Już na pierwszy rzut oka widać, że irlandzki spaniel dowodny nie jest typowym przedstawicielem spanieli - przypomina raczej krzyżówkę pudla. To niejedyny przypadek mylącej nazwy. Jednak w przeciwieństwie np. do spaniela tybetańskiego, który jest psem ozdobnym i z rasami myśliwskimi nie ma nic wspólnego, irlandzki spaniel dowodny to myśliwy pełną gębą!
Szczurzy ogon
Korzenie rasy sięgają głęboko, ale pierwsze wzmianki o niej pochodzą dopiero z lat 30. XIX w., kiedy rozpoczęto planową hodowlę. Nie wiadomo jednak, jakie rasy się na nią składają, gdyż jej twórca Justin McCarthy nie zostawił na ten temat żadnych zapisków. Wygląd sugeruje, że oprócz dawnych spanieli wśród przodków znajduje się przedstawiciel którejś z ras dowodnych o kędzierzawej sierści - pudel, irlandzki pies dowodny lub barbet. W odróżnieniu od nich irlandzki spaniel dowodny ma jednak krótkowłosy pysk i... ogon. Dlatego rasę nazywano także „szczurzym ogonem” - choć nie jest on łysy jak u tego gryzonia.
Największy spośród spanieli
Jedynym podobnym kuzynem irlandzkiego spaniela dowodnego jest amerykański spaniel dowodny, znacznie od niego mniejszy. Solidnie zbudowany, krzepki, o sportowej sylwetce irlandczyk jest największy spośród spanieli. Rasę wyhodowano do aportowania ptactwa. Jej przedstawiciele pracowali na błotnistych, bagiennych terenach i nad rzekami. Psy te potrafią się przystosować do różnych warunków. Obdarzone są doskonałym węchem, dlatego bywają szkolone do wykrywania narkotyków i materiałów wybuchowych. Miłość do wody pozostała im do dziś - nie przepuszczą nawet błotnistej kałuży.
Kosmaty klaun
Te pełne energii, lubiące zabawę czworonogi muszą mieć możliwość swobodnego wybiegania się, uwielbiają też aportować. Radosne usposobienie nie przeszkadza temu, że są zrównoważone, co jednak w pełni uwidacznia się po uzyskaniu dojrzałości (w porównaniu z wieloma innymi rasami następuje to stosunkowo późno). Okres dojrzewania może być dosyć trudny, zwłaszcza w wypadku samców - bywają wtedy uparte i niesforne. Dlatego wymagają stanowczego, lecz łagodnego podejścia i dużo cierpliwości.
Generalnie chętne do nauki spaniele nie lubią wielokrotnego powtarzania tych samych ćwiczeń. Inteligencję potrafią wykorzystać we własnym interesie, jeśli tylko wyczują, że mogą sobie na to pozwolić. Dlatego szczególnie młodego przedstawiciela tej rasy nie można puścić na żywioł, bo wejdzie nam na głowę. Z tych powodów nie poleca się irlandzkiego spaniela dowodnego jako pierwszego psa. Osoba doświadczona nie powinna mieć z jego ułożeniem specjalnych problemów. Nawet jednak wyszkolone psy myśliwskie podczas pracy potrafią się zachowywać zabawnie, przez co rasa zyskała reputację klauna.
Pies dla alergika
Irlandzkie spaniele dowodne lubią przebywać z ludźmi, są uroczymi towarzyszami rodziny i dziecięcych zabaw. Dobrze dogadują się z psami i innymi zwierzętami domowymi. Wobec obcych okazują nieufność, co sprawia, że nieźle stróżują (zwykle nie przejawiają agresji). Nie można zapominać o socjalizacji w młodym wieku, aby nie stały się lękliwe.
Irlandzki spaniel dowodny to dobry zwierzak dla alergika, ponieważ prawie nie linieje. Za to jego sierść wymaga regularnej pielęgnacji, bo może się filcować. Trzeba ją czesać raz w tygodniu i podstrzygać co 6-10 tygodni. Nieco więcej uwagi wymaga szata psa wystawowego. Przygotowanie go do pokazu nie jest bardzo trudne, jednak lepiej powierzyć je osobie doświadczonej.
Do sierści spaniela przyczepiają się wszelkie roślinki. Dlatego szczególnie wiosną i latem należy starannie przeglądać po każdym spacerze łapy i uszy. Oklapnięte uszy mają także tendencję do infekcji, powinno się je sprawdzać pod tym kątem zwłaszcza po pływaniu. Poza tym jednak irlandzki spaniel dowodny cieszy się dobrym zdrowiem i jest odporny na zmienne warunki atmosferyczne. Większość przedstawicieli tej rasy ma doskonały apetyt, należy więc kontrolować ilość podawanej karmy, aby pies nie przytył.
Rasa najpopularniejsza jest w Wielkiej Brytanii i w Stanach Zjednoczonych. Do Polski pierwszy pies przyjechał w 2007 r., a w tym roku dołączyła do niego suczka.
Za pomoc dziękujemy Charlesowi Lewis-Crooksowi
Irlandzki spaniel dowodny (VIII grupa FCI: aportery, płochacze i psy dowodne)
Pochodzenie: Irlandia
Charakter: pies inteligentny, zrównoważony, odważny, chętny do pracy, wytrzymały, bardzo przywiązany do właściciela, nieufny wobec obcych
Wielkość: psy 53-59-cm, suki 51-56-cm
Waga: psy 25-30-kg, suki 20-26-kg
Szata: gęsta, natłuszczona, tworząca ciasno zwinięte pierścienie; włos krótki tylko na pysku i części twarzowej głowy, przedzie szyi oraz ogonie
Maść: wątrobiana (ciemnobrązowa z brązową pigmentacją nosa, warg i pazurów)
Długość życia: ok. 9 lat
Podatność na szkolenie: duża, choć bywa uparty
Aktywność: wysoka; potrzebuje dużo ruchu, ale nie jest nadaktywny
Koszty utrzymania: 150-300 zł miesięcznie
Odporność/podatność na choroby: bardzo odporny, choć bywa podatny na infekcje uszu; zdarza się dysplazja i wwinięcie powiek
Możliwość nabycia szczeniaka: tylko za granicą
Cena psa z rodowodem: 1000 euro
