SZPIC WILCZY


Największy z europejskich szpiców, z gęstą odstającą sierścią w charakterystycznym wilczastym umaszczeniu. Przyjemny towarzysz zachowujący sporo dystansu do obcych ludzi. Wbrew nazwie szpic wilczy z wilka ma głównie umaszczenie - poza tym to bardzo cywilizowany pies. Do cech charakterystycznych szpiców należą stojące uszy i zakręcony na grzbiet ogon. Szpice stanowią jedną z najbardziej pierwotnych postaci psa.

 

Charakter rasy szpic wilczy

Szpice stanowią jedną z najbardziej pierwotnych postaci psa. Rozmaite ich typy wykształciły się niezależnie od siebie na obszarach Azji i Europy. W innych rejonach świata powstały odmienne rodzaje pierwotnych czworonogów, takie jak psy schensi i pariasy, które ze szpicami łączy wiele podobieństw.

Do cech charakterystycznych szpiców należą stojące uszy (choć u niektórych osobników bywają oklapnięte) i zakręcony na grzbiet ogon. Pierwsza to pierwotna cecha dzikich psowatych, druga związana jest z udomowieniem. Podobne przeciwieństwa można dostrzec w psychice tych psów – niezależnych, a jednocześnie oddanych człowiekowi.

Umiejętności

Szpice europejskie, w tym niemieckie, należą do najbardziej ucywilizowanych – o wiele łatwiej je szkolić niż odmiany myśliwskie czy zaprzęgowe. Nic dziwnego – pełniły przecież funkcję ogólnoużytkowych psów gospodarskich, głównie stróżujących, a niektóre wykorzystywano jako psy pasterskie. Żyły więc w bezpośredniej bliskości człowieka.

Szpic wilczy leżący na ziemnej drodze
fot. Shutterstock

Współczesny wzorzec, który obowiązuje w FCI, wyróżnia pięć ras szpiców niemieckich: występującego w kilku kolorach szpica dużego, średniego, małego i miniaturowego oraz największego i jedynego jednej maści szpica wilczego. Poza wzrostem i kolorem sierści oraz różnicami w proporcjach wszystkie mają jeden wzorzec.

Europejska populacja szpiców wilczych powstała z połączenia niemieckiego wolfspitza i holenderskiego keeshonda – psów, które więcej łączyło, niż dzieliło. Mimo to jednak do dziś widoczne są pewne różnice eksterieru i psychiki tych dwóch typów.

Keeshond jest przeciętnie nieco mniejszy od wolfspitza i częściej ma ciemnowilczaste umaszczenie z jasnymi okularami. Keeshond był dłużej hodowany przez Amerykanów jako pies wystawowy, co spowodowało, że ma większy stop i okrąglejsze oczy, a także bardziej krępą budowę.

Różnice dotyczą też charakteru – szpic wilczy z założenia ma być nieufny wobec obcych, natomiast keeshond jest bardziej otwarty. Niektórzy przypuszczają, że był krzyżowany ze szpicem nordyckim, być może jednak jest to kwestia selekcji w innym kierunku. W populacji europejskiej wśród szpiców wilczych możemy u jednego psa znaleźć dziś wymieszane w różnych proporcjach cechy obu typów.

Szkolenie i wychowanie

Niezależnie od typu szpic wilczy jest psem oddanym właścicielowi. Inteligentny, szybko się uczy. Należy go szkolić łagodnymi metodami, ale równocześnie pamiętać o żelaznej konsekwencji. Pewna doza niezależności szpica sprawia, że jeśli tylko wyczuje on słabość opiekuna, nie będzie go słuchał. Najchętniej wybiera jedną osobę, której polecenia wykonuje.

Szpic wilczy w biegu
fot. Shutterstock

W stosunku do całej rodziny jest czuły i łatwo nawiązuje kontakt. Wobec obcych zazwyczaj bywa nieufny, ale zdarzają się osobniki przyjazne. Nie można zaniedbywać oswajania go w młodym wieku z różnymi zjawiskami, ponieważ jest wrażliwy na bodźce.

Z domowymi zwierzętami dogaduje się bardzo dobrze. Spotkania z obcymi czworonogami na spacerach zazwyczaj przebiegają bezproblemowo, choć samce mogą się wdawać w utarczki.

Pies tej rasy wymaga średniej ilości ruchu i zajęcia. Przystosuje się do różnych stylów życia. Może uprawiać psie sporty, np. agility i obedience.

Dla kogo ta rasa

Z wychowaniem szpica wilczego poradzi sobie nawet początkujący właściciel pod warunkiem, że będzie konsekwentny. Szpic wilczy może mieszkać w budzie, ale powinien mieć stały i bliski kontakt z człowiekiem.



Wady i zalety rasy szpic wilczy

Wady

  • bywa dosyć uparty
  • lubi szczekać
  • mocno linieje
  • może znosić dużo brudu na sierści

Zalety

  • przywiązany do człowieka
  • łakomy, co ułatwia szkolenie
  • zazwyczaj niekonfliktowy
  • łatwo akceptuje domowe zwierzęta
  • wystarczy mu umiarkowana ilość ruchu
  • szata ma właściwości samoczyszczące


Zdrowie rasy szpic wilczy

Generalnie jest to rasa zdrowa i długowieczna, a problemy o podłożu genetycznym zdarzają się sporadycznie.

Portret szczenięcia szpica wilczego
fot. Shutterstock

Żywienie

Jest łakomy, a to duża zaleta przy szkoleniu – choć należy uważać, bo łatwo go utuczyć. Jako wiejski pies z pochodzenia, dobrze wykorzystuje karmę i nie ma nadzwyczajnych wymagań żywieniowych.

Portret szpica wilczego
fot. Shutterstock

Pielęgnacja

Pielęgnacja szpica jest prosta – wystarczy szczotkowanie raz w tygodniu (tylko dwa razy w roku, w okresie intensywniejszego linienia, trzeba to robić częściej).



Historia rasy szpic wilczy

Przypuszcza się, że przodkiem europejskich szpiców był pies torfowy (Canis familiaris palustris). Określa się tak czworonogi, których szczątki pochodzące sprzed około 5 tys. lat znaleziono w pokładach torfu na terenie obecnej Szwajcarii. Na występujących tam mokradłach wznoszono domy na palach – stąd łacińska nazwa psa.

Szczątki podobnych zwierząt odkryto także na terenach między Jeziorem Bodeńskim a jeziorem Ładoga w Rosji. Nie wiadomo, czy były one dokładnie w typie szpica, ale sądzi się, że to od nich pochodzą szpice europejskie, sznaucery i pinczery, teriery oraz europejskie owczarki w typie szpicowatym – niemieckie, belgijskie czy collie (w odróżnieniu od kudłatych owczarków wywodzących się od teriera tybetańskiego i psów górskich, których przodkiem był mastif tybetański). Były to już psy pełniące funkcję stróżów i pasterzy.

Ich udomowienie nastąpiło w momencie, gdy człowiek zaczął prowadzić osiadły tryb życia, i było związane z udomowieniem innych zwierząt. (Przodkowie tych psów towarzyszyli europejskim koczownikom już w okresie neolitu – około 6 tys. lat temu). Zmienić musiała się więc też poważnie psychika czworonogów. Jedną z cech szpiców niemieckich jest osłabienie instynktu łowieckiego w porównaniu z łajką czy husky.

Trzy szpice wilcze na trawie
fot. Shutterstock

Trudno określić, kiedy zaczyna się nowożytna historia szpiców wilczych. Na terenie Niemiec psy w typie szpiców znane były od wieków – podobnie w Holandii czy Szwajcarii. W Niemczech nazywano je Mistbeller – co oznacza „szczekacz z kupy gnoju”. Stróż gospodarstwa wybierał bowiem najwyższy punkt obserwacyjny i stamtąd obwieszczał zbliżanie się intruzów.

Psy te miały rozmaite rozmiary i umaszczenia i wykorzystywano je m.in. do pilnowania powozów czy zaganiania zwierząt. W Holandii podobne czworonogi pływały na barkach.

Punkt zwrotny w ich historii nastąpił w XVIII w., kiedy na tron angielski wstąpił Jerzy I. Był on równocześnie elektorem Hanoweru ożenionym z niemiecką arystokratką. Zacieśnienie stosunków z Niemcami zaowocowało przywiezieniem na wyspy przodków dzisiejszych szpiców niemieckich. Stały się tam modne jako „pomeraniany” – psy pochodzące z Pomorza (łac. Pomerania). Nie były to jednak zwierzęta tak małe jak obecne pomeraniany (szpice miniaturowe), lecz miały rozmiary współczesnych szpiców dużych i średnich. Ich miłośniczką była królowa Wiktoria, która przyczyniła się do wyhodowania odmiany miniaturowej.

Portret szpica wilczego z profilu
fot. Shutterstock

Szpic wilczy na całym świecie występuje rzadko, a w Niemczech wpisano go nawet na listę ras zagrożonych wyginięciem. W Polsce jest około tysiąca przedstawicieli tej rasy, z czego około 200 wystawianych. Działa kilkanaście hodowli.



Wzorzec rasy szpic wilczy

Szpic wilczy – grupa V FCI, sekcja 4, nr wzorca 97

  • Kraj pochodzenia: Niemcy
  • Charakter: pies żwawy, oddany właścicielowi, nieufny wobec obcych, czujny stróż; może być szczekliwy
  • Wielkość: psy i suki 43-55 cm
  • Waga: 20-30 kg
  • Szata: dwuwarstwowa: długi, prosty, sztywny i odstający włos okrywowy oraz krótki, gruby, wełnisty podszerstek; głowa, uszy i łapy pokryte krótkim, gęstym włosem, reszta ciała – włosem długim, który tworzy obfitą grzywę na szyi i barkach, portki oraz pióro na ogonie; szpic linieje stale, ale dwa razy w roku intensywniej
  • Maść: wilczasta w odcieniach szarości (szara z czarnym nalotem i maską)
  • Długość życia: 12-15 lat
  • Podatność na szkolenie: duża; choć należy do ras pierwotnych, jest stosunkowo łatwy do ułożenia
  • Aktywność: średnia; lubi ruch, ale jeśli zapewni mu się regularne spacery, przystosuje się do mniej aktywnego trybu życia; w dzień chętnie przebywa w ogrodzie
  • Koszty utrzymania: 150-200 zł miesięcznie
  • Odporność/podatność na choroby: bardzo odporny na zimno i mróz, niezbyt dobrze znosi upały; rasa raczej zdrowa, choć zdarzają się dysplazja, padaczka i alergie skórne
  • Możliwość nabycia szczeniaka: szczenię zwykle trzeba zamówić
  • Cena psa z rodowodem: 1200-3000 zł


Ciekawostki o rasie szpic wilczy

Szpic wilczy nie jest wcale spokrewniony bliżej z wilkiem niż inne psy, wbrew temu co sugeruje nazwa. Wiąże się ona z umaszczeniem tej rasy, które określane jest mianem „wilczastego” – to pierwotny typ umaszczenia spotykany u wielu innych ras, w tym owczarków niemieckich.

W osiemnastowiecznej Holandii keeshond stał się symbolem oporu frakcji patriotów (był to ruch demokratyczny opierający się na średnim i drobnym mieszczaństwie, domagającym się reformy państwa i uszczuplenia władzy namiestnika), w opozycji do mopsa będącego symbolem oranżystów (popierających dynastię orańską).