Stereotypie, zwane także zachowaniami kompulsywnymi lub Obsessive Compulsive Disorder (OCD), polegają na prezentowaniu przez psa zwykłych zachowań w sposób przesadzony i tak obsesyjny, że ciężko je powstrzymać. Większość takich zachowań jest bezcelowych, ale psy cierpiące na zachowania obsesyjno-kompulsywne mogą poświęcać im aż 80% swojej aktywności. Ciągle powtarzające się zachowanie może uniemożliwiać czworonogowi normalne funkcjonowanie, a nawet stwarzać zagrożenie dla jego zdrowia…
Najczęstsze zachowania obsesyjno-kompulsywne u psów
Do najczęstszych stereotypii u psów należą:
- gonienie ogona,
- wylizywanie łap,
- wygryzanie sierści,
- kręcenie się wokół własnej osi,
- picie dużej ilości wody,
- gonienie samochodów,
- gonienie cieni,
- jedzenie niejadalnych przedmiotów (pica),
- drapanie podłogi,
- lizanie podłogi,
- szczekanie i wycie.
Oczywiście takie zachowania zdarzają się niemal każdemu, także w pełni zdrowemu psu. Jednak częste ich powtarzanie, które prowadzi do uszkodzeń ciała (rany na ogonie, rany na łapach, zdarcie pazurów) lub utrudnia normalne funkcjonowanie może świadczyć o stereotypii. Niektóre psy tak są pochłonięte danym zachowaniem, że zapominają o jedzeniu, spaniu, a nawet mdleją z wycieńczenia. Powstrzymywany od danego zachowania czworonóg może stać się agresywny lub uciekać do innego pokoju.
OCD u psów – przyczyny
U znacznej części psów zachowania obsesyjno-kompulsywne mają swoje źródło w odczuwanym przez zwierzę stresie. Powtarzanie danego zachowania pozwala czworonogowi uniknąć konfrontacji ze stresującym bodźcem i niesie ulgę. Pobudza także mózg do wydzielania serotoniny i endorfin – hormonów szczęścia, które mogą uzależniać czworonoga. Dlatego stereotypie możemy zauważyć między innymi u psów cierpiących na lęk separacyjny, nieprawidłowo zsocjalizowanych i czujących lęk w kontaktach z innymi psami lub ludźmi. Zachowania te mogą ulec utrwaleniu i z czasem stać się coraz trudniejsze do wyleczenia. Niektóre w oczach opiekunów bywają zabawne – śmiech i radość człowieka skłania zwierzę do jeszcze częstszego prezentowania zachowań kompulsywnych!
Powtarzalne zachowania mogą być także wynikiem nudy i braku innego, zdrowego ujścia dla energii zwierzaka. Czasami OCD bywa objawem poważnych zaburzeń neurologicznych i demencji.
Jak leczyć zachowania obsesyjno-kompulsywne u psów?
Zdiagnozowanie stereotypii u psów bywa niezwykle trudne. Istnieje wiele innych zaburzeń, które mogą dawać podobne do OCD objawy. Na początku należy wiec wykluczyć takie przypadłości, jak zaburzenia trawienia, alergie, choroby skóry czy padaczkę.
Leczenie OCD u psów zależne jest od jego objawów i intensywności. W lekkich przypadkach wystarczy modyfikacja środowiska psa, polegająca na zmniejszeniu odczuwanego przez zwierzę stresu, zwiększeniu ilości relaksujących spacerów i ustaleniu bezpiecznej i jasnej dla psa rutyny. Trudniejsze przypadki mogą wymagać także podawania leków psychotropowych i wdrożenia terapii behawioralnej.
