Rasy nieuznane - Psy.pl - mamy nosa!

Rasy nieuznane

Na świecie jest ponad 400 ras psów, ale niektóre uznawane są tylko przez niewielkie organizacje czy kluby rasy

Formalną hodowlę rasy rozpoczyna zwykle jakiś pasjonat, który zbiera psy określonej grupy występujące na danym terenie. Większość istniejących współcześnie ras powstała w ten sposób, np. prawie każdy kraj ma swoje lokalne rasy owczarków.
Rzadziej zdarza się, że rasa jest tworzona sztucznie, zwykle z inicjatywy jednego człowieka – w ten sposób powstał np. doberman. Kiedy rasa jest już w miarę liczna i ustabilizowana, jej miłośnicy zakładają klub, którego celem jest jej utrzymanie i popularyzacja w szerszych kręgach. Na tym etapie rasa nie jest jednak jeszcze uznana przez poważne organizacje.

Pitbull, protoplasta amstafa
Prócz naszego gończego polskiego, który nie został jeszcze uznany przez Międzynarodową Federację Kynologiczną (FCI), ale jest uznawany przez ZKwP, możemy spotkać u nas przedstawicieli kilku innych nieuznanych przez FCI ras. Najpopularniejsze są pitbulle, czyli amerykańskie pitbull terriery. Czasem nazwą tą błędnie określa się amerykańskie staffordshire terriery, zwane w skrócie amstafami lub stafordami. Amstaf jest jednak rasą uznaną przez FCI. Pitbull to jego starszy kuzyn. Hodowany był (i niestety nadal jest, również w Polsce) jako pies do walk. Amstafa wyhodowano na bazie pitbulla, ale z założenia jako psa wystawowego i do towarzystwa.
Pitbulle są bardziej zróżnicowane od amstafów pod względem wyglądu (wzrostu i umaszczenia), choć czasem trudno je odróżnić. Dość popularne są u nas pitbulle odmiany red nose o umaszczeniu czekoladowym – tak umaszczony pies nie produkuje czarnego barwnika i ma brązowy albo cielisty nos. Wydaje się, że pod względem psychicznym nie ma aż tak dużej różnicy między pitbullem i amstafem. Więcej zależy od wychowania i prowadzenia psa.

Bojowe i stróżujące
Parę lat temu na wystawach pojawiły się przelotnie również buldogi amerykańskie – duże psy w typie dawnego buldoga – zwinnego, sprawnego, z nie tak mocno skróconym nosem jak współczesny buldog angielski. Rasę wyhodowano w Ameryce, a celem hodowców było zachowanie typu i psychiki dawnego buldoga. To psy sportowe, silne, przypominają nieco boksery. Mogą mieć różne umaszczenie, ale w Polsce najpopularniejsze są białe.
Pojawiają się u nas również hiszpańskie alano, kuzyni cane corso i dogo canario, oraz moskiewskie psy stróżujące, wyhodowane w Rosji na bazie krzyżówki owczarka kaukaskiego i bernardyna. Jako osobną rasę hoduje się w Polsce owczarki niemieckie długowłose. Sprowadzono do nas także psa i suczkę rasy chodsky pes, wyhodowaną w Czechach, a przypominającą niedużego długowłosego owczarka niemieckiego.
W Polsce zainteresowanie budzą głównie rasy tzw. bojowe i stróżujące – takie psy szybko znajdują zwolenników, nawet jeśli nie należą do ras uznanych.
W samym zainteresowaniu nowinkami nie ma nic złego, o ile tylko u jego podstaw nie leżą niskie pobudki – np. chęć posiadania groźnego psa do walk. Sprowadzanie nowych ras wzbogaca naszą kynologię. Ważne, aby psy trafiały w odpowiedzialne ręce prawdziwych miłośników rasy. Wiele z tych ras być może doczeka się w przyszłości uznania przez FCI.

Nieuznane na wystawach
Związek Kynologiczny może, choć nie musi, przyjąć na wystawę psa rasy nieuznanej. Każdy przypadek rozpatrywany jest indywidualnie przez konkretny oddział związku. Największe szanse mają rasy zgłoszone do uznania, takie jak chodsky pes. Psy ras nieuznanych przyjęte na wystawę powinny być wymienione w dodatku do katalogu i nie mogą otrzymać interchampionatu. Rejestracją psów rasowych i wydawaniem rodowodów zajmują się związki kynologiczne. Związek Kynologiczny w Polsce (ZKwP) jest największą organizacją kynologiczną w naszym kraju. Po 1989 r. powstało kilka konkurencyjnych, np. Polski Klub Psa Rasowego (PKPR). Warto wiedzieć, że członek ZKwP nie może być równocześnie członkiem konkurencyjnej organizacji.
Droga do uznania

Żeby usprawnić współpracę między związkami kynologicznymi z różnych krajów, w 1919 r. powołano do życia Międzynarodową Federację Kynologiczną (FCI – www.fci.be ). Z każdego kraju tylko jedna organizacja kynologiczna może być jej członkiem (u nas – Związek Kynologiczny w Polsce).
Każdy kraj członkowski (obecnie FCI ma 80 członków) dostarcza do FCI wzorce swoich rodzimych ras, które automatycznie są uznawane w innych krajach członkowskich. USA czy Kanada nie są członkami FCI, ale na podstawie podpisanych umów uznają wystawiane przez siebie rodowody, trzymając się zasady: jeden kraj – jedna organizacja. FCI uznaje odpowiednio rodowody AKC (Amerykańskiego Kennel Clubu) i CKC (Kanadyjskiego Kennel Clubu).
Żeby rasa została uznana przez FCI, kraj, z którego pochodzi, musi złożyć wniosek o jej uznanie. Jeśli rasa pochodzi z kraju nie będącego członkiem FCI, wniosek może złożyć któryś kraj członkowski – np. w przypadku owczarka australijskiego (pochodzącego z… USA!) wniosek złożyła Szwajcaria. Rasa musi być odpowiednio liczna i w miarę popularna. Jeśli spełnia te wymogi, zostaje wstępnie uznana. Ten okres próbny trwa minimum 10 lat. Przez ten czas psy można wystawiać, ale nie przysługuje im prawo do interchampionatu. Obecnie Polska stara się o uznanie przez FCI swojej piątej rasy – gończego polskiego.
W tej chwili FCI uznaje 347 ras, w tym 8 ras zostało uznanych wstępnie. Są to: lagotto romagnolo, jindo, cao fila de Sao Miguel, terier brazylijski, owczarek australijski, cane corso, dogo canario i biały owczarek szwajcarski.
Rodowód a księga wstępna

Rasa to grupa osobników jednego gatunku (np. pies domowy, kot domowy) wykazująca wspólne cechy, takie jak wygląd i predyspozycje psychiczne, oraz mająca wspólne pochodzenie. Zwierzę rasowe to takie, które ma udokumentowane pochodzenie i którego rodzice byli tej samej rasy.
Niektóre organizacje szkolące psy dla niewidomych specjalnie krzyżują goldeny i labradory, ponieważ krzyżówki najlepiej spisują się w tej pracy. Jednak taki pies nie jest rasowy, choć znane jest jego pochodzenie i oboje rodzice byli rasowi.
Świadectwem pochodzenia zwierzęcia jest rodowód. Wymienieni są w nim jego przodkowie (zwykle 4 pokolenia). Poświadcza on, że zwierzę jest czystej rasy. Rodowód (a właściwie metryka, na podstawie której wyrabia się rodowód) przysługuje potomstwu psów rodowodowych, które spełniły określone dla danej rasy wymagania hodowlane (określony wiek, oceny z wystaw, a w przypadku niektórych ras również testy charakteru, próby pracy i/lub prześwietlenie na dysplazję).
Według przepisów ZKwP rodowód przysługuje wszystkim szczeniętom z miotu, a nie tylko pierwszym sześciu (takie przepisy obowiązywały wiele lat temu). Należy się również szczeniętom z wadami, takimi jak np. nietypowe umaszczenie, zły zgryz. Takie pieski otrzymują adnotację „niehodowlane”, ale one również są rasowe.
Przy tworzeniu nowej albo odtwarzaniu rzadkiej rasy lub też po rozpoczęciu formalnej hodowli jakiejś rasy, która wcześniej istniała w stanie naturalnym albo jako psy pracujące bez udokumentowanego pochodzenia, zakłada się tzw. księgę wstępną. Żeby zwierzę mogło zostać do niej wpisane, muszą je obejrzeć specjaliści, którzy ocenią, czy jego wygląd i zachowanie jest typowe dla danej rasy.
W Polsce do księgi wstępnej można wpisywać psy wszystkich (poza polskim owczarkiem nizinnym) ras polskich: owczarka podhalańskiego, charta polskiego, ogara polskiego i gończego polskiego. Księga wstępna dla tych ras wciąż jest otwarta, ponieważ nie są one zbyt liczne, natomiast polski owczarek nizinny cieszy się popularnością na całym świecie. Nie można wpisać do księgi wstępnej żadnego psa tzw. „rasowego bez rodowodu” popularnej rasy ani rasy pochodzącej z innego kraju. Nie sposób też „wyrobić rodowodu” – skoro rodowód przedstawia pochodzenie konkretnego psa, nie można go wymyślić.
O zwierzęciu wpisanym do księgi wstępnej nie można powiedzieć, że na pewno jest czysto rasowe, ale że wszystko na to wskazuje. Dopiero po upływie trzech pokoleń jego potomstwo uznaje się za rasowe. Więcej o rodowodach i dokumentacji hodowlanej można dowiedzieć się w oddziałach Związku Kynologicznego i na stronie: http://www.rodowody.republika.pl

Chcesz dać głos i ocenić?
Dołącz do naszego stada – zarejestruj się!
Ocena użytkowników

Dodaj komentarz

Zaloguj się do swojego konta lub skomentuj anonimowo. Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *