07.07.2023

Choroby neurologiczne u psów – rozpoznanie i leczenie

Aleksandra Prochocka

Aleksandra Prochocka

Ten tekst przeczytasz w 5 minut

Choroby neurologiczne u psów wcale nie należą do rzadkości. Ich prawidłowe rozpoznanie nie jest jednak łatwe! Jakie objawy będą wskazaniem do konsultacji z lekarzem weterynarii i na czym polega diagnostyka chorób układu nerwowego?

choroby neurologiczne u psów

fot. Shutterstock

  1. Budowa układu nerwowego
  2. Przyczyny chorób neurologicznych u psów
  3. Najczęstsze choroby neurologiczne u psów
  4. Objawy chorób neurologicznych u psa
  5. Rozpoznanie i leczenie zaburzeń neurologicznych

Układ nerwowy służy do sterowania całym organizmem psa. Dlatego wszelkie choroby mózgu czy rdzenia kręgowego będą poważnie zaburzać funkcjonowanie zwierzaka, wpływając na jego świadomość, sposób poruszania się lub koordynację ruchową. Jakie objawy mogą świadczyć o zaburzeniach ze strony układu nerwowego? Sprawdź, kiedy musisz skontaktować się z weterynarzem!

Jak zbudowany jest układ nerwowy psa?

Układ nerwowy to zespół wyspecjalizowanych komórek odpowiedzialnych za sterowanie aktywnością organizmu przy pomocy sygnałów elektrochemicznych. Układ ten można podzielić na centralny (ośrodkowy) i obwodowy.

rdzeń kręgowy psa-min.jpg
fot. Shutterstock

Ośrodkowy układ nerwowy – OUN

Ośrodkowy, inaczej centralny układ nerwowy złożony jest z:

  • mózgowia (mózgu i pnia mózgu) umiejscowionego w czaszce, odpowiadającego za analizowanie sygnałów wysyłanych z organizmu, sterowanie narządami i mięśniami, a także procesy myślowe,
  • rdzenia kręgowego – grubego sznura nerwów biegnącego przez kanał nerwowy wewnątrz kręgosłupa, odpowiadającego za zbieranie i przekazywanie sygnałów nerwowych między mózgiem i resztą organizmu.

Delikatne tkanki centralnego układu nerwowego zabezpieczone są tkanką kostną (kręgami i czaszką). Otoczone są także płynem mózgowo-rdzeniowym, który zapobiega urazom mechanicznym.

Obwodowy układ nerwowy

Obwodowy układ nerwowy złożony jest ze zwojów i nerwów obwodowych, przekazujących impulsy nerwowe między narządami, mięśniami i rdzeniem kręgowym.

Przyczyny występowania chorób neurologicznych u psów

Schorzenia neurologiczne występujące u psów mogą być związane z uszkodzeniami w obrębie mózgu lub rdzenia kręgowego. Prawidłowe wytwarzanie sygnałów, ich przekazywanie i procesy myślowe mogą zostać zaburzone przez:

  • wrodzone i dziedziczne zaburzenia krążenia płynu mózgowo-rdzeniowego,
  • wrodzone deformacje lub niedorozwój struktur mózgu, lub rdzenia kręgowego,
  • udar mózgu, czyli niedokrwienie mózgu w wyniku zatoru lub wylewu,
  • stany zapalne mózgu wywołane infekcjami wirusowymi, pasożytniczymi lub bakteryjnymi,
  • choroby zwyrodnieniowe kręgosłupa skutkujące zwężeniem kanału kręgowego i uciskiem na rdzeń kręgowy,
  • urazy rdzenia kręgowego prowadzące do utrudnionej lub całkowicie przerwanej komunikacji mózgu z nerwami obwodowymi,
  • uciskanie tkanki mózgu przez nowotwór,
  • urazy czaszki i mózgowia.

badanie mózgu psa-min.jpg
fot. Shutterstock

Wpływ na pracę mózgu mogą mieć także choroby innych narządów, zatrucia i niedobory pokarmowe. Na przykład w wyniku poważnej choroby wątroby często dochodzi do zatrucia mózgu amoniakiem i rozwoju encefalopatii wątrobowej, która nieleczona może prowadzić do trwałych uszkodzeń tkanki nerwowej. Niedobory witamin z grupy B mogą natomiast powodować drgawki i paraliż kończyn. Zdarza się również, że zaburzenia neurologiczne mają charakter idiopatyczny, co oznacza, że ustalenie ich przyczyny nie jest możliwe.

Najczęstsze choroby neurologiczne u psów

Do chorób neurologicznych najczęściej występujących u psów należą:

układ nerwowy psa-min.jpg
fot. Shutterstock

Najczęściej występujące objawy chorób neurologicznych u psa

Choroby neurologiczne zwykle postępują gwałtownie, dlatego ich objawy pojawiają się nagle lub bardzo szybko się nasilają. Skutki uszkodzenia układu nerwowego będą w dużej mierze zależne od tego, której części dotyczy choroba. Do objawów klinicznych, mogących świadczyć o ucisku rdzenia kręgowego, należą:

  • problemy ze wstawaniem,
  • niedowład lub paraliż kończyn,
  • brak kontroli nad zwieraczami,
  • chwiejny chód.

zaburzenia neurologiczne psa-min.jpg
fot. Shutterstock

W przypadku uszkodzeń w obrębie mózgowia można zaobserwować objawy bardziej uogólnione, a także zaburzenia świadomości:

  • otępienie,
  • napady drgawek,
  • mimowolne skurcze mięśni,
  • brak koordynacji ruchowej,
  • nietypowe ruchy głowy i oczu,
  • przekrzywienie głowy,
  • nagłe napady pobudzenia, agresji lub lęku,
  • chodzenie po okręgu.

Objawom tym towarzyszyć może także ból karku lub kręgosłupa prowokujący zwierzę do kompulsywnego drapania się albo unikania dotyku w danym miejscu.

objawy chorób neurologicznych-min.jpg
fot. Shutterstock

Podobne objawy neurologiczne mogą występować także w przebiegu chorób zlokalizowanych poza układem nerwowym psa i dotyczących takich narządów jak wątroba czy nerki. Również niektóre niedobory pokarmowe, zatrucia i choroby zakaźne (w tym nerwowa postać nosówki) mogą objawiać się zaburzeniami neurologicznymi. Dlatego przed stwierdzeniem u psa choroby układu nerwowego niezbędne jest wykonanie szczegółowych badań diagnostycznych.

baner zdrowie

Rozpoznanie przyczyn zaburzeń neurologicznych

Do wdrożenia odpowiedniego leczenia niezbędne jest ustalenie przyczyn występujących u psa objawów. W tym celu wykonuje się dokładne badania krwi z uwzględnieniem parametrów biochemicznych, które mogą wykryć ewentualne choroby nerek, wątroby lub zatrucia. Lekarz weterynarii przeprowadzi także dokładny wywiad z opiekunem, wypyta o inne występujące u psa objawy oraz sytuacje, w jakich mogło dojść do uszkodzenia mózgu lub rdzenia kręgowego psa.

badanie neurologiczne psa-min.jpg
fot. Shutterstock

Kolejnym krokiem w rozpoznawaniu chorób neurologicznych u psów jest przeprowadzenie badania fizykalnego i neurologicznego. Podczas badania neurologicznego specjalista z zakresu neurologii weterynaryjnej może ustalić prawdopodobną lokalizację uszkodzenia układu nerwowego, biorąc pod uwagę:

  • świadomość psa, czyli jego reakcję na otoczenie,
  • badanie nerwów czaszkowych, czyli reakcję na dotyk w okolicy oczu i dźwięk oraz reakcję źrenic na światło latarki, 
  • postawę i chód, czyli obecność niedowładów, paraliżu, brak koordynacji ruchowej,
  • reakcję postawy i stawiania, czyli utrzymywanie równowagi i obciążanie kończyn,
  • reakcję korektury, czyli sprawdzanie świadomości umiejscowienia części ciała w przestrzeni,
  • badanie odruchów rdzeniowych i reakcji na ból.

Po wstępnym ustaleniu przyczyny zaburzeń neurologicznych dalsza diagnostyka opiera się głównie na badaniach obrazowych. Ocenę budowy mózgu i rdzenia kręgowego umożliwia tomografia komputerowa lub rezonans magnetyczny. Takie badania są jednak drogie i trudno dostępne, dlatego częściej wykorzystuje się RTG i USG. W zależności od występujących objawów psu można także wykonać badanie płynu mózgowo-rdzeniowego lub EEG.

badanie neurologiczne dla psa-min.jpg
fot. Shutterstock

Leczenie chorób neurologicznych u psów

Choroby neurologiczne to bardzo zróżnicowana grupa chorób, dlatego ich leczenie może znacząco się różnić. Postępowanie obejmować może:

  • podawanie psu antybiotyków,
  • podawanie leków przeciwpadaczkowych,
  • podawanie leków sterydowych,
  • podawanie leków przeciwzapalnych,
  • przeprowadzenie operacji chirurgicznej.

W przypadku niektórych chorób rdzenia kręgowego konieczna jest także rehabilitacja lub wsparcie w postaci wózka dla psa.

Pierwsza publikacja: 25.04.2022

Podziel się tym artykułem:

Aleksandra Prochocka
Aleksandra Prochocka

Specjalista do spraw żywienia psów, zoopsycholog, wolontariusz w Schronisku na Paluchu. Absolwentka studiów magisterskich na Wydziale Nauk o Zwierzętach, SGGW.

Zobacz powiązane artykuły

03.07.2024

Kałuża, trawa i ziemia - jak chronić psa przed zarażeniem pasożytami?

Ten tekst przeczytasz w 3 minuty

Na wakacje czekamy nie tylko my, ale również nasi czworonożni przyjaciele. Nic nie stoi na przeszkodzie, by zabrać pupila na wspaniałe wędrówki, odkrywanie nieznanych terenów czy nad wodę. Przedtem jednak musimy go zabezpieczyć przed kleszczami i innymi pasożytami zewnętrznymi. A także zadbać o to, by wakacyjna przygoda nie pozostawiła pamiątek w postaci pasożytów w jego przewodzie pokarmowym.

pies zarażenie pasożytami

undefined

02.07.2024

Zdrowa skóra, czyli… jaka? Jak ocenić kondycję skóry i futra u psa

Ten tekst przeczytasz w 4 minuty

Nie od dziś mówi się, że zdrowy zadbany pies może pochwalić się piękną, błyszczącą sierścią - i nie jest to mit! Kondycja okrywy włosowej, a także skóry psa, w dużym stopniu może odzwierciedlać jego stan zdrowia i odżywienia organizmu. Choroby skóry i problemy z sierścią widoczne są gołym okiem, jednak inne schorzenia także mogą przejawiać się pogorszeniem kondycji skóry i włosa. Sprawdź, o czym mówi nam stan skóry i sierści u psa oraz jak go poprawić!

jak ocenić kondycję skóry i futra u psa

undefined

17.06.2024

Jak wygląda choroba skóry u psa? Leczenie, profilaktyka i zapobieganie

Ten tekst przeczytasz w 3 minuty

Choroby skóry u psów to problem, z którym mierzy się wielu opiekunów domowych czworonogów. Jak mogą objawiać się choroby dermatologiczne u psów i jak można pomóc pupilowi z dermatozą?

choroba skóry u psa

undefined

null

Bądź na bieżąco

Zapisz się na newsletter i otrzymuj raz w tygodniu wieści ze świata psów!

Zapisz się