeniaka?
Kupiliśmy go, gdy miał pół roku, i nie od razu zaczęliśmy trenować, więc na kurs agility zapisaliśmy się na drugie urodziny.

Początki były trudne?
Przeciwnie - Ajson był chętny i szybki, bo zorientował się, że łatwo może zarobić w ten sposób kawałek parówki, żółtego sera czy suszonej wątróbki. Dopiero z czasem treningi zaczęły go nużyć.

Jak sobie radzisz z tym problemem?
Staram się go pobudzić przed startem na różne sposoby: zabawą, gonieniem, klaskaniem, zaczepianiem, a nawet drażnieniem. 

Próbowałaś motywować go czymś innym niż jedzenie?
Nic innego na niego nie działa. Ale nie jest to typowe dla wszystkich rodezjanów, bo znam sukę, która chętnie biega na piłkę.

Trudno nadążyć na torze za Ajsonem?
Nie miałam z tym problemów - nauczyłam się biegać trochę szybciej. Ajson robi duże susy i duże wyskoki, ale jest mniej zwrotny niż mniejsze psy. Ma to swoje zalety. Kiedyś pokonał wszystkie bordery, bo ich właściciele nie zdążyli ich odwołać przed tunelem - a ja zdążyłam [w agility pies musi pokonywać przeszkody w kolejności wskazanej przez przewodnika - red.].

Która z przeszkód jest najtrudniejsza?
Kładka - musieliśmy razem z tatą i instruktorką podciągać mu łapy... Najszybciej za to opanował hopki. Przez tę jego skoczność mamy za to zawsze 10 punktów karnych za niezaliczenie strefy wejściowej na palisadzie [odcinek przeszkody, na którym pies musi postawić łapę - red.] - Ajson wskakuje od razu na samą górę...

Taniec trenujecie tak długo jak agility?
Jakieś trzy lata. Sprawia on Ajsonowi o wiele większą radość, bo nie musi się przy nim aż tak wysilać, a nagrody są równie smaczne...

Wynika z tego, że szkolenie rodezjana to solidna lekcja cierpliwości...
Za to satysfakcja jest znacznie większa, niż gdy szkoli się np. owczarka belgijskiego rwącego się do pracy, tak jak moja suczka malinois Hexa.

A czego nie udało się Ajsona nauczyć?
Szczekania na komendę - to typowy milczek!

 

Inne rasy afrykańskie

Basenji (grupa FCI: V)
Pochodzenie: Afryka Środkowa
Patronat: Wielka Brytania
Pies o lekkiej budowie, delikatnym kośćcu, elegancki, harmonijnie zbudowany, z charakterystycznymi zmarszczkami na głowie i ciasno zawiniętym ogonem; idealna wysokość psów w kłębie 43 cm, suk - 40 cm. Szata krótka, gładka, przylegająca, delikatna. Maść czarno-biała, rudo-biała, czarna podpalana, czarna podpalana z białym, pręgowana. Basenji należy do grupy prymitywnych psów zwanych schensi. Jego historia sięga starożytnego Egiptu. Pierwotnie wykorzystywano go jako psa myśliwskiego do wystawiania i wypłaszania zwierzyny. Basenji ma duży temperament i wesołe usposobienie, ale nie jest typowym ulubieńcem rodziny. Inteligentny, lecz niezależny, uparty i trudny do szkolenia - nie nadaje się dla każdego. Bywa powściągliwy wobec obcych. Aktywny, wymaga sporo ruchu. Chociaż nie szczeka tak, jak inne psy, to nie jest też niemy - wydaje różne dźwięki aż po typowe dla niego jodłowanie.


Aidi (grupa FCI: II)
Pochodzenie: Maroko
Silny, muskularny, wytrzymały pies, o mocnej, ale nie ciężkiej budowie; wysokość w kłębie 52-62 cm. Szata gęsta, półdługa, obfita, długości około 6 cm, na głowie i uszach krótsza i delikatniejsza; na szyi i podgardlu tworzy grzywę; uda i ogon porośnięte długim włosem. Maść w różnych kolorach - biała, piaskowa, czerwona, pręgowana, z ciemnym nalotem, dwubarwna, trójbarwna. Aidi pochodzi z gór Atlas - najwyższego pasma w Afryce. Mógł dotrzeć do Afryki z Hiszpanii albo przybyć razem z Fenicjanami podczas ich kupieckich wędrówek. Wśród jego przodków mogły się też pojawić azjatyckie psy pasterskie. Aidi był dawniej wykorzystywany do pilnowania dobytku ludów koczowniczych i ochrony stad przed drapieżnikami. Dzisiaj jest psem stróżującym, zaganiającym, pasterskim i myśliwskim. To zwierzak zwinny, energiczny, o silnym charakterze, przywiązany do właściciela i chętny do współpracy. Jest bardzo czujny, nieufny wobec obcych, z silnym instynktem obrony terytorium.

Jolanta Tarułka

Oceń artykuł

Twoja ocena:

Średnia ocen:

4.0
Zobacz także pliki wideo:
dodaj swoją opinię Komentarze: Opinii użytkowników: 0