KANGAL - Rasy PSY.pl - portal o psach

Rasy

Kangal

KANGAL

Kangal zadba o to, by intruz nie wtargnął na posesję, a równocześnie chętnie pójdzie na spacer z dziećmi. Należy do narodowych ras tureckich przeznaczonych do ochrony i pilnowania stad. Jest to pies w typie molosa górskiego, duży i mocny, lecz jednocześnie zadziwiająco zwinny i szybki. Nazwa rasy pochodzi od miasta Kangal w regionie Sivas znanego z hodowli tych psów. Jako rasa pierwotna kangal jest odporny zarówno na upały, jak i na mrozy. Zwykle cieszy się doskonałym zdrowiem i jak na swoje spore rozmiary jest długowieczny.

Charakter

Kangal to przede wszystkim doskonały stróż, który nigdy nie szczeka bez potrzeby. Przed intruzem nie cofnie się na krok. Już w wieku 8-9 miesięcy przedstawiciele tej rasy wykazują instynkt stróżujący, przy czym same obierają teren do stróżowania i nie zawsze jego granice pokrywają się z ogrodzeniem posesji. Nierzadko jest on znacznie większy.

Umiejętności

Pies tej rasy na swoim terenie jest mało widoczny, nigdy nie traci energii bez potrzeby. W razie zagrożenia działa jednak błyskawicznie. Żaden intruz nie wtargnie bezkarnie na teren pilnowany przez kangala. Natomiast zaakceptuje on gości wpuszczonych na posesję przez właściciela.

Nie jest niszczycielem, ale wiele osobników lubi mieć na posesji wykopany dołek, który w lecie służy im doskonale do ochrony przed upałem. Poza tym, gdyby tylko pozwolić, każda suczka kangala urządziłaby sobie w takim dołku porodówkę i legowisko dla szczeniąt.

W rasie istnieje duży dymorfizm płciowy – samce są dużo większe i bardziej dominujące niż suki.

Szkolenie i wychowanie

Największą nagrodą dla kangala nie jest pyszny kąsek, ale przebywanie z właścicielem, przy czym nie jest on psem jednego pana – wszystkich członków rodziny traktuje jednakowo. Poza tym kocha przestrzeń, więc nie nadaje się do bloku. Najlepiej czuje się w budzie, lecz równocześnie wymaga stałego kontaktu z rodziną, aby nie zdziczał i nie stał się nieobliczalny.

Wobec dzieci, także tych z sąsiedztwa, psy te są bardzo cierpliwe. W wioskach Anatolii gromadki dzieci w towarzystwie kangali to widok powszechny.

Kangale nie tolerują obcych samców swojej rasy lub innych o podobnych gabarytach. W stadzie mogą funkcjonować razem, pod warunkiem że ustalą hierarchię. Jako pies pasterski kangal nie wyrządzi krzywdy zwierzętom hodowlanym, które ma chronić. W naszych warunkach zasada ta przekłada się na inne zwierzęta domowe.

Jako czworonóg bardzo samodzielny kangal nie jest łatwy do ułożenia, choć w porównaniu z innymi rasami stróżującymi jest bardziej skupiony na człowieku. Niechętnie wykonuje komendy, jeśli nie widzi sensu. Wiele jednak można z nim osiągnąć, stosując pozytywną motywację. Do kangala należy podchodzić raczej z prośbą niż z groźbą. Nerwy i złość sprawią tylko, że zamknie się w sobie.

Czworonogi te kochają ciszę i spokój. Należy im pozwolić na samodzielne wykonywanie obowiązków stróża, tak jak podpowiada im instynkt. Nie zaleca się szkolenia obronnego, ponieważ może ono rozbudzić agresję.

Wady i zalety

Wady
  • niezależny
  • nieufny wobec obcych
  • o silnym instynkcie
Zalety
  • zrównoważony
  • pewny siebie
  • przywiązany do rodziny

Zdrowie

Jako rasa pierwotna kangal jest odporny zarówno na upały, jak i na mrozy. Zwykle cieszy się doskonałym zdrowiem i jak na swoje spore rozmiary jest długowieczny. Z drugiej strony owe rozmiary stwarzają zagrożenie dysplazją stawów biodrowych. Dlatego najlepiej kupować szczenię po przebadanych rodzicach.

Pielęgnacja

Pielęgnacja tej rasy jest prosta, ale trzeba zdawać sobie sprawę, że jej reprezentanci dwa razy w roku mocno linieją.

Historia

Kangal należy do narodowych ras tureckich przeznaczonych do ochrony i pilnowania stad. Jest to pies w typie molosa górskiego, duży i mocny, lecz jednocześnie zadziwiająco zwinny i szybki. Nazwa rasy pochodzi od miasta Kangal w regionie Sivas znanego z hodowli tych psów.

Z wykopalisk wiadomo, że duże psy w typie molosa żyły na terenie dzisiejszej Turcji już ponad 6 tys. lat temu. Dotarły tu z Azji Środkowej wraz z wędrownymi plemionami. Na terenie dawnej Mezopotamii psy w typie mastifa wykorzystywano do polowań i wspierania żołnierzy podczas wojen. Większość obszaru Turcji zajmuje Wyżyna Anatolijska – wznoszą się tam wyspowo pasma górskie. Teren jest skalisty, a roślinność uboga. Lata są gorące i suche, a zimy chłodne. To sprawiło, że tradycyjnym źródłem utrzymania było pasterstwo. Wielu ludzi prowadziło koczowniczy tryb życia, wędrując ze stadami owiec i kóz, których strzegły psy.

Aby ochronić czworonogi przed wilkami napadającymi na stada, obcinano im uszy i zakładano obroże z kolcami. Karmiono je resztkami, więc żeby przeżyć, musiały polować na drobne zwierzęta. Wszystko to kształtowało je w równym stopniu jak surowa selekcja prowadzona przez człowieka. Przeżywały najzdrowsze i najwytrzymalsze, a do hodowli używano tylko zwierząt, które sprawdziły się w swojej roli.

O dużych psach stróżujących wspomina XVII-wieczny turecki podróżnik Ewlija Czelebi  w „Księdze podróży Ewliji Czelebiego”. Pasterze prezentowali je podczas parad janczarów, elitarnych sił zbrojnych Imperium Otomańskiego: „Prowadzą wielkie psy, duże jak osły, agresywne jak lwy z afrykańskich brzegów, a nazywają je Karabaszami. Odziane są w bogate szaty, srebrne obroże i żelazne kolce sterczące na szyjach. Niektóre całe są w zbrojach. Zaatakują nie tylko wilki, które wtargną do stajni czy owczarni, ale nawet smoka, i wskoczą w ogień.

Pasterze bardzo dbają o czystość rasy. Za krycie dadzą owcę, a za psa pasterskiego czystej rasy – pięćset owiec. Czworonogi te pochodzą od psa pasterskiego, który wszedł do jaskini, by dotrzymać towarzystwa Siedmiu Śpiącym”. Mowa tu o siedmiu śpiących braciach z Efezu i Ketmirze, który według tradycji muzułmańskiej jako jedyny pies wejdzie do raju.

Wzorzec

Kangal – rasa nieuznana przez FCI, ale organizacja rejestruje je jako owczarki anatolijskie – II grupa FCI (pinczery i sznaucery, molosy i szwajcarskie psy pasterskie)
  • kraj pochodzenia: Turcja
  • charakter: pies zrównoważony, pewny siebie, inteligentny, przywiązany do rodziny i zwierząt, którymi się opiekuje, ale niezależny, nieufny wobec obcych, o silnym instynkcie stróżowania
  • wielkość: psy 74-85 cm, suki 71-79 cm
  • waga: psy 50-70 kg, suki 40-60 kg
  • szata: krótka, prosta, z gęstym podszerstkiem; jej grubość różni się w zależności od klimatu; włos jest dłuższy i obfitszy na szyi, barkach i portkach
  • maść: płowa lub piaskowa w różnych odcieniach, zawsze z czarną maską i czarnymi uszami, dopuszczalne białe znaczenia na łapach i na piersi
  • długość życia: 13-14 lat
  • podatność na szkolenie: umiarkowana, kangal jest psem niezależnym i samodzielnym
  • aktywność: nie wymaga dużo ruchu, ale potrzebuje przestrzeni
  • koszty utrzymania: 200-300 zł miesięcznie
  • odporność/podatność na choroby: bardzo odporny, zdarza się dysplazja stawów biodrowych
  • możliwość nabycia szczeniaka: w Polsce na szczenię trzeba poczekać
  • koszt psa z rodowodem: 3500-4000 zł

Ciekawostki

Kangal cieszy się dużą popularnością w kraju pochodzenia, natomiast wszędzie indziej występuje rzadko. Nieco większą populację można spotkać w Stanach Zjednoczonych i Wielkiej Brytanii.

Do Polski pierwszy przedstawiciel rasy trafił w 2008 r. Dziś mieszka u nas około 10 dorosłych osobników. Jako pierwsza w Polsce hodowlę owczarków anatolijskich, a następnie kangali, rozpoczęła D.K. Bubu.


Przeczytaj także