Narodziny dziecka to wydarzenie, do którego przyszli rodzice przygotowują się przez wiele miesięcy. Urządzają pokój, kupują niezbędne akcesoria i oswajają się na to, że niemal całe ich życie wkrótce będzie wyglądać zupełnie inaczej. Pies nie ma jednak pojęcia o nadchodzących zmianach. Pewnego dnia w jego domu pojawia się dziecko, które wydaje dziwne dźwięki, pachnie inaczej niż pozostali domownicy i niemal bez przerwy kradnie uwagę jego opiekunów. Nic dziwnego, że nie każdy czworonóg potrafi od razu odnaleźć się w tej sytuacji…
Dlaczego pojawienie się dziecka jest stresujące dla psa?
Psy lubią przewidywalność. Codzienne rytuały, stałe pory spacerów, posiłków i odpoczynku dają im poczucie bezpieczeństwa. Narodziny dziecka wywracają ten dotychczasowy porządek dnia do góry nogami. Pies, który do tej pory spędzał z opiekunami niemal każdą wolną chwilę, nagle musi pogodzić się z tym, że domownicy nie zawsze mają dla niego czas. Do tego dochodzą nieznane zapachy, płacz niemowlęcia i nocne pobudki. Uwadze psa nie ujdzie także stres i zmęczenie jego opiekunów.
Największym problemem w przypadku narodzin dziecka jest zazwyczaj nagromadzenie tak wielu zmian w krótkim czasie. Nawet pies, który wcześniej dobrze radził sobie w nowych sytuacjach i nie wymagał dnia zaplanowanego co do minuty, może czuć się zagubiony. Przewlekły stres może negatywnie wpływać na samopoczucie psa, powodując ciągłą czujność, problemy z odpoczywaniem, brak apetytu, a nawet zaburzenia trawienia.
Napięta atmosfera może także stać się przyczyną złych skojarzeń i niewłaściwych zachowań – szczególnie, jeśli skupieni na dziecku opiekunowie zaczynają krzyczeć na psa, ciągle odsyłają go na miejsce lub przeganiają z drogi, spiesząc się do płaczącego w łóżeczku malucha. Bardziej reaktywne psy mogą zacząć szczekać na dźwięki wydawane przez niemowlę i skakać na opiekunów trzymających na rękach dziecko, natomiast niepewne czworonogi mogą próbować „oswoić” obce przedmioty znacząc je moczem.
Nie znaczy to jednak, że należy całkowicie izolować psa od dziecka i zakładać najgorszy możliwy scenariusz. Domowego czworonoga można przygotować na te wszystkie zmiany stopniowo i z odpowiednim wyprzedzeniem – tak, by w dniu pojawienia się dziecka zwierzak znał już nowe zasady, prawidłowo reagował na niezbędne komendy i nie stresował się nowymi dźwiękami. Dzięki temu również jego opiekunowie lepiej poradzą sobie z tą trudną sytuacją, nie musząc dodatkowo martwić się niewłaściwym zachowaniem psa.
Jak przygotować psa na pojawienie się dziecka w domu?
Przygotowania warto rozpocząć już na kilka tygodni lub miesięcy przed porodem. Jak to zrobić?
- Wprowadzenie nowych rytuałów. Jeszcze przed pojawieniem się dziecka warto przemyśleć, jak będą wyglądały spacery, karmienie i zabawa. Jeśli godziny wyprowadzania psa będą inne albo odpowiedzialna będzie za nie inna osoba niż dotychczas, należy wprowadzać te zmiany stopniowo. Dobrze jednak zachować stałe elementy dnia, na które pupil będzie mógł liczyć również po narodzinach dziecka.
- Ustalenie nowych zasad. Jeśli pies nie będzie mógł wchodzić do pokoju dziecięcego lub wskakiwać na kanapę podczas karmienia niemowlęcia, należy nauczyć go tego jeszcze przed porodem. Pomocne mogą być na przykład bramki oddzielające pomieszczenia i nauka spokojnego odpoczywania na legowisku. Nie chodzi jednak o izolowanie psa od rodziny, lecz o zapobieganie niebezpiecznym sytuacjom.
- Oswojenie z nowymi przedmiotami. Dobrze jest wcześniej zapoznać psa z wózkiem, łóżeczkiem, innymi dziecięcymi akcesoriami czy dźwiękami wydawanymi przez zabawki. Również takie elementy wyposażenia, jak bramki zabezpieczające drzwi czy schody, można zakupić wcześniej, by pies miał okazję przywyknąć do ich obecności.
- Przyzwyczajenie do płaczu dziecka. Nagrania płaczu można odtwarzać początkowo cicho, by sprawdzić reakcję czworonoga. Jeśli pies nie wydaje się zaniepokojony nowymi dźwiękami, można potraktować je jako neutralne tło do zwykłych, codziennych czynności. Dzięki temu można uniknąć skojarzenia płaczu dziecka z nagłą reakcją opiekunów i podenerwowaniem.
- Przećwiczenie przydatnych umiejętności. Spacerowanie na luźnej smyczy przy wózku nie będzie łatwe dla psa, który dotychczas biegał na długiej lince i wąchał każdy każdy krzaczek, dlatego nie można wymagać od zwierzaka, że zrozumie to już za pierwszym razem. Psa warto także nauczyć komend „nie rusz”, „zostaw” i „na miejsce”.
Przy nauce najlepiej sprawdzą się metody pozytywne, czyli nagradzanie pupila za prawidłowe zachowanie. Należy natomiast unikać krzyku, przymusu, kar, stosowania kolczatek i innych awersyjnych narzędzi – mogą one jedynie dodatkowo zestresować psa, który po prostu potrzebuje czasu, by zrozumieć oczekiwania opiekunów.
Jak pomóc psu radzić sobie ze stresem?
W przypadku psów szczególnie wrażliwych na zmiany warto rozważyć dodatkowe wsparcie, które pomoże psu zbudować lepszą odporność na stres. Jednym z takich preparatów jest PURINA® PRO PLAN® Calming Care – zatwierdzony przez EFSA probiotyk, który pomaga psom zachować spokój i odporności na czynniki stresowe. To pierwszy taki probiotyk o udowodnionym działaniu, opracowany z myślą o wspieraniu spokojnego zachowania psów i ich odporności na czynniki stresowe. Zawiera szczep bakterii o potwierdzonej klinicznie skuteczności, a jego regularne podawanie może pomagać psom lepiej radzić sobie ze zmianami codziennej rutyny, obecnością gości, nowymi dźwiękami czy rozłąką.
Należy przy tym pamiętać, że pełny efekt działania Calming Care nie pojawia się od razu. Dlatego podawanie preparatu warto rozpocząć z pewnym wyprzedzeniem. Zaleca się stosowanie przez co najmniej 6 tygodni przed zdarzeniem stanowiącym wyzwanie lub zgodnie z zaleceniami lekarza weterynarii. Dlatego jeśli chcemy wspomóc psa przed pojawieniem się dziecka w domu, warto pomyśleć o Calming Care już przy szykowaniu wyprawki dla nowego członka rodziny.
Jak zadbać o psa po narodzinach dziecka?
Po powrocie ze szpitala warto zadbać o możliwie stały rytm dnia. Regularne spacery, możliwość węszenia, zabawa i kontakt z opiekunami pomagają psu rozładować napięcie. Pomocne mogą być także maty węchowe, zabawki na jedzenie i bezpieczne gryzaki, które zapewnią stymulację umysłową i pozwolą spożytkować nadmiar energii w bezpieczny sposób.
Pies powinien mieć też zapewnione spokojne miejsce, w którym nikt nie będzie mu przeszkadzał. Nie należy zmuszać go do kontaktu z dzieckiem, gdy zwierzak nie ma na to ochoty. Warto natomiast budować pozytywne skojarzenia z obecnością malucha, na przykład nagradzając psa za spokojne zachowanie w jego pobliżu.
Podczas kontaktów psa z dzieckiem należy zwracać szczególną uwagę na mowę ciała psa. Odwracanie głowy, oblizywanie nosa, sztywnienie czy warczenie będą świadczyć o nadmiernym stresie. W takiej sytuacji nie należy karać zwierzaka – można spokojnym głosem odesłać go na posłanie lub zabrać od niego niemowlę i pilnować, by zwierzak nie znalazł się więcej w takiej sytuacji. Nigdy nie należy zostawiać psa i dziecka bez nadzoru osoby dorosłej.
Jeśli mimo tych starań czworonóg nie potrafi odnaleźć się w obecności malucha, warczy na dziecko lub jest nadmiernie pobudzony, należy skonsultować się z doświadczonym behawiorystą. Szybka reakcja zapobiegnie dalszej eskalacji problemu i umożliwi zbudowanie dobrej relacji psa z dzieckiem.
Jak przygotować psa na dziecko?
Nie każdy pies od razu zaakceptuje nowego członka rodziny i poczuje się w jego obecności swobodnie. Najważniejsze, by zwierzak mógł stopniowo przyzwyczajać się do zmian, jeszcze zanim cała dotychczasowa rutyna zastanie zburzona. Warto też codziennie znaleźć chwilę wyłącznie dla czworonoga, poświęcić czas na jego ulubione aktywności i zapewnić mu możliwość spokojnego odpoczynku. Dzięki temu pojawienie się dziecka w domu nie będzie dla zwierzaka aż tak stresującym doświadczeniem.
Artykuł powstał we współpracy z marką PURINA® PRO PLAN®.
