Rasy

Dwa psy rasy akita

AKITA

Akity udowodniły, że są ponad miarę wytrzymałe i wierne. Właściciel, który doceni te cechy, musi być zarazem konsekwentny i wyrozumiały. To pies z natury nieufny wobec obcych, akceptuje ich jednak, jeśli są mile widziani przez właściciela. Niehałaśliwy, mało pobudliwy, z silnym instynktem terytorialnym doskonale poradzi sobie w roli stróża. Często sprawia wrażenie, że nie interesuje się otoczeniem, lecz w rzeczywistości stale je kontroluje i jest gotowy do interwencji.

Charakter

Akita to pies o umiarkowanym temperamencie, lojalny, przywiązany do właściciela, ale powściągliwy w okazywaniu uczuć. Nie domaga się pieszczot, choć ceni kontakt z człowiekiem. Przedstawiciel tej rasy nie jest raczej polecany dla dzieci, choć zwykle dobrze się z nimi dogaduje, jeśli zostanie prawidłowo wychowany. Ze względu na siłę i rozmiary szczególnego nadzoru wymagają jego kontakty z kilkulatkami. Trzeba też pamiętać, że wobec obcych maluchów może być mało wyrozumiały.

To pies z natury nieufny wobec obcych, akceptuje ich jednak, jeśli są mile widziani przez właściciela. Niehałaśliwy, mało pobudliwy, z silnym instynktem terytorialnym doskonale poradzi sobie w roli stróża. Często sprawia wrażenie, że nie interesuje się otoczeniem, lecz w rzeczywistości stale je kontroluje i jest gotowy do interwencji.

Akita
fot. Jolanta Tarułka

Akity bywają agresywne wobec obcych pobratymców. We własnym stadzie właściciel musi nadzorować stosunki między psami, żeby nie dochodziło do konfliktów (zwłaszcza między samcami). Przedstawiciel tej rasy dogada się z drugim psem, jeśli będzie on uległy. Większość akit zaakceptuje małe zwierzęta domowe towarzyszące im od szczeniaka, ale obce mogą paść ich ofiarą. Trzeba też pamiętać o silnym instynkcie myśliwskim tych czworonogów – puszczone samopas mogą zapolować lub podążyć za ciekawym tropem.

Akita nie lubi bezczynności, to pies aktywny, silny i wytrzymały. Codziennie potrzebuje sporej dawki ruchu na świeżym powietrzu. Nadaje się do kojca, ale trzeba mu też umożliwić przebywanie z rodziną w domu.

Umiejętności

Dawniej akity jako psy myśliwskie używano do polowania na dziki, jelenie i niedźwiedzie. Wykorzystywano je także do ciągnięcia ładunków i pilnowania obejścia. Obecnie są głównie psami rodzinnymi, choć nadal doskonale wywiązują się z roli stróża czy obrońcy.

Niektóre sprawdzają się w policji, wojsku i ratownictwie. Można uprawiać z nimi sporty: agility, canicross, dogtrekking, bikejoring, przeciąganie ciężarów (weight pulling) lub zimowe sporty zaprzęgowe. Ponieważ przedstawiciele tej rasy nie najlepiej współpracują z pobratymcami, warto wybrać konkurencję, w której startuje się z jednym psem.

Szkolenie i wychowanie

Przedstawiciel tej rasy jest inteligentny, ale uparty i niezależny, dlatego szkolenie go nie należy do prostych zadań. Sprytny i samodzielny łatwo wymyka się spod kontroli, jeśli właściciel nie potrafi nawiązać z nim prawidłowych relacji. Akita ma skłonności do dominacji, a jednocześnie jest wrażliwy. Wymaga więc z jednej strony żelaznej konsekwencji, z drugiej zaś wyrozumiałości, cierpliwości i łagodnego podejścia.

Odpowiednio zmotywowany uczy się chętnie, zwłaszcza jeśli ćwiczenia są urozmaicone i nie trwają zbyt długo. W czasie szkolenia nie wolno używać siły, bo akita nie tylko może odmówić współpracy, ale nawet odpowiedzieć agresją. Pies tej rasy nie będzie ślepo posłuszny, może też słabiej reagować na komendy wydawane z większej odległości, dlatego lepiej zawsze mieć go pod kontrolą.

Szczeniak akity z zabawką
fot. Jolanta Tarułka

Od początku trzeba dbać o socjalizację szczeniąt i wyznaczać im granice. Muszą odwiedzać nowe miejsca, mieć kontakt z ludźmi i innymi psami. W przedszkolu oprócz nauki podstawowych poleceń nawiążą relacje z przedstawicielami swojego gatunku, a to pozytywnie wpłynie na ich stosunek do pobratymców w przyszłości. W okresie wzrostu nie powinno się pozwalać podopiecznym na skoki, chodzenie po schodach czy intensywne zabawy.

Dla kogo ta rasa

Akita to przyjaciel dla prawdziwego miłośnika rasy, który doceni jego niezależność, a jednocześnie będzie potrafił podporządkować sobie zwierzę. Właściciel akity powinien mieć doświadczenie w wychowywaniu psów, musi być konsekwentny, odpowiedzialny i nie oczekiwać bezwzględnego posłuszeństwa.

Wady i zalety

Wady
  • uparty i niezależny
  • wykazuje skłonności do dominacji
  • bywa agresywny wobec pobratymców
  • przejawia silny instynkt myśliwski
  • dwa razy w roku obficie linieje
Zalety
  • wierny i lojalny w stosunku do rodziny
  • dobry stróż i obrońca
  • aktywny, można z nim uprawiać psie sporty
  • odpowiednio zmotywowany chętnie się uczy
  • łatwy w pielęgnacji
  • odporny i wytrzymały
  • mało szczeka

Zdrowie

Akita jest psem odpornym i wytrzymałym. Gęsta szata doskonale chroni go przed mrozem, śniegiem i wilgocią. Gorzej znosi upały, dlatego latem należy zapewnić mu chłodniejsze miejsce do odpoczynku i pamiętać o wodzie do picia.

Przedstawiciel tej rasy uchodzi za okaz zdrowia, ale zdarzają się problemy z oczami – katarakta, postępujący zanik siatkówki (PRA) i dysplazja siatkówki (RD), w wyniku której dochodzi do częściowego lub całkowitego odklejenia się siatkówki, co może prowadzić do utraty wzroku. Czasami występują dysplazja stawów biodrowych i łokciowych, rozszerzenie i skręt żołądka, a także alergie o różnym podłożu.

Głowa akity
fot. Jolanta Tarułka

Niekiedy przytrafiają się choroby autoimmunologiczne, w których układ odpornościowy organizmu niszczy własne komórki i tkanki. Należą do nich: sebaceous adenitis (prowadzi do zniszczenia gruczołów łojowych w skórze), pęcherzyca (objawia się powstawaniem pęcherzy śródnaskórkowych zazwyczaj w okolicach nosa, uszu, opuszek łap i pachwin), zespół Vogta-Koyanagiego-Harady (powoduje depigmentację, łysienie, utratę pazurów) i niedoczynność tarczycy (prowadzi m.in. do zmian skórnych, wyłysień, utraty apetytu, apatii, przyrostu masy ciała, problemów kardiologicznych). Sporadycznie diagnozuje się też chorobę von Willebranda polegającą na zaburzeniu krzepnięcia krwi.

Żywienie

Akity zwykle nie są wybredne i jak na psy sporych rozmiarów jedzą niewiele. Rodzaj pożywienia należy dostosować do ich trybu życia. Psy, które mało się ruszają, nie powinny dostawać zbyt treściwych posiłków, bo szybko przybiorą na wadze. Z kolei menu zwierzaków, które zimą mieszkają na zewnątrz, warto wzbogacić o dodatkowe kalorie.

Najwygodniej podawać dobrej jakości suche karmy z dodatkiem glukozaminy i chondroityny przeznaczone dla dużych ras. Nie powinny one jednak zawierać zbyt dużo białka, ponieważ akity miewają alergie pokarmowe. Dobrze sprawdzają się produkty z jagnięciną lub rybami. Jeśli chcemy karmić pupila samodzielnie przygotowanym jedzeniem, musimy uzupełnić je preparatami wapniowo-witaminowymi i chroniącymi stawy.

Dzienną porcję najlepiej podzielić na dwa posiłki i zapewnić psu co najmniej godzinny odpoczynek po jedzeniu. W okresie linienia można podawać środki wspomagające regenerację sierści i poprawiające stan skóry.

Pielęgnacja

Pielęgnacja akity nie jest kłopotliwa. Linieje obficie dwa razy w roku – wiosną i jesienią. Przez około trzech tygodni wymianie ulega głównie miękki podszerstek. Warto podkreślić, że akita nie gubi sierści równomiernie z całej powierzchni ciała, ale partiami (podobnie jak wilki). Na początku linieją portki, potem nogi, tułów, szyja, a na końcu ogon.

Zdarza się, że w tym czasie pies robi się nerwowy, a nawet sprawia wrażenie chorego. Czesze się go wtedy codziennie (poza okresem wymiany okrywy włosowej wystarczy raz na 1-2 tygodnie), ale delikatnie, bo jego skóra jest wtedy bardziej podatna na podrażnienia. Najlepiej do tego celu posłużą szczotka pudlówka i metalowy grzebień o średniej gęstości. Latem pies może jeszcze gubić niewielkie ilości włosa okrywowego, ale zwykle jest to mało zauważalne dla właściciela.

Biegnący szczeniak akity
fot. Jolanta Tarułka

Przedstawiciela tej rasy kąpiemy w miarę potrzeby w szamponach do twardej sierści lub zwiększających optycznie jej objętość. Można też używać kosmetyków wybielających (przy białej maści) lub takich, które podkreślą kontrast umaszczenia.

Akita nie wymaga specjalnego przygotowania do wystawy. Jego sierść powinna lekko odstawać od ciała, dlatego przed pokazem nie stosuje się środków do pielęgnacji obciążających włosy, tylko raczej takie, które podniosą je u nasady i usztywnią. Po kąpieli suszymy psa niezbyt ciepłym strumieniem powietrza z suszarki, jednocześnie modelując sierść szczotką.

Akitę prezentujemy w naturalnej postawie na ringówce lub w cienkim łańcuszku i na krótkiej smyczy.

Akcesoria

Ponieważ akita ma obwód szyi podobny do obwodu głowy, najlepiej wyprowadzać go w tekstylnej półzaciskowej obroży – ze zwykłej może się wyswobodzić. Smycz musi być solidna, by dało się na niej utrzymać tego silnego psa. Ze względu na instynkt łowiecki tej rasy podczas spacerów za miastem sprawdzi się długa linka, która pozwoli psu swobodnie się poruszać.

Akitę zajmą plecione sznury, twarde piłki, kauczukowe kółka czy naturalne gryzaki. Unikajmy zabawek pluszowych, bo szybko je zniszczy, a także piszczących, które przypominają odgłosy upolowanej zwierzyny. Warto nauczyć malucha, że zabawki należą do właściciela – są wydawane w wyznaczonym czasie, a potem zabierane.

Historia

Akita to rasa psów, która stanowi część japońskiego dziedzictwa narodowego, symbol siły i pomyślności. Ceramiczne figurki akit ofiarowuje się chorym, życząc im szybkiego powrotu do zdrowia, a także młodym parom i noworodkom, by przyniosły im szczęście. Nazwa rasy nawiązuje do prefektury Akita położonej nad Morzem Japońskim, na północno-zachodnim wybrzeżu wyspy Honsiu.

Najbardziej znaną opowieścią związaną z rasą jest historia psa Hachiko, który należał do Eisabuiro Ueno, profesora tokijskiego uniwersytetu. Codziennie rano odprowadzał właściciela na dworzec kolejowy Shibuya i wieczorem odbierał go stamtąd. Pewnego dnia profesor zmarł nagle w pracy. Przez kolejne 10 lat – aż do śmierci w 1935 r. – Hachiko codziennie przychodził na plac przed dworcem i czekał na jego powrót. Pomnik wiernego psa – ufundowany przez mieszkańców Tokio – stanął naprzeciwko stacji Shibuya.

Swoją wytrzymałość psy tej rasy udowodniły podczas japońskiej ekspedycji na biegun południowy w 1957 r. Polarnicy zabrali 20 akit do ciągnięcia sań. Z powodu złej pogody wyprawa została przerwana. Ludzie wrócili do domów, a psy zostały na Antarktydzie, co oburzyło organizacje broniące praw zwierząt. Kiedy po trzech latach ekspedycję wznowiono, badacze znaleźli w dawnym obozie 12 psów w zaskakująco dobrej kondycji. Aby upamiętnić to wydarzenie, cesarz Hirohito polecił wznieść ich pomnik odlany w brązie.

Szczeniak akity z mamą
fot. Jolanta Tarułka

Podobno akity już 5 tys. lat temu na wyspach japońskich towarzyszyły samurajom. Pierwsze rysunki przedstawiające te zwierzęta pochodzą jednak z XII w. Od 1603 r. w miejscowości Odate organizowano walki średniej wielkości psów używanych do polowań na niedźwiedzie. Od połowy lat 60. XIX w. w celu uzyskania mocniejszej budowy i większych rozmiarów kojarzono je z tosami i mastifami, przez co utraciły cechy szpiców. Na początku XX w. zakazano walk. W 1931 r. dziewięć akit pochodzących z rejonu Matagi, reprezentujących najbardziej pożądany typ, uznano za pomniki przyrody i wydano im rodowody. Siedem lat później powstał pierwszy wzorzec rasy.

W czasie II wojny światowej masowo zabijano psy (poza owczarkami niemieckimi uznawanymi za psy wojskowe), a z ich skór wytwarzano odzież dla żołnierzy. Aby uchronić akity przed zagładą, hodowcy kojarzyli je więc z owczarkami i właśnie takie krzyżówki pokazano w 1947 r. na pierwszej po wojnie wystawie. Z kolei hodowcy, którym nie odpowiadał taki wygląd rasy, wykorzystując typ matagi, odtworzyli dawną, lżejszą akitę. Psy pochodzące z krzyżówek akit z owczarkami i mastifami stanowiły podstawę hodowli akit amerykańskich.

Pierwsze akity, które pojawiły się w Polsce, reprezentowały właśnie typ amerykański. W 1990 r. do hodowli Skierdy Ewy Marcinkowskiej przyjechała z Norwegii suka Manatsu Rei, a rok później suka Kintos Kicho Shugyoku ze Szwecji i pies Ichiban’s Joyful Epiphany z Danii. Pierwszą czysto japońską akitę przywieziono w 1993 r. z Holandii.

Wzorzec

Akita – grupa V FCI, sekcja 5, nr wzorca 255
  • Kraj pochodzenia: Japonia
  • Wielkość: wysokość w kłębie psów 64-70 cm, suk 58-64 cm
  • Szata: włos okrywowy szorstki i prosty; podszerstek miękki i gęsty; na kłębie, zadzie i ogonie włosy nieco dłuższe niż na reszcie ciała
  • Maść: czerwonopłowa, sezamowa (włosy czerwonopłowe z czarnymi końcówkami), pręgowana, biała; przy każdej maści (z wyjątkiem białej) wymagane urajiro – białawe znaczenia na bokach kufy, policzkach, spodniej stronie żuchwy, szyi, klatki piersiowej, tułowia i ogona oraz na wewnętrznej części kończyn
  • Dojrzałość: 1,5 roku – 2 lata
  • Długość życia: 12-14 lat
  • Odporność na warunki atmosferyczne: duża
  • Koszty utrzymania: 150-200 zł miesięcznie
  • Cena psa z rodowodem: 2000-4000 zł

Ciekawostki

Słynny pies Hachiko, który codziennie odprowadzał swojego właściciela na dworzec kolejowy i go stamtąd odbierał, a potem przez lata czekał na swego pana, gdy ten już dawno zmarł, był właśnie rasy akita.

Kiedyś rasa ta nazywała się „akita inu”, ale ponieważ „inu” to z japońskiego pies, zlikwidowano ten człon nazwy i oficjalna, pełna nazwa rasy to właśnie „akita”.