Alaskan malamute - Rasy psów - portal o psach PSY.pl

Rasy

Alaskan malamute na śniegu

ALASKAN MALAMUTE

Dość duży i silny pies pociągowy, zwany niegdyś „lokomotywą Północy”. Sprawny fizycznie, mocny, o gęstym twardym włosie z obfitym podszerstkiem. Zrównoważony, oddany rodzinie, acz bez nadmiernej wylewności. Energia rozpierająca psa rasy alaskan malamute musi znaleźć gdzieś ujście, dlatego zapewnianie mu ruchu i nowych wyzwań powinno należeć do najważniejszych zadań jego właściciela. Jego istnienie zawdzięczamy Innuitom, zwanym także Mahlamutes (stąd wzięła się nazwa rasy).

Charakter

Alaskan malamute to pies o silnym charakterze, zrównoważony i chętnie pracujący. Ma w sobie sporo niezależności, zatem nigdy nie podporządkuje się bezwzględnie człowiekowi. Łagodny i przyjaźnie nastawiony do ludzi nie nadaje się na stróża.

W wypadku psów trzymanych w ogrodzie trzeba pamiętać o szczelnym i odpowiednio wysokim ogrodzeniu. Malamuty są mistrzami ucieczek – potrafią się podkopać, przeskoczyć dwumetrowy płot, a nawet wspiąć się po siatce. Skłonność do polowania sprawia, że puszczone na spacerze luzem mogą pogonić sarnę czy zająca. Zapominają wtedy o całym świecie i nie reagują na wołanie. Zwykle pościg nie trwa zbyt długo i po jakimś czasie pies sam wraca do właściciela.

Alaskan biegnie po śniegu
fot. Jolanta Tarułka

Przedstawiciele tej rasy lubią życie w rodzinie i nie powinny być izolowane. Dobrze się układają ich relacje z dziećmi. Są wobec nich cierpliwe i tolerancyjne, ale jak w wypadku każdego psa należy kontrolować ich wspólne zabawy. Malamuty to silne zwierzęta, dlatego dzieci nie powinny samodzielnie wyprowadzać ich na spacery.

Przyjacielskie nastawienie malamuta do ludzi nie oznacza, że podobnie potraktuje czworonogi. Relacje między psami we własnym stadzie nie zawsze są poprawne. Osobniki tej samej płci mogą się nie zaakceptować. Wobec obcych pobratymców malamuty wykazują zachowania dominacyjne, jednak niesprowokowane nie powinny zaatakować. Inne zwierzęta domowe zaakceptują, jeśli przyzwyczaimy je do ich obecności.

Pies tej rasy jest wytrzymały, żywiołowy i aktywny. Konieczne jest zapewnienie mu zajęcia, dużo ruchu i nowych wyzwań. Nie musi biegać w zaprzęgu, można znaleźć dla niego inną formę treningu – jogging czy bieg przy rowerze skutecznie rozładują rozpierającą go energię. Znudzony i pozostawiony samemu sobie malamut uprzykrzy życie domownikom i sąsiadom.

Umiejętności

Alaskan malamute nazywano „lokomotywą Północy”. Oprócz przewożenia ładunków pomagał w polowaniach i bronił przed drapieżnikami. W czasie obu wojen światowych używano go do transportowania rannych i sprzętu.

Malamute stoi w wodzie
fot. Shutterstock

Obecnie to przede wszystkim pies do sportu i towarzystwa. Można startować z nim w wyścigach psich zaprzęgów, uprawiać skijoring (pies w uprzęży ciągnie człowieka na nartach), bikejoring (pies ciągnie rower), canicross (marszobieg przełajowy), dogtrekking (wędrówka z psem), brać udział w próbach uciągu (weithpulling). Spotyka się też psy tej rasy startujące nawet w agility, a wyselekcjonowane i specjalnie przeszkolone sprawdzają się także w dogoterapii.

Szkolenie i wychowanie

Malamut jest psem inteligentnym, pojętnym, chętnie się uczy, ale nie lubi monotonnych ćwiczeń. Wymaga indywidualnego podejścia, konsekwencji i odpowiedniej motywacji. Najlepiej pracuje w krótkich 10-15 minutowych sesjach.

Nie podporządkowuje się bezwzględnie przewodnikowi i nie wykonuje natychmiast poleceń, dlatego na szkolenie trzeba poświęcić sporo czasu i wykazać się dużą cierpliwością. Kluczem do sukcesu jest wypracowanie indywidualnej więzi z podopiecznym. Naukę najlepiej rozpocząć już w psim przedszkolu.

Psa tej rasy można zacząć przygotowywać do pracy w zaprzęgu już od szóstego miesiąca życia. Nie można go jednak forsować ani fizycznie, ani psychicznie – praca powinna być dla niego przyjemnością, inaczej się zniechęci. Treningi zaczyna się od małych dystansów, stopniowo je wydłużając. Przyzwyczaja się też zwierzaka do ciągnięcia, np. przyczepiając mu do szelek dobraną wagowo oponę. Można również uczyć go podstawowych komend.

Malamute biegnie po śniegu
fot. Shutterstock

Współpracy w zaprzęgu młode psy uczą się, biegając z doświadczonym osobnikiem. Rosnące zwierzaki tej rasy nie mogą ciągnąć ciężkich rzeczy (np. sanek), czy biegać przy rowerze do ukończenia roku. Nie pozwalajmy im też na gwałtowne skoki i gonitwy z dorosłymi pobratymcami. W okresie wymiany zębów lepiej nie bawić się w przeciąganie, bo można spowodować deformację zgryzu.

Dla kogo ta rasa

Malamut nie jest psem dla każdego. Ma silny charakter i spore wymagania. Nie nadaje się dla domatorów, powinien prowadzić aktywny tryb życia.

Wady i zalety

Wady
  • miewa skłonności do samodzielnych wycieczek
  • znudzony może wyć i niszczyć rzeczy
  • przejawia zachowania dominacyjne wobec osobników tej samej płci
Zalety
  • towarzyski, lubi przebywać z rodziną
  • łagodny wobec ludzi
  • dobrze dogaduje się z dziećmi
  • aktywny, może uprawiać psie sporty
  • mało szczeka

Zdrowie

Alaskan malamute jest z natury odporny i rzadko ma kłopoty ze zdrowiem. Miewa skłonności do dysplazji stawów biodrowych (czasami łokciowych). W naszym kraju nie trzeba wykonywać badań w kierunku tych schorzeń, jednak Klub Rasy Alaskan Malamute działający przy Związku Kynologicznym w Polsce wprowadził taki obowiązek dla wszystkich psów używanych w hodowli (dopuszczalny wynik to A lub B, przy czym nie zaleca się kojarzenia dwóch osobników z B).

Zdarzają się genetyczne choroby oczu: katarakta, PRA (postępujący zanik siatkówki), distichiasis (wada polegająca na obecności dodatkowego rzędu lub pojedynczych rzęs przy wewnętrznej krawędzi dolnego brzegu oka, które mogą drażnić twardówkę). Niekiedy pojawia się niedoczynność tarczycy i choroba sierści zwana coat funk (wyłysienie) – włos staje się słaby i łamliwy, wypada i nie odrasta mimo leczenia.

Szczeniaki malamuta
fot. Shutterstock

Należy również wspomnieć o chondrodysplazji (genetycznej karłowatości), która prowadzi do zahamowania wzrostu kości kończyn i ich wykrzywienia, przy normalnym rozwoju tułowia i czaszki. Czasami może się zdarzyć rozszerzenie i skręt żołądka i alergie o różnym podłożu.

Ważne jest systematyczne zabezpieczanie malamutów przed kleszczami, ponieważ z powodu bardzo gęstej szaty znacznie trudniej niż u innych ras zauważyć na ich ciele pasożyty. Psy, które przemokną i nie zostaną dokładnie wysuszone, mogą się nabawić dolegliwości skórnej zwanej „hot spot” – jest to ostre, sączące się zapalenie wierzchniej warstwy skóry połączone z wtórną infekcją bakteryjną, objawia się zaczerwienieniami, bezwłosymi ogniskami; zmianom towarzyszy silny świąd i ból.

Alaskan malamute jest odporny zarówno na niskie, jak i wysokie temperatury. Jednak pies, który stale przebywa w domu, może zachorować, jeśli w środku zimy zostanie przeniesiony do kojca. Zmianę warunków źle zniesie także zwierzak, którego z dnia na dzień zabierzemy do ogrzewanego pomieszczenia. Latem należy chronić pupila przed przegrzaniem, zapewnić mu stały dostęp do wody, a treningi odbywać wcześnie rano.

Żywienie

Sposób karmienia malamuta zależy od jego wieku, warunków bytowych i rodzaju wysiłku, jakiemu poddawany jest pies. Można stosować gotowe karmy wysokiej klasy dla dużych ras lub samodzielnie przygotowywać posiłki. Domowe jedzenie trzeba uzupełnić preparatami wapniowo-witaminowymi. W diecie nie powinno zabraknąć środków chroniących stawy (z dodatkiem glukozaminy i chondroityny). Dobre efekty przynosi też podawanie galarety z nóżek lub łapek kurczaka.

Wielu hodowców stosuje dietę BARF (naturalne surowe pożywienie). Dzienną porcję najlepiej podzielić co najmniej na dwa posiłki. W okresie wymiany szaty można dodawać naturalny olej (lniany, rybny), preparaty z biotyną, cynkiem i nienasyconymi kwasami tłuszczowymi (omega3 i 6).

Psy intensywnie trenujące dostają specjalne odżywki zawierające HMB, które m.in. zwiększają wydolność organizmu i zmniejszają powysiłkowe uszkodzenie mięśni szkieletowych.

Pielęgnacja

Samce tej rasy najczęściej linieją raz w roku latem. Suki wymieniają włos częściej – na ogół dwa razy w roku, kilka tygodni przed cieczką. Szczeniętom po raz pierwszy sierść wypada około 8.-12. miesiąca życia (zmieniają wtedy szczenięcą szatę na dorosłą). Intensywność i częstotliwość linienia zależy od warunków, w jakich przebywają psy. Te trzymane w mieszkaniach gubią włos właściwie przez cały czas.

Malamuty żyjące na zewnątrz mają gęstszą i lepszą jakościowo szatę. Ich linienie przebiega dość gwałtownie, jest obfite, ale krótkotrwałe. W czasie wymiany sierści czeszemy psa nawet dwa razy dziennie. Poza okresem linienia wystarczy zrobić to 1-2 razy na dwa tygodnie.

Psy wystawowe należy codziennie wyczesywać pod włos. Do pielęgnacji sierści najlepiej posłużą szczotka pudlówka, dwustronny metalowy grzebień z rzadkimi i gęstymi zębami (do czesania szyi i kryzy), metalowy grzebień z mieszaną długością zębów i zwykła metalowa szczotka, którą wyczeszemy ogon i nadamy szacie ostateczny wygląd, np. przed wejściem na ring.

Przygotowanie malamuta do wystawy wymaga trochę pracy. Najpierw trzeba dokładnie wyczesać sierść. Następnie kąpiemy go dwukrotnie w letniej wodzie – najpierw w szamponie wybielającym, który usunie zażółcenia (na mocno zabrudzone miejsca można nanieść specjalny żel), a potem w szamponie dla psów szorstkowłosych.

Malamut powinien mieć puszystą, odstającą od ciała szatę. Jeśli użyjemy kosmetyków zmiękczających – np. dla psów długowłosych – sierść przylgnie do ciała i szybko się przetłuści. Po kąpieli stosujemy odżywkę do spłukiwania usztywniającą i zwiększającą objętość sierści. Wycieramy psa dokładnie ręcznikiem, a potem lekko podsuszamy i jeszcze wilgotnego wyczesujemy szczotką pod włos. Na tułów i nogi nanosimy odżywkę w sprayu, która ułatwi rozczesywanie i sprawi, że włos będzie bardziej puszysty, a następnie kontynuujemy suszenie.

Na koniec możemy użyć specjalnych kosmetyków odświeżających i nadających szacie ostateczny kształt.

Malamute biegnie z właścicielką
fot. Shutterstock

Niektórzy wystawcy przed samym wejściem na ring stosują olejek z jedwabiu (jedna kropla na całego psa), który sprawia, że sierść jest błyszcząca. Obecnie odchodzi się już od używania lakierów, które sklejają włos. Niedozwolona jest korekta szaty, można jedynie wymodelować sierść na łapach. Przedstawiciela tej rasy prezentujemy na ringówce lub w cienkim łańcuszku.

Akcesoria

Na spacery najlepiej wyprowadzać psa w półzaciskowej obroży z taśmy (z ogranicznikiem) i na mocnej podwójnej smyczy. Zabawki powinny być solidne i odpowiedniej wielkości, aby ich nie połknął. Można podawać naturalne gryzaki. Warto przyzwyczaić pupila do klatki, zwłaszcza jeśli planujemy wyjazdy na wystawy.

Historia

Psy zaprzęgowe były podobno wykorzystywane jako środek transportu znacznie wcześniej niż konie. Ludy pierwotne zamieszkujące północne obszary ziemi prowadziły koczowniczy tryb życia. W przemieszczaniu się na nowe tereny pomagały im duże, silne czworonogi, zdolne uciągnąć dobytek całego plemienia.

Do jednych z najstarszych ras pierwotnych należy alaskan malamute. Jego istnienie zawdzięczamy Innuitom, zwanym także Mahlamutes (stąd wzięła się nazwa rasy), ludowi zamieszkującemu obszary między Cieśniną Beringa a wschodnią Grenlandią.

Malamuty brały udział w trzech ekspedycjach polarnych admirała Richarda E. Byrda na Antarktydę.

W XIX w. podczas zasiedlania Alaski przez białych osadników używano psów do transportowania towarów. Kiedy w 1896 r. w Klondike odkryto złoto, wzrosło zapotrzebowanie na psy zaprzęgowe w typie malamutów. Aby mu sprostać, zaczęto masowo przywozić także czworonogi innych ras, które krzyżowano z psami z Alaski.

Malamut siedzi w plenerze
fot. Shutterstock

Pierwszymi osobami, które postanowiły zająć się hodowlą malamutów, byli Eva i Milton Seeley. W 1929 r. w ich hodowli Chinook urodziły się szczenięta po psie Yukon Jad i suce Bessie, które dały początek linii Kotzebue. W 1935 r. American Kennel Club wstępnie uznał rasę, w tym samym roku powstał również Alaskan Malamute Club. Pierwszym zarejestrowanym malamutem był Gripp of Yukon, którego wygląd posłużył do opracowania wzorca.

W czasie II wojny światowej większość psów z linii Kotzebue wyginęła, dlatego pod koniec lat 40. XX w. AKC rozpoczął przyjmowanie czworonogów do księgi wstępnej. Pojawiły się wówczas malamuty z linii M-Loot (hodowla Paula Voelkera), które znacznie odbiegały wyglądem od psów z Kotzebue – były wyższe, o zróżnicowanym umaszczeniu, miały inne proporcje ciała i charakter. Ponieważ linie nie współpracowały, malamuty zaczęły coraz bardziej się różnić między sobą.

W latach 50. XX w. Robert Zoller (hodowla Husky Pak) ujednolicił typ, wprowadzając trzecią linię – Hinman-Irwin i łącząc ją w odpowiednich proporcjach z pozostałymi. Przodkami większości współczesnych malamutów są właśnie psy pochodzące z połączenia trzech opisanych linii. Ostateczne uznanie rasy przez AKC nastąpiło w 1953 r., a FCI wpisało ją do rejestru w 1960 r.

Pierwszy malamut przyjechał do Polski w 1985 r. Była to suka Crazy del Monte sprowadzona z czeskiej hodowli przez Zbigniewa Grabkowskiego.

Wzorzec

Alaskan malamute – grupa V FCI, sekcja 1, nr wzorca 243
  • Kraj pochodzenia: Stany Zjednoczone
  • Wielkość: rasa jest naturalnie zróżnicowana pod względem wielkości; pożądane gabaryty psa zaprzęgowego: wysokość 63,5 cm w kłębie, waga 38 kg dla samców oraz 58,5 cm i 34 kg dla suk
  • Szata: włos okrywowy gruby, zwarty, twardy, stojący; krótki do średniego na bokach tułowia, wydłuża się na szyi, łopatkach, na grzbiecie, zadzie, portkach i ogonie; podszerstek gęsty, tłusty i wełnisty, od 2,5 do 5,1 cm długości; latem szata jest zwykle krótsza i rzadsza
  • Maść: od jasnoszarej do czarnej poprzez wszystkie kolory pośrednie oraz sobolowa i jej odcienie aż do rudej; biel dominuje na brzuchu, części kończyn i na głowie, gdzie tworzy maskę; biała strzałka na głowie i/lub biały kołnierz oraz plama na karku są dopuszczalne; jedynym możliwym kolorem jednolitym jest biały
  • Dojrzałość: 3-4 lata
  • Długość życia: 11-13 lat
  • Odporność na warunki atmosferyczne: duża
  • Koszty utrzymania: 100-300 zł
  • Cena psa z rodowodem: 1500-4000 zł

Wzorzec alaskana malamuta

Ciekawostki

Dwie rasy zaprzęgowe nagminnie z sobą mylone. Husky jest mniejszy, drobniejszy, ma wyżej osadzone uszy, może występować w różnych umaszczeniach i często miewa niebieskie oczy.

Malamute to pies wyraźnie większy, potężniejszy, a uszy ma osadzone bardziej po bokach głowy. Występuje w umaszczeniu szarym, czarnym, brązowym, płowym, z charakterystycznymi białymi znaczeniami. Powinien mieć zawsze brązowe oczy.


Przeczytaj także