CHART WĘGIERSKI - Rasy PSY.pl - portal o psach

Rasy

Stojący na trawie chart węgierski

CHART WĘGIERSKI

Chart, który polując na otwartych przestrzeniach, posługuje się głównie wzrokiem, lecz równie dobrze potrafi posługiwać się węchem. Jest dobrym stróżem, co w przypadku charta jest pewnym ewenementem. Silnie przywiązuje się do właściciela.

Charakter

Chart węgierski wykazuje silniejszy instynkt stróżowania niż wielu innych pobratymców z grupy chartów (to łączy go z chartem polskim). To łagodny, czuły i oddany towarzysz rodziny.  Z reguły nie ma problemu w kontaktach z dziećmi i zwierzętami mieszkającymi w tym samym domu, jeśli został do ich obecności przyzwyczajony za młodu.

Wobec obcych zachowuje naturalny dystans, ale nie powinien być lękliwy. Jak w wypadku wszystkich psów mających predyspozycje do nieufności, nie wolno zaniedbać socjalizacji szczenięcia.

Portret charta węgierskiego z profilu
fot. Shutterstock

Pies tej rasy łatwo przystosowuje się do różnych warunków i nawet w mieszkaniu może się czuć dobrze, jeśli ma zapewnioną solidną porcję ruchu. W domu dużo śpi i ceni sobie miękkie legowisko. Na podłodze kładzie się tylko podczas upałów. Nie jest jednak kanapowcem z charakteru i niewybiegany może stać się niszczycielem.

Umiejętności

W porównaniu np. z borzojem ma większy temperament. Długie spacery na smyczy, bieganie luzem (po bezpiecznym terenie) lub przy rowerze oraz wyścigi torowe i coursingi – to wszystko wpływa na dobre samopoczucie i kondycję agara.

Charty węgierskie na coursingu
fot. Shutterstock
Szkolenie i wychowanie

Chart węgierski jest inteligentny i szybko się uczy. Nie znaczy to jednak, że będzie ślepo posłuszny, bo miewa własne zdanie. Nie można też zapominać, że ma doskonale rozwinięty wzrok i instynkt pogoni. Jeśli zobaczy szybko poruszający się obiekt, zaczyna zachowywać się jak na  polowaniu i mało co jest w stanie go powstrzymać.

Dla kogo ta rasa

Najlepszym właścicielem psa tej rasy będzie aktywna osoba rozumiejąca psychikę chartów.

Wady i zalety

Wady
  • ma silny instynkt łowiecki
  • wymaga starannej socjalizacji
Zalety
  • wybiegany w domu jest spokojny
  • przywiązany do rodziny
  • dobry stróż
  • inteligentny
  • łatwy w pielęgnacji
  • zdrowy i odporny

Zdrowie

Jeśli chodzi o zdrowie, chart węgierski jest bardzo odporny. Troskliwi hodowcy badają swoje psy pod kątem chorób oczu i serca. Sporadycznie zdarza się padaczka.

Chart węgierski w pozycji stojącej na białym tle
fot. Shutterstock
Żywienie

Chart węgierski nie jest szczególnie wymagający pod względem żywienia, ale należy pamiętać, że pies aktywnie startujący w wyścigach powinien otrzymywać bardziej energetyczny pokarm.

Portret charta węgierskiego z profilu
fot. Urszula Charytonik
Pielęgnacja

Pielęgnacja tego krótkowłosego psa nie nastręcza trudności – wystarczy wyczesać go w okresie linienia.

Historia

Polak, Węgier, dwa bratanki…– to stare przysłowie odnosi się także do łączącej nasze narody wielowiekowej tradycji polowania z chartami. Chart węgierski (magyar agár) zapewne najbardziej spośród innych psów X grupy FCI przypomina charta polskiego, choć jest od niego mniejszy i ma drobniejszą budowę. Podobnie jak nasz chart ma nieco grubszą i dłuższą szatę niż np. inny pobratymiec – greyhound, co szczególnie widać zimą, kiedy przybywa podszerstka.

W efekcie jest bardziej odporny na niskie temperatury. Te podobieństwa to nie przypadek – obie rasy przystosowane są do polowania w warunkach naturalnych, podczas gdy greyhound hodowany był do wyścigów torowych lub na wystawy.

Chart węgierski na coursingu
fot. Shutterstock

W rezultacie na krótkich dystansach charty węgierskie nie mają takiej szybkości jak angielskie, ale za to są dużo bardziej wytrzymałe podczas pogoni w terenie.

Chart węgierski to rasa o bardzo długiej historii. Przypuszcza się, że podobne psy przybyły na tereny współczesnych Węgier i Rumunii w X wieku n.e. ze starożytnym plemieniem Madziarów – przodków dzisiejszych Węgrów. Przywędrowali oni tam z okolic Uralu. Brak jednak dowodów na to, że już w Azji towarzyszyły im charty, choć można tak wnioskować, znając pochodzenie tej grupy psów. Magyar agár jest bez wątpienia potomkiem chartów orientalnych, podobnie jak chart polski.

Najwcześniejsze dowody archeologiczne na istnienie podobnych psów znaleziono w okolicy Karpat, wzdłuż północnej i wschodniej granicy Węgier.  Pierwsze wzmianki o agarze pochodzą z przełomu X i XI w. Psy wieśniaków były mniejsze niż czworonogi szlachty i używano ich głównie do łapania zajęcy. Natomiast szlachta polowała ze swoimi chartami na lisy, zwierzynę płową (sarny i jelenie) oraz wilki. Psy potrafiły pokonać dziennie 30-50 km.

Podczas okupacji tureckiej, która rozpoczęła się po klęsce pod Mohaczem w 1526 r., polowanie z chartami stało się przywilejem, a jego złoty wiek przypada na lata 1700-1900 r. ze względu na panującą wtedy obfitość zwierzyny.

Portret charta węgierskiego
fot. Urszula Charytonik

Budowa chartów węgierskich nie zmieniała się od średniowiecza aż do przełomu XIX i XX w., kiedy to zapanowała moda na angielszczyznę i – na nieszczęście dla rasy – zaczęto je krzyżować z greyhoundami. Przyczyniło się to do spadku liczby agarów czystej krwi. Zdziesiątkowały je również wojny. Sądzono nawet, że podczas II wojny światowej rasa wyginęła, udało się jednak odnaleźć trochę psów w oryginalnym typie. Współcześni hodowcy dążą do przywrócenia rasie wyglądu i innych cech dawnego agara. Praca nad tym wciąż trwa, choć FCI uznało rasę w 1966 r.

Obecnie rasa jest najlepiej znana w swojej ojczyźnie i Rumunii, ale powoli zyskuje coraz większą popularność w całej Europie. Dotarła też już nawet do Stanów Zjednoczonych i Kanady. W Polsce pojawiła się kilka lat temu, w tej chwili mieszka u nas zaledwie kilku jej przedstawicieli.

Wzorzec

Chart węgierski – grupa X FCI, sekcja 3, nr wzorca 240
  • Pochodzenie: Węgry
  • Charakter: pies inteligentny, wierny, wrażliwy, wobec obcych zachowuje pewną rezerwę, ale nie jest lękliwy; czujny stróż, gotowy do obrony swojej rodziny i domu, ale nie agresywny
  • Wielkość: psy 65-70 cm, suki 62-67 cm
  • Waga: 22-31 kg
  • Szata: krótka, gęsta, sztywna i gładka; zimą może występować dosyć obfity podszerstek
  • Maść: dopuszczalne są wszystkie spotykane u chartów umaszczenia poza błękitnym (szarym), błękitnym z białym, brązowym, wilczastym, czarnym podpalanym i trójkolorowym
  • Długość życia: 12-14 lat
  • Podatność na szkolenie: duża, choć pies ten jest obdarzony sporą dozą niezależności
  • Aktywność: wysoka; pies pełen energii, potrzebuje sporo ruchu i jakiegoś zajęcia
  • Koszty utrzymania: 200-300 zł miesięcznie
  • Odporność/podatność na choroby: bardzo odporny
  • Możliwość nabycia szczeniaka: tylko za granicą; w Polsce był jeden miot tej rasy, ale w tej chwili nie działa żadna hodowla
  • Cena psa z rodowodem: 1500-2500 zł, ok. 700 euro na Węgrzech

Ciekawostki

Polowanie z chartami było do niedawna na Węgrzech zabronione (w Polsce nadal jest). Obecnie to możliwe, jeśli pies i właściciel zdadzą trudny egzamin w związku łowieckim.


Przeczytaj także
  • CHART AFGAŃSKI

    Duży, szlachetny długowłosy chart wymagający regularnej, pracochłonnej...

  • CHART AFRYKAŃSKI – AZAWAKH

    Chart ten pochodzi a arabskiej części Afryki. Jest to pies elegancki,...

  • POITEVIN

    Ten francuski gończy to pies dystyngowany, o atrakcyjnym trójbarwnym lub...

  • WHIPPET

    Krótkowłosy, średniej wielkości chart o eleganckiej sylwetce. Łagodny, w...