BORDER COLLIE - Rasy PSY.pl - portal o psach

Rasy

Bordery

BORDER COLLIE

Wybitnie inteligentny, wrażliwy, ukierunkowany na współpracę z ludźmi owczarek o półdługim lub krótkim, gęstym miękkim włosie. Spostrzegawczy, bardzo bystry, niezmordowany, wymaga ekstremalnie dużo ruchu i zajęcia. W stosunku do pobratymców jest tolerancyjny i nie wszczyna bójek. Chętnie się bawi z psami, które dorównują mu kondycją. Słabsze od siebie zwykle ignoruje. Potrzebuje bliskiego kontaktu z właścicielem.

Charakter

Border collie to pies o ogromnym temperamencie i wesołym usposobieniu. Zaskakuje jego podwójna natura: w pracy ze stadem jest stanowczy, a wobec właściciela – uległy i oddany. Przyjacielski i łagodny, nie nadaje się na stróża. Nie jest agresywny w stosunku do ludzi. W liniach pracujących zdarzają się osobniki mniej ufne, ale wynika to raczej ze specyfiki ich zajęć, a nie z wad charakteru.

Czarno-biały border collie
fot. Shutterstock

W stosunku do pobratymców jest tolerancyjny i nie wszczyna bójek. Chętnie się bawi z psami, które dorównują mu kondycją. Słabsze od siebie zwykle ignoruje. Potrzebuje bliskiego kontaktu z właścicielem. Opiekuńczy i cierpliwy, doskonale się sprawdzi jako towarzysz dziecięcych zabaw. Wylewność w okazywaniu uczuć i chęć ciągłego przebywania z właścicielem mogą być jednak męczące, dlatego trzeba się z tym liczyć, podejmując decyzję o kupnie psa tej rasy.

Border leży na sianie
fot. Pixabay

Border collie musi mieć zajęcie. Ma wysokie wymagania, którym niełatwo sprostać. Potrzebuje dużo ruchu, połączonego z wykonywaniem konkretnych zadań. Najdłuższy spacer nie jest w stanie go zmęczyć, konieczny jest również wysiłek umysłowy. Pozostawiony sam sobie nawet na dużym terenie będzie się nudził, co może skutkować nieposłuszeństwem, skłonnością do ucieczek i niszczeniem rzeczy.

Silny instynkt pasterski sprawia, że pies tej rasy usiłuje zaganiać wszystko, co się rusza – ptaki, ludzi i samochody na ulicy. W ruchliwych miejscach lepiej więc go prowadzić na smyczy.

Umiejętności

Charakterystyczną cechą border collie jest jego sposób pracy ze stadem. Porusza się na lekko ugiętych łapach z nisko opuszczoną głową i wzrokiem utkwionym w zwierzętach. To hipnotyzujące spojrzenie pozwala mu utrzymać dyscyplinę i poprowadzić grupę w odpowiednim kierunku.

Nie szczeka w czasie pracy, jak niektóre rasy zaganiające. Skoncentrowany na zadaniu, reaguje na każde polecenie pasterza. Potrafi też współpracować z innymi psami i dzielić się z nimi obowiązkami. Oprócz zaganiania ma umiejętność odnajdywania zagubionych owiec i sprowadzania ich do stada.

Border collie jest nie tylko mistrzem zaganiania. Sprawdza się także jako pies ratowniczy (np. gruzowy, lawinowy), w dogoterapii czy przy wykrywaniu narkotyków. Jest niedościgniony w psich sportach. Można z nim uprawiać agility, flyball, frisbee, obedience lub taniec z psem.

Szkolenie

Obdarzony wybitną inteligencją i zawsze chętny do pracy, z wielką łatwością się uczy. Tradycyjne kursy szkoleniowe jednak się dla niego nie nadają – zbyt szybko się nudzi. W jego przypadku najlepsze będą dwudziestominutowe, urozmaicone lekcje odbywające się kilkakrotnie w ciągu dnia.

Border w locie za frisbee
fot. Shutterstock

Pełnię swoich możliwości border collie osiągnie tylko pod okiem doświadczonego przewodnika. Bywa bowiem uparty, co w połączeniu z jego wyjątkowym sprytem i inteligencją daje niekiedy mieszankę trudną do opanowania dla nowicjuszy. W wychowywaniu psa tej rasy bardzo ważna jest zarówno prawidłowa socjalizacja, jak i konsekwencja – nie wolno jednak używać wobec niego siły.

Dla kogo ta rasa

Pies tej rasy nie nadaje się dla domatora lubiącego spokojne spacery. Właściciel bordera powinien prowadzić sportowy tryb życia. Musi mieć też czas na szkolenie i regularne treningi ze swoim psem.

Wady i zalety

Wady
  • wymaga dużo ruchu połączonego z ćwiczeniami i regularnych treningów
  • nachalny w okazywaniu uczuć
  • nie znosi samotności
  • może niszczyć
Zalety
  • oddany i przywiązany do właściciela
  • łagodny i przyjazny
  • wyjątkowo inteligentny i pojętny
  • tolerancyjny wobec innych psów
  • świetny sportowiec

Zdrowie

Miewa skłonności do chorób oczu – anomalii oka collie (tzw. CEA) polegającej na niedorozwoju naczyniówki oka i postępującego zaniku siatkówki (PRA). Zdarzają się dysplazja stawów biodrowych i łokciowych oraz schorzenia neurologiczne. Bordery wykazują także nadwrażliwość na ivomec i środki stosowane przy narkozie.

Żywienie

Dla tego pełnego energii czworonoga odpowiednia będzie karma dla psów aktywnych. Do samodzielnie przygotowywanego menu trzeba dodawać preparaty wapniowo-witaminowe zawierające składniki chroniące stawy. Podczas intensywnych treningów lub ciężkiej pracy należy zwiększyć ilość pożywienia.

Pielęgnacja

Psa wyczesujemy raz w tygodniu, używając grzebienia z obrotowymi zębami, gęstej metalowej szczotki i tzw. filcaka, który służy do rozczesywania kołtunów. W okresie intensywnego linienia czynności pielęgnacyjne trzeba wykonywać codziennie.

Border w umaszczeniu merle
fot. Shutterstock

Bordera kąpiemy w miarę potrzeby w szamponie, np. z dodatkiem olejku norkowego. Przed suszeniem można użyć płynu antystatycznego lub środka chroniącego sierść przed nadmiernym zmiękczeniem.

Historia

Border collie został wyhodowany do ciężkiej pracy w każdych warunkach pogodowych. Jego przodkowie wywodzą się od psów Rzymian, które towarzyszyły legionom w czasie podboju Brytanii. Duże, masywne czworonogi wykorzystywano wówczas do ochrony inwentarza.

Po upadku Imperium Rzymskiego na Wyspy Brytyjskie dotarli wikingowie, a wraz z nimi psy w typie szpiców, używane do wypasania stad. Po skrzyżowaniu ich z miejscowymi czworonogami pojawiły się zwierzęta mniejsze, lżejsze i bardziej zwinne. Uważa się je za przodków angielskich ras pasterskich.

Szczeniak border collie
fot. Shutterstock

Pierwsze wzmianki o pracujących owczarkach datują się na 943 r. W książce Johannesa Caina pochodzącej z 1573 r. znajduje się opis psów w typie border collie, które nie tylko wypasały bydło, ale również pędziły je na targ. Począwszy od XV w., rosła liczba zwierząt w gospodarstwach, a wraz z nią zapotrzebowanie na owczarki. Powstało wówczas wiele lokalnych odmian psów, dostosowanych do warunków i rodzaju wykonywanych zadań, a nawet wyspecjalizowanych w pracy z określoną rasą owiec.

Ważnym sprawdzianem ich umiejętności były organizowane od 1873 r. sheepdog trials, podczas których psy miały za zadanie przepędzić owce, gęsi lub kaczki trasą z przeszkodami i wprowadzić je do zagrody. Pasterz mógł wydawać komendy słowne lub gwizdać.

Border skacze przez przeszkodę
fot. Shutterstock

Duży wpływ na wizerunek współczesnych border collie miał przedstawiciel rasy o imieniu Old Hemp, którego wygląd posłużył do stworzenia wzorca. Był on też doskonałym psem użytkowym, a rekordowe wyniki, które uzyskał na sheepdog trials, nie zostały pobite do końca jego życia.

W 1906 r. powstało International Sheepdog Society (ISDS, Międzynarodowe Stowarzyszenie Psów Pasterskich). Jego zadaniem miało być rozwijanie wrodzonych predyspozycji rasy, a ich sprawdzianem – regularnie organizowane sheepdog trails.

Oficjalną nazwę nadał rasie James Reid w 1916 r. Pierwszy jej człon nawiązuje do regionu położonego między Anglią i Szkocją, zwanego Border Country, gdzie ukształtował się typ bordera zbliżony do współczesnego. Słowo „collie” w dialekcie celtyckim oznacza coś czarnego i użytecznego.

Border zagania owce
fot. Shutterstock

Początkowo ISDS nie zgadzało się, aby border collie został uznany za psa wystawowego, obawiając się, że wpłynie to niekorzystnie na jego walory użytkowe. Przystano na to dopiero w 1976 r. Pierwsze wnioski na wystawowego championa przyznano przedstawicielowi tej rasy w 1982 r. na wystawie Crufts w Wielkiej Brytanii.

Wzorzec

Border collie – grupa I FCI, owczarki i inne psy pasterskie
  • Kraj pochodzenia: Wielka Brytania
  • Pierwotne przeznaczenie: pies pasterski zaganiający
  • Charakter: pies o dużym temperamencie, wesoły, silny i wytrzymały; bardzo przywiązany do właściciela, uległy i oddany, zaborczy w okazywaniu uczuć; przyjacielski i łagodny, nie sprawdzi się jako stróż
  • Wielkość: idealna wysokość psów w kłębie 53 cm, suki nieco mniejsze
  • Szata: występuje w dwóch odmianach: półdługowłosej i krótkowłosej – w obu przypadkach włos okrywowy gęsty i dosyć twardy, podszerstek miękki i gęsty. U odmiany z dłuższym włosem występuje obfita kryza na szyi, portki na udach i pióro na ogonie; na kufie, uszach i przedniej części kończyn sierść krótka i gładka
  • Maść: dopuszczalne różne umaszczenia (biel nie powinna przekraczać 30 proc. powierzchni ciała psa)
  • Osiąganie dojrzałości: 2 lata
  • Długość życia: 13-15 lat
  • Linienie: intensywne, dwa razy w roku
  • Aktywność: bardzo duża; potrzebuje regularnego ruchu połączonego z konkretnymi zadaniami
  • Szkolenie: potrzebne podstawy posłuszeństwa; można go szkolić użytkowo (próby pasterskie, pies ratowniczy) i do sportu (agility, flyball, frisbee, obedience, taniec z psem)
  • Podatność na szkolenie: wybitna; pies o wysokiej inteligencji, szybko i chętnie się uczy; wymaga konsekwencji w wychowaniu
  • Stosunek do dzieci: przyjazny
  • Stosunek do innych psów: tolerancyjny
  • Odporność na warunki atmosferyczne: odporny
  • Mieszkanie: może mieszkać wszędzie; konieczny bliski kontakt z właścicielem
  • Przygotowanie do wystaw: odświeżenie sierści, korekta włosów na stopach i usunięcie martwych włosów za uszami
  • Koszty utrzymania: 100-150 zł miesięcznie
  • Pierwsze w Polsce: zarejestrowane w 1996 r.
  • Możliwość nabycia szczeniaka: nie ma problemów z kupnem
  • Cena psa z rodowodem: 1500-3500 zł

Ciekawostki

Border collie i owczarek australijski to dwie rasy, które często się ze sobą myli. Czym się różnią?

Border jest zazwyczaj lżejszy i bardziej wydłużony od owczarka australijskiego i najczęściej występuje w umaszczeniu czarno-białym. Dopuszcza się jednak wszystkie umaszczenia poza przewagą bieli, bywają więc borderki trójkolorowe i marmurkowe.

Australijczyk (który wbrew nazwie pochodzi z Ameryki) jest mocniejszy, bardziej zwarty i nierzadko obdarzony szczątkowym ogonem. Często występuje u niego maść marmurkowa. Zdarza się też maść bez popalań. Poza tym borderki mogą być krótkowłose.

Najbardziej różni je jednak styl pracy pasterskiej. Bordery cechuje tzw. silne oko, w związku z tym bywa, że i w życiu codziennym czasem się czają.

Aussie pracują tak jak większość owczarków, posługując się raczej szczypaniem i poszczekiwaniem.


Przeczytaj także