GOŃCZY POLSKI - Rasy PSY.pl - portal o psach

Rasy

Portret młodego gończego o umaszczeniu rudym

GOŃCZY POLSKI

Średniego wzrostu, krótkowłosy pies myśliwski pochodzący z naszego kraju. Bywa dobrym psem do towarzystwa, choć zachował cechy czyniące z niego świetnego pomocnika myśliwego. Jest też niezłym stróżem. Nie jest psem bardzo dominującym.

Charakter

Gończe uwielbiają spacery, niezależnie od pogody i pory roku. Są odporne na różne warunki atmosferyczne i mogą mieszkać w budzie. W ogóle chętnie przebywają na powietrzu. Mają też silny instynkt stróżowania – szczekają, gdy pojawi się intruz. Z drugiej strony, łatwo je nauczyć akceptowania gości.

Rudy szczeniak gończego w biegu
fot. Urszula Charytonik

W stosunku do obcych większość gończych okazuje rezerwę, ale nie są agresywne. Garną się natomiast do osób zaprzyjaźnionych – przepadają za pieszczotami. Choć predysponowane do stróżowania, w domu nie są hałaśliwe. Wybiegane, nie narzucają się właścicielowi ze swoim towarzystwem.

Umiejętności

Większość gończych polskich lubi pływać i chętnie aportuje. Świetnie sprawdzają się też na torze agility. W Polsce kilka suczek tej rasy z powodzeniem uprawia ten sport. Gończe polskie mogą także brać udział w konkursach pracy dzikarzy, tropowców i posokowców.

Gończy polski siedzący na drodze
fot. Shutterstock

Pies tej rasy może towarzyszyć w joggingu, a także rowerowych czy konnych przejażdżkach.

Szkolenie i wychowanie

Gończe polskie są bardzo temperamentnymi czworonogami, które mogą sprawiać pewne problemy początkującym opiekunom. Dotyczy to zwłaszcza samców. Wymagają odpowiedzialnego i konsekwentnego prowadzenia – kiedy wyczują słabość właściciela, mogą stać się nieposłuszne, agresywne i niszczycielskie. Są  bardzo podatne na szkolenie ale nie w formie przymusu.

Choć mają silny instynkt łowiecki, przy odpowiednim wkładzie pracy da się je wyszkolić tak, by nie pognały w las za zwierzyną. Jest to możliwe zapewne dzięki temu, że hodowano je do pracy z myśliwymi, a nie jako psy pracujące na własną łapę w złai.

Biegnący szczeniak gończego
fot. Shutterstock

Gończy polski, jak każdy pies myśliwski, potrzebuje dużo ruchu i odpowiedniej stymulacji psychofizycznej. Uwielbia długie spacery, dlatego właściciel powinien zadbać o to, aby przynajmniej raz  w tygodniu dać mu szansę na wybieganie się.

Dla kogo ta rasa

Gończe polskie powstały jako psy myśliwskie i do dziś większość hodowców kładzie ogromny nacisk na cechy czyniące z nich doskonałe psy użytkowe. Można je polecić jednak nie tylko myśliwym, ale także wszystkim osobom lubiącym ruch na świeżym powietrzu.

Wady i zalety

Wady
  • wymaga dużo ruchu i jakiegoś zajęcia
  • ma silny instynkt łowiecki
  • wymaga konsekwentnego wychowania – bez tego może stać się agresywny i niszczycielski
Zalety
  • zdrowy i odporny
  • niekłopotliwy w pielęgnacji
  • podatny na szkolenie
  • czujny stróż, ale nieagresywny wobec obcych

Zdrowie

Szeroka pula genetyczna i hodowla nastawiona w dużym stopniu na użytkowość sprawiają, że rasa ta jest zdrowa i długowieczna, a tylko wyjątkowo zdarzają się choroby uwarunkowane genetycznie.

Portret młodego gończego o umaszczeniu rudym
fot. Urszula Charytonik
Żywienie

Gończy polski nie jest specjalnie wymagający. Dobrze przyswaja nawet gorsze gatunki karmy (poza okresem wzrostu). Jednak jeżeli pracuje, trzeba pamiętać o zwiększonym zapotrzebowaniu organizmu na białko i węglowodany, a zimą także na tłuszcze. W przerwie między okresami polowań dorosłym psom wystarcza tzw. karma bytowa.

Rudy szczeniak gończego w pozycji wystawowej
fot. Urszula Charytonik
Pielęgnacja

Pielęgnacja gończych jest niekłopotliwa. Wprawdzie linieją, ale krótka sierść nie wymaga częstego szczotkowania. Do wyczesywania w okresie linienia przydatna będzie gumowa szczotka lub rękawica z wypustkami.

Historia

Gończe polskie, podobnie jak ogar i większość innych europejskich ras gończych, są potomkami znanych w średniowieczu psów św. Huberta. Do Polski psy gończe sprowadzano zarówno z zachodu (głównie z Francji i Włoch), jak i ze wschodu. O polowaniach z nimi pisano w XIV i XVII wieku.

Wiadomo, że już w XIX stuleciu odróżniano gończe od ogarów. W przeciwieństwie do Europy Zachodniej w Rzeczpospolitej nie było polowań par force, w których złaja gończych wraz z jeźdźcami ściga zwierzynę aż do chwili, gdy ta pada z wyczerpania. Psy gończe miały po prostu wpędzić ją w sieci lub wystawić myśliwemu na strzał. Musiały mieć dobry węch i być wytrwałe w pogoni.

Ceniono także ich melodyjny głos – po złapaniu tropu zaczynały szczekać, przy czym robiły to na różne sposoby – w zależności od rodzaju zwierzyny i sytuacji. Szczekanie to określano mianem „grania”.

Stojący gończy polski
fot. Shutterstock

Podczas II wojny światowej wiele psów wyginęło. Na bazie tych, które przetrwały, w latach 50. XX wieku płk Piotr Kartawik i płk Józef Pawłusiewicz rozpoczęli hodowlę. Psy Kartawika były większe, bardziej masywne, przeważnie o umaszczeniu czaprakowym (rude z czarnym czaprakiem na grzbiecie). Pochodziły od czworonogów przywiezionych z Wileńszczyzny.

Natomiast psy należące do Pawłusiewicza były mniejsze, lżejsze i ciemniejsze – zwykle czarne podpalane. Wykorzystywano je nie tylko do polowań, ale i do stróżowania. Ich hodowla opierała się na psach, które Pawłusiewicz odziedziczył po ojcu, a także na znalezionych w Bieszczadach i na Podkarpaciu. Oba typy wpisano do księgi wstępnej związku kynologicznego pod nazwą „ogar polski”, jednak wzorzec opracowano na bazie psów Kartawika. Wtedy okazało się, że psy Pawłusiewicza się w nim nie mieszczą…

FCI uznało ogara polskiego w 1963 roku. Przez jakiś czas próbowano krzyżować obie „odmiany”, ale nie przyniosło to zamierzonego wyrównania typu – w rzeczywistości były one odrębnymi genetycznie rasami. Myśliwi nadal jednak hodowali „ogary Pawłusiewicza” poza związkiem jako psy użytkowe. Cechowała je wytrzymałość, zwinność i ciętość, świetnie sprawdzały się jako dzikarze i tropowce, zwłaszcza w górach.

W 1983 roku związek kynologiczny uznał istnienie drugiej, odrębnej polskiej rasy psów gończych, nadając jej nazwę „gończy polski” i otwierając księgę wstępną. Tak zaczęła się oficjalna droga do uznania gończego polskiego przez FCI, co nastąpiło w 2006 roku.

Pierwsze gończe polskie z rodowodem wyhodowano w 1989 r. – wśród tych psów był pierwszy champion – Promyk z Cisówki. Rasa rozwijała się bardzo szybko i zyskiwała popularność. Coraz więcej gończych brało udział w wystawach i kończyło championaty. Zaczęły wygrywać konkursy i pojawiły się pierwsze championy pracy.

Przed Wystawą Europejską w 2000 roku zarząd główny ZKwP zatwierdził poprawkę do wzorca – poza kolorem czarnym podpalanym uznano czekoladowy podpalany i rudy. Na pokazie wystąpiły gończe we wszystkich trzech kolorach. Wtedy też pierwsze gończe otrzymały tytuły Zwycięzcy Europy. Były również prezentowane na wystawach zagranicznych, gdzie zdobyły championaty Litwy i Finlandii oraz Zwycięstwo Europy w Finlandii.

Portret młodego gończego w umaszczeniu rudym
fot. Urszula Charytonik

Aż wreszcie nadszedł czas Światowej Wystawy Psów Rasowych w Poznaniu w listopadzie 2006 r., na którą zgłoszono 68 gończych polskich. Drugiego dnia wystawy na dwóch ringach – poza sędziami i wystawianymi psami – byli obecni obserwatorzy FCI. Ich zadaniem była ocena eksterieru, jego zgodności z wzorcem, wyrównania psów i ich zachowania.

W ostatni dzień wystawy w kuluarach krążyła informacja, że rasa ma zostać uznana właśnie tego dnia. Nie było jednak wiadomo dokładnie, kiedy. Miłośnicy gończych podenerwowani organizowali się na pokazy.

Zaczynają się pokazy ras polskich – wszyscy „gończarze” zamierają – i nic. Po chwili pojawia się informacja: ma być drugi pokaz, tuż przed wyborem BIS-a. To już prawie koniec wystawy – na ringu przygotowawczym zwycięzcy grup poddawani są ostatniej kosmetyce. A na ring główny wchodzą osoby w historycznych strojach, prowadząc gończe. Chwila przerwy i wbiega jeszcze kilkanaście psów. Prezes FCI Hans Müller wypowiada historyczne słowa: gończy polski spełnił wszystkie wymagania i został uznany jako piąta polska rasa. Widownia wstaje, bije brawo.

Biegnący szczeniak gończego
fot. Shutterstock

Gończy polski został zarejestrowany pod numerem 354. Nie jest to jeszcze rejestracja ostateczna – ta może nastąpić najwcześniej za 10 lat – więc rasa nie ma prawa do CACIB-ów.

Co roku przychodzi na świat kilkadziesiąt miotów. Teraz, gdy rasa została uznana przez FCI, może także cudzoziemcy docenią jej zalety.

Wzorzec

Gończy polski – grupa VI FCI, sekcja 1.2, nr wzorca 354
  • Kraj pochodzenia: Polska
  • Charakter: pies zrównoważony, łagodny, odważny, lecz przy tym rozważny; nieufny wobec obcych, jednak nieagresywny, czujny, doskonały stróż
  • Wielkość: psy 55-59 cm, suki 50-55 cm
  • Waga: 18-30 kg
  • Szata: krótka, twarda, sztywna i przylegająca, dwuwarstwowa, podszerstek gęsty; na głowie i uszach włos krótki, jedwabisty
  • Maść: czarna podpalana, czekoladowa podpalana lub ruda
  • Długość życia: 14-15 lat
  • Podatność na szkolenie: duża
  • Aktywność: potrzebuje dużo ruchu; gdy jest wybiegany, w domu zachowuje się spokojnie
  • Koszty utrzymania: 100-150 zł mies.
  • Odporność/podatność na choroby: bardzo odporny
  • Możliwość nabycia szczeniaka: nie ma problemu z kupnem
  • Cena psa z rodowodem: 1800-2500 zł

Ciekawostki

Gończy polski to jedna z pięciu naszych ras narodowych. Doczekała się uznania przez FCI dopiero w 2006 roku. Nie jest jednak wcale rasą najmłodszą – po prostu gończy nie miał wcześniej szczęścia.


Przeczytaj także
  • BEAGLE

    Beagle'e robią furorę jako psy rodzinne, choć nie zostały stworzone do tej...

  • GOŃCZY WĘGIERSKI

    Biega jak chart, walczy jak komondor, jest zabawny jak jamnik, a inteligentny i...

  • POITEVIN

    Ten francuski gończy to pies dystyngowany, o atrakcyjnym trójbarwnym lub...

  • OGAR POLSKI

    Dość duży, krótkowłosy pies gończy, obecnie do towarzystwa, mocno...

  • MAŁY GOŃCZY GASKOŃSKI

    Podczas polowania zdeterminowany w podążaniu za tropem, w domu polegujący na...