YORKSHIRE TERRIER - Pies York Miniaturka - Psy.pl

Rasy

York z długim włosem

YORKSHIRE TERRIER (PIES YORK MINIATURKA)

Upór i niezależność yorkshire terrierów sprawia, że nie nadają się do standardowych szkoleń, ale trzeba je nauczyć podstawowych komend, by nie weszły właścicielowi na głowę. York jest pewny siebie, zadziorny i odważny ponad miarę. Cechy te w połączeniu ze zbytnią ufnością sprawiają, że czasem wpada w tarapaty.

Charakter

York to pies o dużym temperamencie, wesoły, pełen werwy. Choć wygląda jak maskotka, wcale nią nie jest. To terier z krwi i kości – silny i niezależny, który szybko wejdzie właścicielowi na głowę, jeśli ten mu na to pozwoli.

Jest bardzo wrażliwy i przywiązany do opiekuna, o którego bywa zazdrosny. Najlepiej się czuje, kiedy może mu stale towarzyszyć, choć umie też spędzić kilka godzin sam w domu. Prawidłowo wychowany nie sprawia kłopotów i łatwo adaptuje się do różnych warunków i sytuacji.

To dobry przyjaciel dla starszych dzieci. W wypadku kilkuletnich maluchów trzeba uważać, aby nie zrobiły mu niechcący krzywdy – nie powinny brać szczeniaka na ręce, a zabawy muszą się odbywać wyłącznie na ziemi, pod kontrolą dorosłych. Jak większość miniaturowych czworonogów york nie lubi niedelikatnego traktowania i może na nie źle zareagować.

York robi stójkę
fot. Shutterstock

Yorkshire terrier jest pewny siebie, zadziorny i odważny ponad miarę. Cechy te w połączeniu ze zbytnią ufnością sprawiają, że czasem wpada w tarapaty. Jego stosunki z pobratymcami zwykle dobrze się układają (choć zdarzają się wyjątki), ale zdecydowanie woli towarzystwo własnej rasy lub większych od siebie czworonogów.

Przedstawiciel tej rasy jest spostrzegawczy i bardzo czujny, przez co bywa nadmiernie hałaśliwy. Sprawny i energiczny lubi ruch na świeżym powietrzu, ale nie potrzebuje długich spacerów.

Umiejętności

Yorkshire terriery miały kiedyś opinię bardziej łownych niż koty, dlatego chętnie trzymali je młynarze i handlarze zbożem do zwalczania szkodników. Obecnie czworonogi te są cenionymi psami do towarzystwa.

Niekiedy uprawiają psie sporty, np. agility czy taniec z psem. Niektórzy przedstawiciele rasy sprawdzają się jako psy wizytujące w szpitalach czy domach opieki.

Szkolenie i wychowanie

Yorki są inteligentne i spostrzegawcze. W ich żyłach płynie krew myśliwskich przodków, dlatego – jak wszystkie teriery – bywają uparte i niezależne. Często same podejmują decyzje i są bardzo konsekwentne. Nie nadają się do standardowego szkolenia i wymagają indywidualnego podejścia, ale warto nauczyć je podstawowych komend.

Szczeniak yorka
fot. Shutterstock

Lubią się bawić i popisywać, co można wykorzystać w trakcie nauki – odpowiednio zmotywowany pies tej rasy przyswaja nowe komendy szybko i chętnie.

Szczenięta z powodu niewielkiego wzrostu, małej masy ciała i olbrzymiego temperamentu lepiej odbierać od hodowcy dopiero w wieku 12-14 tygodni po zakończonym cyklu szczepień, bo są już wtedy podrośnięte i mniej narażone na urazy czy choroby.

Maluchów nie należy izolować ani brać na ręce na widok każdego zbliżającego się psa. U dorosłych yorków może to doprowadzić do nerwowych zachowań wynikających z lęku przed nieznanym. Częstym błędem właścicieli jest też nadmierne rozpieszczanie pupili i pozwalanie im na wszystko.

Dla kogo ta rasa

York nadaje się prawie dla każdego – prawie, bo może się nie sprawdzić w rodzinach z małymi dziećmi. Łatwo się adaptuje, a niewielkie rozmiary sprawiają, że można go wszędzie z sobą zabrać. Dobrze się czuje zarówno w domu z ogrodem, jak i w małym mieszkaniu.

Trzeba jednak pamiętać, że pod długą sierścią kryje się terier wymagający konsekwencji w wychowaniu. Trzeba się też przygotować na spore wydatki związane z pielęgnacją czworonoga.

Wady i zalety

Wady
  • wymaga regularnej i pracochłonnej pielęgnacji
  • nie czuje respektu przed większymi psami
  • źle wychowany może się stać nerwowy i bojaźliwy
Zalety
  • przywiązany do rodziny
  • przyjazny, łatwo nawiązuje kontakt z ludźmi oraz innymi psami
  • dobry przyjaciel dla dzieci
  • inteligentny, można nauczyć go wielu sztuczek
  • nadaje się do małego mieszkania
  • może uprawiać niektóre psie sporty

Zdrowie

Yorki są długowiecznymi psami, szesnastoletni przedstawiciele tej rasy nie należą do rzadkości. Są żywe i wszędzie ich pełno, toteż łatwo je nadepnąć czy potrącić. Potrafią wspiąć się wysoko i stamtąd zeskoczyć. Często doznają przez to różnych urazów, dlatego trzeba na nie uważać.

Ich specyficzna szata dość łatwo chłonie wilgoć, więc często się przeziębiają. Aby temu zapobiec, powinno się je hartować od szczeniaka. Po kąpieli czy przemoczeniu sierści na spacerze trzeba dokładnie wysuszyć ją suszarką. Jesienią i wiosną warto zakładać pupilowi ubranko przeciwdeszczowe, a zimą ocieplany kombinezon.

Przedstawiciele tej rasy mają skłonności do wypadających rzepek kolanowych. Sporadycznie zdarza się zwężenie i zapadanie tchawicy czy problemy z sercem (przetrwały przewód tętniczy). Niekiedy może się przytrafić aseptyczna martwica główki kości udowej.

Yorki są predysponowane do odkładania się kamienia nazębnego, który należy systematycznie usuwać. Czasami problemem mogą być przetrwałe zęby mleczne (dotyczy to głównie kłów), które same nie wypadają i powinny być usunięte przez weterynarza. U zbyt małych osobników może występować niezarośnięte ciemiączko. Zdarzają się też uczulenia i alergie najczęściej spowodowane nieprawidłowym żywieniem i pielęgnacją. Starsze osobniki mogą cierpieć na kataraktę.

Żywienie

Yorkshire terriery jako psy miniaturowe o dużym temperamencie potrzebują pokarmów bardziej energetycznych. Można samemu przygotowywać im jedzenie, dodając odpowiednie preparaty wapniowo-witaminowe i mineralne, lub stosować gotowe karmy dobrej jakości (np. przeznaczone dla tej rasy).

Szczeniak yorka siedzi
fot. Shutterstock

Dorosłym psom, które są niejadkami, można podawać karmy dla szczeniąt, wówczas zjedzenie nawet niewielkiej ilości zaspokoi ich potrzeby. Yorki w starszym wieku i ze skłonnością do nadwagi powinny dostawać pożywienie mniej kaloryczne.

Dzienną porcję można podzielić na kilka mniejszych posiłków. Jeśli chcemy stosować suplementy poprawiające stan sierści, skonsultujmy się najpierw z doświadczonym hodowcą lub lekarzem weterynarii.

Pielęgnacja

Szata yorka powinna być jedwabista, bez podszerstka. Prawidłowa przypomina strukturą ludzkie włosy, rośnie przez całe życie i nie wypada, co oznacza, że pies tej rasy nie linieje. Wymaga jednak systematycznej pielęgnacji, do której należy go przyzwyczaić od szczeniaka.

Zabiegi muszą być przeprowadzane delikatnie, aby go nie stresowały i nie sprawiały mu bólu, w przeciwnym razie dorosły york może się przeciw nim buntować. Pielęgnacja przedstawiciela tej rasy wymaga wprawy i doświadczenia, dlatego lepiej skorzystać z pomocy doświadczonego groomera. Nie należy używać kosmetyków dla ludzi, bo mogą wywołać reakcje alergiczne.

Codziennie powinno się czesać włosy na głowie i tułowiu yorka metalowym grzebieniem (rzadkim i gęstym) oraz szczotką z metalowymi drucikami zabezpieczonymi na końcach. Wcześniej spryskujemy sierść niewielką ilością odżywki lub oleju, aby ochronić ją przed połamaniem. Na głowie upinamy kucyk, usuwamy wydzielinę z okolic oczu (służą do tego specjalne płyny) i utrzymujemy w czystości miejsca intymne – zwłaszcza u czworonogów z dłuższą sierścią.

Yorka kąpiemy raz w tygodniu w szamponach dla psów długowłosych z dodatkiem olejku norkowego lub migdałowego. Używa się też szamponów z odżywką. Po kąpieli stosuje się balsamy regenerujące włosy i zapobiegające ich łamaniu i kołtunieniu. Psa suszymy suszarką ustawioną na średnią temperaturę, modelując włos szczotką tak, aby przylegał do ciała.

Nożyczkami skracamy włosy w okolicach intymnych, na krawędziach uszu i między opuszkami. Maszynką można usunąć sierść z jednej trzeciej uszu i z podbrzusza. Jeśli nie planujemy kariery wystawowej, możemy pupila regularnie strzyc, co ułatwi utrzymanie go w czystości.

York wystawowy musi mieć długi włos na całym ciele, dlatego na co dzień trzeba zabezpieczać go papilotami, które nie tylko chronią sierść przed zniszczeniem, ale także ułatwiają psu poruszanie się. Zakładamy je na wcześniej umyte i nasączone olejem włosy. Co dwa dni powinno się je rozwijać i zakładać od nowa, po uprzednim rozczesaniu sierści.

Biegnący york
fot. Shutterstock

Przed wystawą psa kąpiemy najpierw w szamponie odtłuszczającym, a potem w odżywczym, który jednocześnie obciąży włosy. Następnie nakładamy odżywkę o podobnym działaniu, a potem płyn antystatyczny. W czasie suszenia prostujemy i wyciągamy włosy szczotką, aby przylegały do ciała i nie kręciły się. Na głowie upinamy kucyk, który ozdabiamy kokardką, strzyżemy włosy na uszach, między opuszkami i w okolicach intymnych, a także skracamy płaszczyk – włosy na tułowiu nie powinny być dłuższe od nóg o więcej niż 1-1,5 cm (taka długość umożliwia psiakowi swobodny ruch).

Yorka prezentujemy na ringówce. Sędzia ocenia psy w ringu w statyce (wystawcy ustawiają je na ziemi i klęczą za nimi) i w ruchu, a następnie każdego z nich pojedynczo na stoliku oraz w ruchu. Psa trzeba nauczyć odpowiedniego zachowania, pokazywania zębów i przyzwyczaić do tego, że dotykają go obce osoby.

Akcesoria

Na początku yorka wyprowadzamy na normalnej smyczy i w niezbyt szerokiej obroży lub w szelkach. Smyczy automatycznej używamy dopiero wtedy, gdy nasz pupil nauczy się spokojnie chodzić na zwykłej. Dorosłym psom z długim włosem lepiej nie zakładać szelek, bo ich szata może się plątać i niszczyć.

York chętnie będzie się bawił pluszakami, małymi piłkami, lateksowymi zabawkami czy bawełnianymi sznurkami. W wielu sytuacjach bardzo się przydają klatki transportowe, dlatego warto przyzwyczaić podopiecznego do przebywania w nich.

Historia

Te niewielkie teriery wyhodowano ponad 100 lat temu w hrabstwie Yorkshire i od niego wzięły swą nazwę (yorkshire terrier). Ich pojawienie wiązało się z ówczesną sytuacją ekonomiczną. W XIX w. w okresie rewolucji przemysłowej do północnej Anglii (hrabstwa Yorkshire i Lancashire) masowo przybywali ze Szkocji w poszukiwaniu pracy ubodzy tkacze i węglarze. Przywieźli z sobą niewielkie czworonogi (na utrzymanie dużych nie było ich stać), by stróżowały, tępiły gryzonie i kłusowały z nimi, choć było to surowo zabronione.

Małe teriery doskonale wypłaszały zwierzynę, chwytały ją i były na tyle odważne, aby wejść za nią do nory. Niewielkie rozmiary psa pozwalały szybko ukryć go w kieszeni płaszcza i wrócić do domu bez wzbudzania podejrzeń.

York wystawowy na różowym tle
fot. Shutterstock

Podobno przodkami yorków były clydesdale i paisley terriery (przez niektórych uważane za jedną rasę), szkockie teriery, waterside terriery, glasgow terriery, dawne sky terriery i manchester terriery. Początkowo psy tej rasy nie miały tak imponującej, pięknej szaty – zyskały ją dopiero dzięki krzyżowaniu z maltańczykiem. Wzbudziły wtedy zainteresowanie wyższych sfer i stały się ozdobą salonów.

Współczesna historia rasy rozpoczęła się od urodzonego w 1865 r. psa o imieniu Huddersfield Ben, którego właścicielką była Mary Ann Foster. Ben był pierwszym zarejestrowanym yorkshire terrierem. Odnosił sukcesy nie tylko na wystawach, ale także w konkursach dławienia szczurów. Żył jak na yorka krótko, bo tylko sześć lat, ale dorobił się licznego potomstwa. Zginął pod kołami powozu, a jego ciało zmumifikowano i prezentowano w szklanej gablocie.

Ben był sporej wielkości czworonogiem, z czasem hodowcom udało się w wyniku selekcji wyodrębnić ważącego około 3 kg pieska. W latach 90. XIX w. założono w Anglii klub i opracowano pierwszy wzorzec. Ze względu na niewielkie rozmiary i skłonność do łowienia gryzoni yorki były chętnie zabierane przez marynarzy na statki, dzięki czemu dotarły do innych krajów, gdzie szybko zyskały popularność (zwłaszcza w Stanach Zjednoczonych).

York skacze przez przeszkodę
fot. Shutterstock

Pod koniec XX w. pojawiła się tendencja do nadmiernego miniaturyzowania psów tej rasy, co niekorzystnie odbiło się na ich zdrowiu (obecnie hodowcy odchodzą od tego).

Do Polski pierwszy york przyjechał w 1967 r. z Wielkiej Brytanii dzięki staraniom Anny Fangor. Była to suka Tina Queen of Bouchard. Niedługo potem dołączył do niej samiec Gene of Bouchard.

Wzorzec

Yorkshire terrier – grupa FCI III, sekcja 2, nr wzorca 86
  • Kraj pochodzenia: Wielka Brytania
  • Wielkość: wzrost ok. 25 cm, waga do 3,1 kg
  • Szata: długa, prosta, cienka, jedwabista, bez podszerstka (nie może być wełnista); na tułowiu włosy długie sięgające ziemi, rozdzielone przedziałkiem biegnącym od nosa do końca ogona, pokrywają równomiernie całe ciało i spływają po obu stronach; najdłuższe włosy są na głowie i tworzą brodę oraz wąsy
  • Maść: ciemnostalowoniebieska (nie może być błękitnoszara ani srebrna), płaszczyk pokrywa ciało od guza potylicznego po nasadę ogona, nie może być przesiany kolorem płowym lub brązowym; włos na głowie (u podstawy uszu, po bokach, na brodzie i wąsach), klatce piersiowej, przednich kończynach, wewnętrznej stronie tylnych kończyn, stawach skokowych i spodzie ogona ma intensywną barwę w trzech odcieniach złota od jasnego do bardzo ciemnego
  • Dojrzałość: 1,5 roku
  • Długość życia: 15-16 lat
  • Odporność na warunki atmosferyczne: średnia
  • Koszty utrzymania: ok. 400 zł miesięcznie
  • Cena psa z rodowodem: 1500-3500 zł

Wzorzec yorka

Ciekawostki

Po urodzeniu yorkshire terriery przypominają miniaturowe rottweilery – są krótkowłose, czarne podpalane, z rozkładem znaczeń jak u rotka czy dobermana. Potem jednak jaśnieją, powiększają się też rude znaczenia.

Zwykle zmiana barwy rozpoczyna się na główce w wieku 7-8 tygodni. Rozgarniając sierść, zauważymy, że u nasady robi się srebrzysto-szara. W wieku 8-10 tygodni podobne zmiany – na kolor stalowy – zachodzą na grzbiecie. Pożądane jest, aby włosy przebarwiały się cienkimi niteczkami. Często jednak dotyczy to całych pasów sierści.

Z czasem głowa staje się srebrno-ruda, stopniowo kolor złoty wypiera srebrny. Wyzłacanie może się zakończyć przed upływem roku, ale zwykle następuje w wieku od 1,5 roku do dwóch lat. Dotyczy to psów o najbardziej pożądanej szacie: prostej, ciężkiej i jedwabistej. Inne typy sierści wybarwiają się słabo. Czasem na zawsze pozostają czarne smolenia na głowie lub prawie czarny płaszcz.

Jeśli do roku pies nie zacznie się intensywnie i wzorcowo wybarwiać, to zapewne nie wybarwi się nigdy.