ŁAJKA ZACHODNIOSYBERYJSKA

 

Charakter

Łajka zachodniosyberyjska to pochodzący z Syberii pies, który zachował swoją pierwotną funkcję myśliwego. Choć jego życie w tajdze bywa ciężkie, robi to, do czego został stworzony. Jest twardy, odporny i lojalny – jak ludzie, przy których wyrósł.

Portret łajki z profilu
fot. Shutterstock
Umiejętności

Łajki to popularne na terenie całej Syberii psy w typie szpica. Słowo „łajka”, które można przetłumaczyć dosłownie jako „szczekacz”, albo „oszczekiwacz”, pochodzi od rosyjskiego „łajat’” – „szczekać”. Podczas polowań rolą tych psów jest tropienie i wypłaszanie zwierzyny.

Najpierw gonią ją w milczeniu, a oszczekiwać zaczynają dopiero podczas wystawiania. Psy te wykorzystuje się przede wszystkim do polowania na dziki, rzadziej na kaczki.

Szkolenie i wychowanie

Łajki z jednej strony są bardzo przywiązane do właściciela, z drugiej zaś dosyć niezależne, ponieważ pracują samodzielnie. Właściciel psa tej rasy nie powinien oczekiwać od łajki bezwzględnego posłuszeństwa. Bardzo ważna jest staranna socjalizacja.

Dwie młode łajki z wodą w tle
fot. Shutterstock
Dla kogo ta rasa

Aby stać się właścicielem łajki, niekoniecznie trzeba być myśliwym. Należy jednak przygotować się na długie spacery. Łajka zachodniosyberyjska może również biegać przy rowerze lub pracować w zaprzęgu.

Nawet jeśli nie jesteś myśliwym, warto, aby twoja łajka zachodniosyberyjska brała udział w konkursach psów myśliwskich. W tym celu nie musisz nawet specjalnie szkolić swojego psa, gdyż w pracy z łajką polega się przede wszystkim na jej wrodzonych umiejętnościach.

Wady i zalety

Wady
  • wymaga dużo ruchu
  • ma silny instynkt łowiecki
  • dosyć niezależna i uparta
  • bywa agresywna wobec innych psów
  • lubi dużo szczekać
Zalety
  • dobry pomocnik myśliwego, niewymagający wiele nauki, bo praca opiera się na instynkcie
  • doskonały stróż
  • przywiązana do rodziny
  • zdrowa i odporna
  • łatwa w pielęgnacji

Zdrowie

Łajki zachodniosyberyjskie są bardzo zdrowe i odporne. Nie odnotowano typowych przypadłości zdrowotnych u tej rasy.

Dwa szczeniaczki łajki na kocyku
fot. Shutterstock
Żywienie

Łajki nie mają szczególnych wymagań żywieniowych. Oczywiście psy polujące powinny otrzymywać bardziej energetyczny pokarm w okresie polowań.

Łajka stojąca w śniegu
fot. Shutterstock
Pielęgnacja

Łajki mają bardzo gęstą i bujną sierść, która wymaga regularnego czesania. W okresie linienia tracą bardzo duże ilości włosa.

Historia

Na ogromnych terenach Rosji trudno mówić o psach czystej rasy w dzisiejszym rozumieniu tego słowa. Żyły tam od stuleci jako psy użytkowe. Najważniejszą ich cechą były zawsze umiejętności, a nie wygląd. Z użytkowością psa łączyły się oczywiście określone cechy fizyczne, umożliwiające mu wykonywanie jego funkcji.

Łajka stojąca na łodzi na tle jeziora
fot. Shutterstock

W prawie każdym rejonie Syberii hodowany jest inny typ psów. Wynika to zarówno z odmiennych warunków środowiskowych i potrzeb ludności, jak i kojarzenia ze sobą różnych psów, występujących na danym terenie. W ten sposób powstało wiele lokalnych odmian łajek. Są one wykorzystywane nie tylko jako psy myśliwskie, ale również zaprzęgowe, stróżujące i pasterskie.

Planowa hodowla łajek rozpoczęła się wraz z utworzeniem Związku Radzieckiego. Zorganizowano kilka ekspedycji w celu opisania występujących lokalnie typów tych psów.

Łajka stojąca na śniegu
fot. Shutterstock

Pierwsze wzorce łajek powstały w 1939 r. Początkowo hodowano je w trzech typach – myśliwskim, pociągowym i pasterskim. Od 1947 r. hoduje się już tylko łajki myśliwskie w czterech rasach, z których trzy – zachodniosyberyjska, wschodniosyberyjska i rosyjsko-europejska – zostały uznane przez FCI.

Ojczyzną łajki zachodniosyberyjskiej są lasy Uralu rozciągające się aż po Jenisej. Wśród jej przodków wymienia się łajkę plemion Timanczów, Wogułów, Chantów i Mansów, oraz psy przywiezione na ich tereny przez rosyjskich myśliwych. Wszystkie trzy uznane rasy łajek są do siebie bardzo podobne, trudne do odróżnienia nawet przez ekspertów.

Dwie łajki stojące w zimowym lesie
fot. Shutterstock

Do Polski łajki sprowadzono na początku lat 70. ubiegłego wieku. Podobnie jak w całej Europie najbardziej popularne są u nas łajki zachodniosyberyjskie, mniej rosyjsko-europejskie, najrzadziej występują wschodniosyberyjskie.

Hodowlą łajek zachodniosyberyjskich zajmują się przede wszystkim myśliwi. Dlatego, choć nie są to psy bardzo rzadkie, na wystawach pojawiają się nieliczne osobniki. Właściciele łajek wolą brać udział w konkursach psów myśliwskich lub po prostu polować.

Wzorzec

Łajka zachodniosyberyjska – grupa V FCI, sekcja 2, nr wzorca 306
  • Kraj pochodzenia: Rosja
  • Charakter: pies odważny, wytrzymały, pełen energii, a równocześnie zrównoważony, o silnym instynkcie myśliwskim; doskonały stróż
  • Wielkość: psy: 54-60 cm, suki: 52-58 cm
  • Waga: nie określona we wzorcu, ok. 20-25 kg
  • Szata: gęsty, twardy włos okrywowy, obfity podszerstek
  • Maść: dozwolone wszystkie umaszczenia; najczęściej spotykane: wilczaste, rude, białe, kremowe, łaciate
  • Długość życia: 14-15 lat
  • Podatność na szkolenie: średnia
  • Aktywność: potrzebuje dużo ruchu
  • Koszty utrzymania: 100-150 zł miesięcznie
  • Odporność/podatność na choroby: bardzo odporny
  • Możliwość nabycia szczeniaka: hodowlą łajek zajmują się głównie myśliwi; niechętnie sprzedają psy w ręce nie-myśliwych, aby łajka pozostała przede wszystkim psem użytkowym
  • Cena psa z rodowodem: ok. 3500 zł

Ciekawostki

Najsłynniejszą łajką jest bez wątpienia… Łajka, pierwszy pies, a właściwie pierwsza żywa istota wysłana w kosmos. Sputnik 2 z Łajką na pokładzie wystrzelono 3 listopada 1957 r. Nie do końca wiadomo jednak, jakiej rasy był to pies. Na pewno była to nieduża suczka o imieniu „Kudriawka” („Kędziorek”, „Loczek”).

Jedne źródła podają, że rzeczywiście była to łajka, inne, że terierka, na którą po prostu tak wołano (przyznać trzeba, że imię „Szczekacz” pasuje również do większości terierów). Imię „Łajka” zawdzięcza podobno temu, że dużo szczekała, zwłaszcza na inżyniera Siergieja Korolowa.

Łajka zakończyła swoje życie tragicznie. Nie planowano sprowadzenia jej na ziemię, a zapasów tlenu miało wystarczyć na 10 dni. Pierwotnie podawano, że po osiągnięciu orbity pies przeżył kilka dni, ale na początku lat 90. XX w. ujawniono, że wytrzymał tylko kilka godzin. Przyczyną przedwczesnej śmierci Łajki było przegrzanie statku, spowodowane jego złą izolacją termiczną, przez co temperatura wewnątrz osiągała ok. 40 st. C.

Śmierć suczki nie była nadaremna. Przed jej lotem nie wiedziano, czy żywy organizm może w ogóle przebywać w stanie nieważkości. Misja Łajki otworzyła drogę w kosmos następnym zwierzętom i ludziom.