W mediach społecznościowych znów krąży tekst, że „psy rozpoznają złego człowieka, a nauka to potwierdza”. Sprawdziliśmy, skąd się wziął. Badania są prawdziwe i ciekawe, ale mówią coś innego niż nagłówek: twój pies nie ocenia charakteru ludzi, tylko uważnie zapamiętuje, kto go zawodzi i kto źle traktuje ciebie.
W skrócie:
- W badaniu z Uniwersytetu w Kioto psy przestawały słuchać wskazówek człowieka, który raz je oszukał.
- W drugim badaniu tego samego ośrodka psy rzadziej brały smakołyk od osoby, która odmówiła pomocy ich opiekunowi.
- Naszym zdaniem to dowód na to, że pies obserwuje zachowanie, a nie że ma „radar na złych ludzi”.
Co pokazały badania
Viralowy artykuł, który krąży w mediach społecznościowych, opublikował amerykański serwis Good. Tekst opiera się na badaniu zespołu Akiko Takaoki z Uniwersytetu w Kioto, opisanym w czasopiśmie „Animal Cognition” w 2015 roku. Badacze sprawdzili 34 psy. Najpierw człowiek wskazywał pojemnik z jedzeniem. Za drugim razem wskazywał pusty pojemnik. Za trzecim znów pokazywał ten z jedzeniem, ale większość psów już za jego gestem nie poszła. Gdy to samo zrobiła nowa osoba, psy znów chętnie podążały za wskazówką. Jak relacjonował ScienceAlert, Takaoka uznała, że psy mają bardziej złożoną inteligencję społeczną, niż sądzono.
Kilka miesięcy później ten sam ośrodek opublikował w „Animal Behaviour” drugie badanie, z udziałem 54 psów. Według komunikatu Uniwersytetu w Kioto pies patrzył, jak jego opiekun bezskutecznie próbuje otworzyć pojemnik i prosi o pomoc obcą osobę. Gdy ta osoba pomagała albo po prostu się odwracała bez prośby, pies później brał smakołyk od niej albo od innej osoby z podobną częstotliwością. Gdy odmówiła pomocy opiekunowi, pies wyraźnie częściej wybierał jedzenie od kogoś innego. Ciekawostka: ten sam zespół powtórzył eksperyment z kotami i takiego efektu nie zaobserwował.
Czy pies wywęszy złego człowieka?
Nagłówek o psach, które „rozpoznają złego człowieka”, to przesada. Badania nie mierzyły, czy ktoś jest dobry, czy zły. Mierzyły, czy pies przestaje ufać wskazówkom kogoś, kto wprowadził go w błąd, i czy unika kogoś, kto źle potraktował jego opiekuna. To i tak dużo, bo pokazuje, że pies uczy się na podstawie twojego zachowania szybko i trwale. Rozumiemy, czemu ta wersja się klika: każdy chce wierzyć, że pies widzi więcej niż my. Ale jeśli twój pies nie lubi sąsiada, to jeszcze nie wyrok na sąsiada. Pies może reagować na zapach, kapelusz, gwałtowne ruchy albo własny lęk. Z tych badań płynie inny, ważniejszy wniosek: to ty decydujesz, czy jesteś dla swojego psa kimś wiarygodnym.
Co to znaczy dla twojego psa
Skoro pies zapamiętuje, kiedy wskazówka nie działa, warto z tego wyciągnąć praktyczne wnioski:
- Nie udawaj rzutu piłką ani smakołyka w dłoni. Dla ciebie to żart, dla psa sygnał, że twoje gesty nie zawsze coś znaczą.
- Bądź konsekwentny w komendach. Ten sam sygnał powinien zawsze oznaczać to samo, w domu i na spacerze.
- Dotrzymuj „obietnic”. Jeśli przywołujesz psa, nie kończ każdego przywołania czymś nieprzyjemnym, jak koniec zabawy czy kąpiel.
- Nie oceniaj ludzi przez reakcję psa. Gdy pies unika kogoś obcego, daj mu przestrzeń i nie zmuszaj do kontaktu.
Jeśli chcesz wiedzieć, jakie zachowania ludzi psy znoszą najgorzej, przeczytaj nasz tekst Jakich ludzi psy nie lubią?.
Twój pies nie ma radaru na złych ludzi. Ma za to świetną pamięć do tego, kto dotrzymuje słowa. Zadbaj, żebyś to był ty.
