Pies z Arki Noego – chart afgański

Chart afgański jest rasą bardzo starą. Jego historia sięga tak zamierzchłych czasów, że zasłużył sobie na miano "psa z Arki Noego". Afgan jest psem eleganckim, wyniosłym, dumnym i niezależym, o charakterystycznym orientalym wyglądzie

Charty były pierwszymi wyspecjalizowanymi psami, jakie pozyskał człowiek. Potrafią rozwijać duże szybkości, dlatego wykorzystywano je do pościgów na otwartej przestrzeni. Należą do grupy tzw. wzrokowców, co oznacza, że polując posługują się wyłącznie bystrym wzrokiem. Pochodzenie charta afgańskiego nigdy nie zostało dokładnie poznane i prawdopodobnie już to nie nastąpi. Jego historia to jedynie spekulacje i domysły badaczy. Najstarsze odnalezione szczątki tych zwierząt pochodzą prawdopodobnie sprzed 4000 lat p.n.e. Zdaniem specjalistów mogą być to szczątki zarówno afganów jak i saluki, ponieważ obie rasy są blisko ze sobą spokrewnione. Sceptycy twierdzą, że odkrycie to zostało źle zinterpretowane i nie może stanowić wiarygodnego dowodu. W tej sytuacji pozostaje jedynie powtórzyć za Afgańczykami, że „psy te przybyły znikąd i po prostu są”.

Brytyjski łącznik
Istnieje teoria mówiąca, że bezpośredni przodek charta afgańskiego przywędrował z Afryki Północnej lub z Iranu. Wysoko w górach Afganistanu, w mroźnym klimacie, kilka psów z dłuższą sierścią posłużyło jako materiał wyjściowy do rozpoczęcia hodowli. Afgan powstał w wyniku selekcji zwierząt o najdłuższej szacie. Jego pierwotna nazwa to tazi, ale określano go również w inny sposób: balkh, barkuzy czy chart kabulski. Rasa bardzo szybko rozprzestrzeniła się w rejonach przygranicznych i w Indiach. Afgan był wykorzystywany jako pies myśliwski i pasterski. Polował na dużą zwierzynę: antylopy, gazele, irbisy, lisy i wilki, towarzyszył także sokolnikom. Wojska brytyjskie w Indiach używały go do stróżowania i przekazywania meldunków. Początkowo sprzedaż psów tej rasy cudzoziemcom była zabroniona i dopiero na początku XX w. pierwsze egzemplarze pojawiły się w USA i w Europie. Najsłynniejszym afganem był Zardin przywieziony do Anglii przez kapitana Barffa. Pokazany na wystawie w Crystal Palace w 1907 r. wzbudził prawdziwą sensację. Wygrywał jeszcze przez wiele lat na różnych pokazach i zapoczątkował zainteresowanie rasą. To jego opis posłużył do opracowania późniejszego standardu. W latach 20. hodowano charty w dwóch typach. Pierwszy – typ pustynny – skupiał zwierzęta z hodowli „Bell-Murray”. Charakteryzowały się wysokim wzrostem, lekką budową i skąpym owłosieniem. Drugi typ nazywany był Ghzani lub górski. Należące do niego psy były grubokościste, zwarte, o mocnym kątowaniu i bardzo obfitej szacie. Obydwa typy miały decydujący wpływ na rozwój afganów. Pierwszy Klub Hodowców Charta Afgańskiego powstał w Wielkiej Brytanii w 1926 r. Mówiąc o jego historii w Anglii nie można pominąć znanej hodowczyni i autorki monografii – M. Niblock. W jej hodowli „Khanabad” urodził się pierwszy pies o błękitnym umaszczeniu i dzięki jej staraniom wprowadzono ten kolor do standardu. W Stanach Zjednoczonych uznano rasę w latach 30. XX w.

Łagodny i zaradny
Chart afgański jest psem o niebanalnym wyglądzie, eleganckim i pełnym wdzięku. Dumny i wyniosły, sprawia wrażenie nieprzystępnego. W rzeczywistości jest niezwykle wrażliwy i potrzebuje bliskiego kontaktu z człowiekiem. Wymaga akceptacji wszystkich domowników, nie kochany i nie rozumiany może stać się krnąbrny i złośliwy. Swojego opiekuna obdarza dużym uczuciem, jednak nie okazuje go tak wylewnie jak psy innych ras. Nie oczekujmy od niego poddańczej uległości. Zazwyczaj są to drobne, ale wymowne gesty, dostrzegane tylko przez właściciela. Jest dobrym towarzyszem dla dzieci, potrafi być cierpliwy i tolerancyjny. Na ogół dobrze układają się jego stosunki z innymi zwierzętami. Jedną z podstawowych cech charakteru afgana jest wrodzona łagodność. Pomimo, że w przeszłości pełnił rolę psa stróżującego, nigdy nie był agresywny. Chociaż ma tendencje do obrony swojego terytorium, gryzie bardzo rzadko i niechętnie. Wobec obcych zachowuje dystans i pewną nieufność. Pies tej rasy długo się rozwija i dopiero trzyletni osobnik może być uznany za dorosłego. Od lat pokutuje pogląd, że chart jest niezbyt mądrym czworonogiem. Jest to stwierdzenie krzywdzące i nieprawdziwe. Jego inteligencja objawia się nie w szybkości, czy dokładności wykonywania poleceń, ale na pewnej zaradności życiowej. W swojej ojczyźnie nigdy nie był hołubiony i rozpieszczany. Traktowano go wyłącznie użytkowo. Polowanie i praca przy pilnowaniu stad wykształciły jego samowystarczalność, zdolność podejmowania samodzielnych decyzji i umiejętność przystosowania się do każdych warunków. Uczy się łatwo i szybko rozumie, czego oczekuje od niego przewodnik. Wrodzona niezależność nie pozwala mu jednak na natychmiastową reakcję. Wykonuje polecenia pozornie niechętnie i z ociąganiem, co bywa mylnie interpretowane jako brak posłuszeństwa.

Pies w czapce
Chart afgański, podobnie jak inni przedstawiciele tej grupy, jest bardzo żywiołowy, potrzebuje ruchu i zajęcia. Oprócz codziennych spacerów ciekawą rozrywką dla całej rodziny mogą być wyścigi. Pies ten uwielbia pogoń i polowanie, doskonale sprawuje się na torze, biega z wielką pasją i radością. Może startować w dwóch konkurencjach. Pierwsza to pogoń za sztucznym zającem po torze, podczas której oceniana jest szybkość psa i czystość biegu. Druga to próby pracy tzw. coursingi (startują dwa psy dobierane losowo) – sztuczny zając jest tak ustawiony, aby jego ruch imitował kluczenie prawdziwego zająca. Na trasie znajdują się naturalne przeszkody, które psy muszą ominąć. Oceniana jest szybkość, zaciętość pościgu, inteligencja, zręczność, wytrzymałość i współpraca z drugim psem.
Bardzo ważnym zagadnieniem jest prawidłowa i systematyczna pielęgnacja szaty. Co kilka dni należy ją dokładnie wyczesywać, używając odpowiednich szczotek. Zabieg ten powinien sprawiać psu przyjemność i trzeba przyzwyczajać do niego już małe szczenięta. Dorosłe afgany, jak wszystkie czworonogi o długiej, jedwabistej szacie, pozbawionej podszerstka, powinny być kąpane co 2-3 tygodnie. Używamy w tym celu odpowiednich kosmetyków (szampon i balsam) do suchych włosów. Następnie dokładnie suszymy kolejne partie włosów suszarką, jednocześnie je rozczesując. Jest to zajęcie dość pracochłonne, ale zadbany i lśniący pies na pewno będzie nagrodą za nasz wysiłek. Charakterystyczne dla afgana jest to, że po deszczu jego sierść nie wydziela przykrego zapachu. Jest dość wybredny pod względem żywienia, podawany pokarm powinien być urozmaicony. Karmimy go dwa razy dziennie, a miskę ustawiamy na podwyższeniu. Coraz częściej możemy spotkać psy ubrane w stylowe czapeczki, zwane „snood” (z jęz. angielskiego). Ich zadaniem nie jest zapewnienie ciepła, ale ochrona długiego włosa na uszach przed zniszczeniem. Chart afgański nie jest psem dla każdego. Docenią go prawdziwi koneserzy, którzy nie będą oczekiwać bezwzględnego posłuszeństwa i dla których drobny objaw czułości będzie więcej wart niż poddańcza uległość.
Poznajmy się

Wygląd ogólny: Elegancki i dystyngowany w ruchu, powinien sprawiać wrażenie siły i dostojności.
Wzrost: pies 68-74 cm, suka 63-69 cm.
Szata: włos bardzo długi, jedwabisty i delikatny. Okrywa kończyny, boki i tułów z wyjątkiem grzbietu, gdzie poczynając od łopatek aż do nasady ogona sierść jest krótka i gęsta. Na głowie długie włosy tworzą charakterystyczną czuprynę. Na kufie sierść krótka. Uszy i kończyny obficie owłosione. Niektóre afgany mają dystyngowaną bródkę na dolnej szczęce.
Maść: każda maść jest dopuszczalna. Niepożądane są białe znaczenia na stopach, głowie (w postaci gwiazdki) i na końcu ogona.
Głowa: czaszka długa, ale nie za wąska, guz potyliczny wydatny. Kufa długa, stop słabo zaznaczony. Nos czarny, u psów o jasnej maści dopuszczalny jaśniejszy. Zgryz nożycowy.
Oczy: trójkątne, możliwie ciemne, ale złoty kolor nie jest wadą. Nieco skośnie osadzone – kąt zewnętrzny oka umieszczony wyżej od wewnętrznego.
Uszy: nisko osadzone, przylegające do głowy, zwisające, pokryte długim, jedwabistym włosem.
Szyja: długa, mocna, dumnie noszona.
Tułów: grzbiet średniej długości, dobrze umięśniony, prosty, lekko opada w kierunku ogona. Żebra dobrze wysklepione, klatka piersiowa głęboka. Lędźwie szerokie i raczej krótkie, wystające i szeroko rozstawione guzy biodrowe.
Kończyny przednie: łopatki długie i ukośnie skierowane do tyłu, silne, dobrze umięśnione, ale niezbyt masywne. Kończyny proste, łokcie przylegające. Stopy mocne, duże i szerokie, pokryte gęstym włosem. Palce łukowato wygięte.
Kończyny tylne: silne i umięśnione. Udo i podudzie długie, mniej więcej tej samej długości, dobrze kątowane w stawie kolanowym. Stopy jak u kończyn przednich.
Ogon: długi, nisko osadzony, z pierścieniem na końcu. Słabo owłosiony, z nieznacznym piórem, w akcji noszony wysoko.
Chart afgański w szkole

– Jak większość chartów, chart afgański nie uczy się zbyt szybko posłuszeństwa. Opiekun powinien być cierpliwy i konsekwentny, pamiętać o nagrodach, a także pozwolić psu dojrzeć do stawianych mu wymagań.
– Afgana należy jak najszybciej nauczyć chodzenia przy nodze na luźnej smyczy. Jako, że pies ten bardzo lubi swobodny ruch, chodzenie na naprężonej smyczy nauczy go nieposłuszeństwa i krnąbrności, dającej się bardzo we znaki gdy smycz jest odpięta.
– Problemy może stwarzać nauczenie takich ćwiczeń jak: „daj głos”, „do nogi”, „waruj”. (Adam Zaremba-Czereyski)

Chart afgański może mieć skłonność do:
– nieżytów przewodu pokarmowego
– zaćmy
– alergii pokarmowej i kontaktowej
– w starszym wieku kłopoty z kręgosłupem i nowotwory skóry (Lek. wet. Artur Dobrzyński)
Afgany w Polsce

Historia tej rasy w naszym kraju liczy zaledwie 30 lat. Pierwszy miot przyszedł na świat w 1971 r. w hodowli „Afgan-Pol” Krystyny Pyrkosz. Następne szczenięta urodziły się w 1973 r. w hodowli „Hari-Rud” Mieczysława Izydorczyka, a trzeci miot w 1974 r. u Janiny Staniszewskiej-Borkowskiej – „Kontrapunkt”. Na wystawach pojawiło się w owym czasie wiele doskonałych, importowanych egzemplarzy, z których kilka miało szczególny wpływ na rozwój rasy. Były to m.in. psy: Khanikush RAJAN, Khonistan AQARIUS, SHAREENKA Sunwarrior, JEHERANS TUTAN-KHAMAN, Windsurf’s DANISH DYNAMITE i Windsurf’s G.I. BLUES oraz suki: Sherdil SAHARA, Khanabad CELESTIAL BLUE, UNDA de Domus Animula. Koniec lat 70. to prawdziwy rozkwit rasy w Polsce. Obecnie pogłowie afganów jest niezbyt liczne. Umiarkowana popularność sprawia jednak, że trafiają w ręce prawdziwych miłośników.

Chcesz dać głos i ocenić?
Dołącz do naszego stada – zarejestruj się!
Ocena użytkowników

Dodaj komentarz

Zaloguj się do swojego konta lub skomentuj anonimowo. Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *