Rasy

Doberman stojący w pozycji wystawowej

DOBERMAN

Doberman to dość duży, ale lekkiej, atletycznej budowy pies pokryty gęstą, lśniącą, krótką sierścią. Wyjątkowo sprawny fizycznie, energiczny i ruchliwy. Inteligentny, lubiący się uczyć, choć niezbyt uległy i cięty. Pobudliwy i szybki w reakcjach. Nieufny wobec obcych, dobry stróż. Wymaga doświadczonego przewodnika.

Charakter

Dobermany to psy bardzo dumne, o silnym charakterze, dużej wytrzymałości, obdarzone ogromnym temperamentem i nieprzeciętną sprawnością fizyczną. Cechy, które uczyniły je znanymi – wrodzona agresywność, ciętość oraz niewrażliwość na ból – w miarę rozwoju hodowli zostały znacznie złagodzone.

Dzisiejsze dobermany to zwierzęta o spokojniejszym usposobieniu, nie oznacza to jednak, że utraciły swoje zdolności obrończe. Ich zalety mogą niekiedy przysporzyć problemów, jeśli właściciel nie będzie potrafił odpowiednio wychować swojego pupila.

Doberman w biegu po trawie
fot. Shutterstock

Doberman jest psem wyhodowanym do pracy. Ma silną, atletyczną budowę i duszę sportowca. Potrzebuje dużo ruchu na świeżym powietrzu. Nie tylko wpłynie to korzystnie na jego muskulaturę, ale pozwoli także rozładować nadmiar energii. Bez problemów dostosuje się również do życia w mieszkaniu. Jak większości psów bardzo odpowiada mu rola hołubionego kanapowca.

Pies tej rasy wymaga bliskiego kontaktu z człowiekiem, jest zwierzęciem towarzyskim, uczuciowym i bardzo często bywa zazdrosny o względy właściciela. Nie powinno się go izolować od rodziny. Pozbawiony możliwości przebywania z ludźmi i innymi zwierzętami może stać się agresywny. Ma doskonałą pamięć i nawet po wielu latach nie zapomina doznanej krzywdy. Odznacza się wysoką pobudliwością – gdy postanowi zaatakować, bardzo trudno odwieść go od tego zamiaru.

Umiejętności

Doberman jest bardzo czujny i doskonale pilnuje terenu, a umiarkowana hałaśliwość sprawia, że nie jest uciążliwy dla otoczenia. Nigdy nie szczeka bez wyraźnego powodu. Każdy intruz, który próbowałby wedrzeć się na jego terytorium, zostanie natychmiast unieszkodliwiony. Znawcy rasy uważają, że te psy najlepiej pracują w grupach składających się z trzech lub czterech osobników.

Czekoladowy szczeniak dobermana leżący na trawie
fot. Shutterstock

Ze względu na walory użytkowe znalazł zatrudnienie w policji, służbach granicznych, a nawet w oddziałach piechoty morskiej. Wykorzystuje się go do odnajdywania ludzi zasypanych pod gruzami, do ochrony prywatnych posiadłości, zakładów przemysłowych i magazynów, ale głównie utrzymywany jest w charakterze psa do towarzystwa.

Szkolenie i wychowanie

Doberman jest inteligentny i pojętny, chętnie współpracuje z właścicielem. Jednak silny i niezależny charakter sprawia, że nie podporządkowuje się ślepo woli człowieka. Stosunki miedzy panem i psem powinny opierać się na współpracy, a nie na łamaniu psychiki zwierzęcia w myśl błędnie pojętej nauki posłuszeństwa.

Chcąc osiągnąć sukces wychowawczy i zapewnić naszemu ulubieńcowi prawidłowy rozwój, powinniśmy od pierwszych chwil pobytu szczenięcia w domu poświęcić mu dużo czasu i uwagi. Naukę należy rozpoczynać jak najwcześniej i nie stosować przymusu fizycznego. Szkolenie należałoby prowadzić pod okiem doświadczonego trenera. Nie wolno rozpoczynać szkolenia obronnego bez uzyskania przez psa pozytywnego wyniku w zakresie kursu podstawowego posłuszeństwa.

Czekoladowy i czarny doberman siedzące na tle nieba
fot. Shutterstock

Większość dorastających dobermanów przechodzi tzw. okres buntu, polegający na tym, że pies testuje, na jak dużo może sobie pozwolić. Im bardziej nasz pies będzie nam posłuszny, tym łatwiej będzie powstrzymać jego zapędy, dlatego warto zawczasu o tym pomyśleć.

Dla kogo ta rasa

Należy zaznaczyć, że nie jest to pies dla każdego. Potrzebuje przewodnika zrównoważonego, spokojnego, konsekwentnego i silnego psychicznie, który będzie potrafił poskromić niezależną i dominującą naturę dobermana. Źle prowadzony może być niebezpieczny nie tylko dla otoczenia, ale również dla swojej rodziny.

Jest psem jednego pana. Oznacza to, że akceptuje wyższość tylko jednej osoby, pozostałych domowników traktuje po przyjacielsku, ale jako równorzędnych członków stada. Doberman jest opiekuńczy wobec dzieci, z którymi mieszka, ale nie przepada za obcymi maluchami, dlatego nie należy nadużywać jego cierpliwości.

Wady i zalety

Wady
  • ma dominujący charakter
  • uparty
  • niezależny
  • bywa nadpobudliwy
  • ma tendencje do zachowań agresywnych
Zalety
  • chętny do współpracy z człowiekiem
  • bardzo inteligentny
  • czujny, ale bez przesadnej hałaśliwości
  • doskonały stróż
  • oddany właścicielowi
  • ma predyspozycje do szkolenia sportowego
  • łatwy w pielęgnacji

Zdrowie

Dobermany mają skłonności do nużycy i tzw. młodzieńczego zapalenia skóry, wad ustawienia powiek, zwyrodnień kręgów szyjnych kręgosłupa, chorób skóry na tle alergicznym i gronkowcowym, choroby von Willebranda, niedoczynności tarczycy. Jak u wielu dużych psów, zdarza się u nich dysplazja biodrowa i łokciowa. W ostatnich latach dużo psów cierpi z powodu kardiomiopatii rozstrzeniowej. U samców często występują choroby prostaty, takie jak: torbiele gruczolakoraka gruczołu krokowego czy przerost gruczołu krokowego.

Trzy szczeniaczki dobermana stojące na tarasie
fot. Shutterstock
Żywienie

Żywienie dobermana nie nastręcza zazwyczaj kłopotów. Większość hodowców zaleca podawanie gotowych karm, odpowiednio dobranych do potrzeb naszego ulubieńca. Dzienna porcja powinna być rozłożona na dwa posiłki.

Portret czekoladowego dobermana z profilu
fot. Shutterstock
Pielęgnacja

Pielęgnacja dobermana nie jest kłopotliwa. Jego krótka szata jest łatwa w utrzymaniu. Pewnym problemem dla pedantów mogą być krótkie włoski, które jak igiełki wbijają się w tapicerkę, dywany itp.

Akcesoria

Do wyczesywania sierści najlepiej używać gumowych szczotek lub rękawic z wypustkami, nakładanych na rękę.

Historia

Doberman jest rasą stosunkowo młodą, powstałą na przełomie XIX i XX wieku. Należy do grupy pinczerów krótkowłosych, występujących od dawna na ziemiach niemieckich.

Nazwa rasy pochodzi od nazwiska jej twórcy, Fryderyka Ludwika Dobermanna. Mieszkał on i pracował w niewielkim miasteczku Apolda w Turyngii. Według licznych przekazów był zatrudniony jako miejscowy hycel. Do jego zadań należało wyłapywanie i przetrzymywanie bezpańskich psów. Pełnił również obowiązki poborcy podatkowego i zajmował się egzekucją długów, dorabiał także jako nocny stróż.

Doberman w biegu na tle nieba
fot. Shutterstock

Jego profesje nie należały do ogólnie szanowanych, a Dobermann miał powody obawiać się niekiedy o swoje zdrowie i życie. Potrzebował dużego, silnego i agresywnego psa obrończego. Ponieważ w owym czasie pies o takim przeznaczeniu nie był znany na ziemiach niemieckich, Dobermann postanowił go wyhodować. Mając dostęp do zwierząt o różnym charakterze, mógł wybrać te, które spełniały jego oczekiwania.

Pierwsze psy z jego hodowli pojawiły się podobno już w 1870 roku. Do stworzenia rasy Dobermann posłużył się istniejącym w Turyngii pinczerem krótkowłosym, krzyżując go z przedstawicielami innych ras. Są podstawy do uznania, że były to: ówczesny owczarek niemiecki, rottweiler, wyżeł niemiecki krótkowłosy oraz owczarek francuski beauceron. W celu uszlachetnienia wyglądu dobermana na początku XX w. skrzyżowano go z manchester terrierem i greyhoundem.

Niektóre źródła podają, że za odrębną rasę uznano go ok. 1910 roku. Istnieją jednak dowody, że już w 1899 roku odbyła się pierwsza wystawa tych psów. Zwycięzcą został Graf Belling von Gronland, od którego wywodzą się ponoć wszystkie współczesne linie.

Portret szczeniaka dobermana
fot. Shutterstock

Począwszy od lat międzywojennych, doberman stał się rasą popularną i chętnie hodowaną w Stanach Zjednoczonych i wielu krajach Europy, dotarł nawet do Japonii i RPA. Również w Polsce jest rasą popularną i rozpoznawalną, choć wydaje się, że lata jego największej popularności minęły.

Wzorzec

Doberman – grupa II FCI, sekcja 1, nr wzorca 143
  • Kraj pochodzenia: Niemcy
  • Wielkość: psy 68-72 cm, suki 63-68 cm
  • Waga: psy ok. 40-45 kg, suki ok. 32-35 kg
  • Szata: krótka, gęsta i twarda, gładko przylegająca i jednakowa na całym ciele; podszerstek niedopuszczalny
  • Maść: czarna lub czekoladowa z intensywnie kasztanowym, czystym i wyraźnie odgraniczonym podpalaniem; podpalanie występuje na kufie, w postaci pojedynczej plamki na policzkach i nad oczami, na spodzie szyi, parzyście na klatce piersiowej, na nadgarstkach, śródręczach, śródstopiach i łapach, wewnętrznej stronie ud i ramion, na spodzie ogona
  • Długość życia: 10-13 lat
  • Odporność na warunki atmosferyczne: mała – doberman nie ma podszerstka i nie nadaje się do trzymania na zewnątrz
  • Możliwość nabycia szczeniaka: nie ma problemu
  • Koszty utrzymania: 300-400 zł miesięcznie
  • Cena psa z rodowodem: 3000-5000 zł

Ciekawostki

Kiedyś FCI uznawało, oprócz maści czarnej podpalanej i czekoladowej podpalanej, także błękitną podpalaną (rozjaśniona czerń), jak i izabelowatą podpalaną (rozjaśniona czekolada). Umaszczenia te zostały jednak wykreślone z wzorca ze względu na fakt, że u tej rasy bardzo często towarzyszyły im problemy z sierścią, znane pod nazwą Color Dilution Alopecia (łysienie związane z rozjaśnioną maścią).

Nie u wszystkich ras psy o podobnym umaszczeniu są dotknięte tym problemem – np. wyżły weimarskie wszystkie są izabelowate, a jednak nie chorują. W niektórych rasach problem dotyka tylko ułamka psów o rozjaśnionej maści. Niestety u dobermanów dotyczył dużego procenta takich psów. Nie wiadomo na razie, czy za problem odpowiedzialna jest specyficzna wersja genu odpowiedzialnego za rozjaśnioną maść, czy jakiś gen sprzężony. Umaszczenia te są nadal uznawane np. przez Amerykański Kennel Club (AKC).

W Stanach Zjednoczonych hodowane są także białe dobermany o niebieskich oczach. Jest to odmiana albinizmu (psy nie są całkiem białe, lecz kremowe). Za umaszczenie to odpowiedzialny jest recesywny gen, który powoduje też nadwrażliwość na światło skóry i oczu. Hodowanie tych psów jest więc kontrowersyjne.

Bardzo rzadko na świat przychodzą także całkowicie czarne dobermany (bez podpalań).