Kleszcze to niewielkie pajęczaki, które mogą przenosić groźne patogeny odpowiedzialne za choroby odkleszczowe, takie jak borelioza czy babeszjoza. Dlatego każdy opiekun psa powinien wiedzieć, jak wygląda ten pasożyt, jak prawidłowo usunąć kleszcza u psa oraz o czym pamiętać, aby zmniejszyć ryzyko potencjalnie śmiertelnych powikłań.
Czym są kleszcze i dlaczego stanowią zagrożenie?
Kleszcze to małe pajęczaki żywiące się krwią zwierząt i ludzi. Zagrożenie związane z nimi nie dotyczy jednak utraty krwi przez psa – niebezpieczeństwo stanowią przede wszystkim patogeny, jakie mogą przedostać się do organizmu czworonoga wraz ze śliną przyczepionego do skóry pasożyta. Infekcje wywołane przez bakterie, wirusy lub pierwotniaki przenoszone przez kleszcze mogą wywołać choroby, które w skrajnych przypadkach mogą doprowadzić do śmierci czworonoga nawet w kilka godzin od zakażenia.
Jak rozpoznać kleszcza na skórze psa?
Kleszcze zwykle ukrywają się w trudno dostępnych miejscach – między fałdami skóry, w okolicach uszu, karku, brzucha lub między palcami łap. Niewgryziony, spacerujący po sierści psa kleszcz może mieć zaledwie kilka milimetrów, jednak po przyczepieniu się do skóry w krótkim czasie powiększa swoje rozmiary nawet do kilku centymetrów. Opity pasożyt ma zazwyczaj bladoczerwony lub sinoniebieski kolor, gładki i błyszczący tułów i wyraźnie odstaje od ciała czworonoga.
Co zrobić, jeśli pies złapał kleszcza?
Im dłużej pasożyt przebywa wgryziony w skórze psa, tym większe jest ryzyko zarażenia chorobą odkleszczową. Dlatego w przypadku znalezienia kleszcza wgryzionego w skórę psa należy jak najszybciej usunąć go we właściwy sposób.
Pamiętaj!
Wgryzionego kleszcza pod żadnym pozorem nie należy niczym smarować. Krem, lakier do paznokci, masło lub olej nie pomogą wyrwać pasożyta, zwiększą natomiast ryzyko zakażenia.
Ciała kleszcza nie wolno ściskać – zgniecenie go może spowodować przedostanie się do krwiobiegu psa toksyn i chorobotwórczych patogenów.
Jak przygotować się do wyciągania psu kleszcza?
Zanim przystąpisz do zabiegu, warto się przygotować, aby przebiegł on sprawnie i bezstresowo dla psa:
- Przygotuj narzędzia – przydatne są pęsety o cienkich końcówkach lub specjalne narzędzia do usuwania kleszczy (tzw. kleszczołapki albo pętelki), które pomagają złapać pasożyta możliwie jak najbliżej skóry.
- Zadbaj o dobre oświetlenie i możliwość dokładnego obejrzenia miejsca po ugryzieniu pasożyta.
- Unieruchom psa – najlepiej poprosić drugą osobę o pomoc i delikatnie przytrzymać zwierzaka. Jeśli pies jest nerwowy, warto założyć mu kaganiec lub odwrócić uwagę przysmakiem.
Niektórzy opiekunowie decydują się również na użycie rękawiczek, co zmniejsza ryzyko bezpośredniego kontaktu z kleszczem lub jego śliną.
Jak prawidłowo usunąć kleszcza u psa?
By bezpiecznie wyciągnąć kleszcza psu, pasożyta należy złapać palcami tuż przy skórze zwierzęcia i wyciągnąć zdecydowanym ruchem ku górze. Metoda ta sprawdza się najlepiej u dużych, opitych krwią kleszczy.
W przypadku małych, świeżo wgryzionych osobników złapanie kleszcza palcami może nie być możliwe – pozbycie się małego kleszcza z ciała psa będzie łatwiejsze przy pomocy pęsety lub specjalnego narzędzia do usuwania kleszczy: kleszczołapek w kształcie haczyka albo przyrządu z pętelką.
Co zrobić z wyjętym kleszczem?
Wyjętego kleszcza należy zawsze obejrzeć i sprawdzić, czy został usunięty wraz z głową, aparatem gębowym i przednimi odnóżami. Pasożyta można następnie oddać na badania do gabinetu weterynaryjnego, by sprawdzić, czy nie był zakażony patogenami, lub unieszkodliwić, na przykład umieszczając w pojemniku z alkoholem. Warto również zanotować datę ugryzienia – informacja ta może być przydatna w przypadku, gdy u psa wystąpią objawy mogące świadczyć o chorobie odkleszczowej – gorączka, brak apetytu lub niechęć do spacerów.
Miejsce po ugryzieniu należy zdezynfekować preparatem antyseptycznym lub wodą utlenioną. Można też zastosować łagodny środek do dezynfekcji dostosowany do skóry psa. Po usunięciu kleszcza warto przez kilka dni obserwować to miejsce – jeżeli pojawi się zaczerwienienie, obrzęk, wydzielina lub pies zacznie się intensywnie drapać w tym miejscu, należy skontaktować się z lekarzem weterynarii.
Kiedy zabrać psa do lekarza weterynarii?
W większości przypadków usunięcie kleszcza można przeprowadzić w domu, bez konieczności zabierania pupila do lekarza weterynarii. Wizyta w gabinecie będzie jednak konieczna, jeśli:
- kleszcz znajduje się w bardzo trudnym miejscu (np. w okolicach oka czy ucha),
- część pasożyta pozostała w skórze,
- pies jest bardzo niespokojny i nie da się go unieruchomić,
- po ugryzieniu pojawiły się objawy choroby odkleszczowej (na przykład gorączka, brak apetytu, apatia).
Ile kosztuje wyciągnięcie kleszcza u weterynarza?
Jeśli nie jesteś w stanie samodzielnie usunąć kleszcza ze skóry psa lub nie jesteś pewien, że umiesz prawidłowo wyjąć pasożyta, udaj się z pupilem do lekarza weterynarii. Pasożyta wyciągnąć może zarówno lekarz, jak i technik weterynarii. Specjalista sprawdzi i zdezynfekuje miejsce po ugryzieniu kleszcza, co zmniejszy ryzyko infekcji. Może także skontrolować stan czworonoga, zmierzyć mu temperaturę i przekazać pasożyta do badania w kierunku chorób odkleszczowych. Wyciągnięcie kleszcza u weterynarza kosztuje zazwyczaj 10-40 zł, a badania będą dodatkowo płatne.
Czy kleszcz u psa sam odpadnie?
Czas żerowania kleszcza na psie może trwać kilka dni. Po ich upływie pasożyt odpada od skóry zwierzaka, opuszcza swojego żywiciela i jest gotowy do składania jaj. Trzeba jednak pamiętać, że im dłużej pasożyt przebywa na psie, tym większe prawdopodobieństwo, że w tym czasie kleszcz może zarazić psa chorobami odkleszczowymi. Kleszcz odpadnie sam w przypadku stosowania preparatów przeciwko kleszczom, np. tych zawierających w składzie fipronil. Po wgryzieniu kleszcza w skórę psa następuje jego paraliż i obumarcie, zanim zdąży on zarazić pupila groźnymi pierwotniakami.
Jak chronić psa przed kleszczami?
Nawet szybkie usunięcie kleszcza nie chroni psa przed potencjalnie śmiertelnymi chorobami odkleszczowymi. Te niebezpieczne pasożyty mogą zaatakować psa podczas każdego spaceru i czają się zarówno w wysokich trawach i zaroślach, jak i na osiedlowych trawnikach czy w przydomowych ogródkach. Dlatego każdy pies powinien być regularnie zabezpieczany przed kleszczami przy użyciu skutecznych preparatów weterynaryjnych.
Jednym ze sprawdzonych preparatów zabezpieczających psa przed kleszczami jest Fiprex® SPOT-ON dostępny w większości sklepów zoologicznych. Aplikowane na kark psa krople zawierają bezpieczny dla czworonoga fipronil – owadobójczą substancję, która zabija kleszcze wgryzione w skórę zwierzaka, co znacząco zmniejsza ryzyko zachorowania na choroby odkleszczowe. Po aplikacji preparat zabezpiecza psa przed ponowną inwazją kleszczy do 4 tygodni. Fiprex® chroni zwierzaka także przed inwazją pcheł, która podobnie jak ugryzienie kleszczy może być wyjątkowo niebezpieczna dla zdrowia domowego czworonoga.
Artykuł powstał we współpracy z marką Fiprex.
