AIREDALE TERRIER

 

Charakter

Airedale terrier to urodziwy, pełen temperamentu pies, o klasycznie „terierowatej” sylwetce. Nazywany jest nawet królem terierów, bo w tej grupie psów brytyjskich był największy. Został wyposażony w dużą inteligencję. Oczywiście jako typowy terier ma w sobie rys niezależności – bywa uparty i lubi postawić na swoim. Obcych psów zwykle pierwszy nie prowokuje do bójek, ale zaatakowany nie da sobie w kaszę dmuchać. Wobec obcych ludzi jest nastawiony przyjaźnie.

Portret airedale terriera z boku
fot. Shutterstock

Umiejętności

Dziś airedale terrier nie jest już krwiożerczym pogromcą szczurów, lecz psem wystawowym i do towarzystwa. Sprawdza się także jako czujny stróż, a czasem i obrońca. Jest świetnym towarzyszem dziecięcych zabaw. To pies cierpliwy, który nie reaguje agresywnie na dokuczliwe zaczepki.

Szkolenie i wychowanie

Airedale terrier źle reaguje na szkolenie siłowe, oparte na przymusie i tzw. „twardej ręce”. Da się wyśmienicie układać, ale przez osobę konsekwentną i łagodną.

Airedale terrier przeciągający się zabawką
fot. Shutterstock

Dla kogo ta rasa

Airedale terrier sprawdzi się jako doskonały pies rodzinny, o ile będzie traktowany jak członek rodziny. Jego spontaniczną radość przebywania z bliskimi niszczą ci, którzy zamykają go w kennelu i zostawiają w samotności. Tego nie znosi. Dobrze czuje się nawet w miejskim mieszkaniu, pod warunkiem zapewnienia odpowiednich spacerów. W domu jest spokojny i zajmuje mniej miejsca niż niektóre małe, ruchliwe psiaki.

Wady i zalety

Wady

  • potrzebuje sporo ruchu
  • ma silny instynkt łowiecki
  • może się oddalać od właściciela
  • bywa uparty
  • wymaga pracochłonnej pielęgnacji

Zalety

  • doskonały pies rodzinny
  • świetny towarzysz dzieci
  • niezawodny obrońca
  • spokojny i zrównoważony
  • przystosowuje się do różnych warunków
  • nie linieje

Zdrowie

Rasa ta należy do generalnie zdrowych. Z problemów o podłożu genetycznym najczęściej zdarzają się u airedale terierów alergie skórne oraz dysplazja biodrowa.

Żywienie

Airedale teriery zazwyczaj cieszą się doskonałym apetytem. Ich żywienie nie różni się od żywienia innych psów ras dużych lub średnich. Dieta powinna być dobrze zbilansowana, bogata w składniki odżywcze i witaminy. Można podawać wysokiej jakości suche karmy z dodatkiem glukozaminy i chondroityny, dostosowane do wieku psa lub samodzielnie przygotowywać posiłki uzupełniane preparatami wapniowo-witaminowymi i chroniącymi stawy.

Portret airedale terriera en face
fot. Shutterstock

Pielęgnacja

Aby nasz airedale terrier był podobny do egzemplarzy modelowych, musimy dbać o jego fryzurę. Inaczej będzie wyglądać mało atrakcyjnie. Po prostu będzie to duży, szorstkowłosy kudłacz. Trymując go, czyli wyrywając mu martwy włos, nadajemy mu piękną, klasyczną formę kwadratowego teriera. Samo strzyżenie szaty, bez trymowania, sprawi, że włos będzie odrastał gorszej jakości, bardziej miękki, gorzej wybarwiony, a czasem pokręcony.

Jeśli chcemy psa wystawiać, najlepiej, aby jego pielęgnacją zajął się doświadczony groomer. Możemy też nauczyć się robić to samodzielnie. Poza trymowaniem trzeba jednak opanować sztukę formowania szaty trymerem i nożyczkami zgodnie z wzorcem rasy i tak, aby jak najlepiej podkreślić zalety, a zatuszować wady naszego psa.

Airedale terrier w kłusie
fot. Shutterstock

Poza trymowaniem, najważniejszym zabiegiem, który powinno się regularnie wykonywać, jest szczotkowanie – zarówno dla usunięcia zaplątanych w sierść listków, gałązek itp., jak i martwej sierści. To, że airedale terrier nie linieje sezonowo, nie znaczy, że stopniowo nie traci martwego włosa. Jego część raz na jakiś czas usuwamy poprzez trymowanie, ale część można po prostu na bieżąco wyczesywać. Airedale teriera kąpie się rzadko, 3-4 razy w roku.

Akcesoria

Do pielęgnacji airedale teriera warto zaopatrzyć się w trzy szczotki i dwa grzebienie. Szczotka pudlówka (z drucików bez kulek na końcach) posłuży do usuwania podszerstka. Szczotka druciana pozwoli rozczesać sierść na łapach, a szczotka z naturalnego włosa przyda się do czesania i modelowania sierści w innych partiach ciała. Grzebień rzadki również posłuży do rozczesywania łap, a grzebień o średnim rozstawie zębów do wyczesywania resztek włosa po trymowaniu na tułowiu.

Historia

Pochodzenie airedale teriera sięga XIX w., kiedy to w hrabstwie Yorkshire, w dolinie rzeki Aire, zaczęto tworzyć tę rasę. Aire i jej dopływy były znane z obfitości ryb, a wędkowanie było ulubioną rozrywką miejscowej ludności. Ale wędkarze mieli konkurencję: sprytne i wiecznie głodne wydry. Potrafiły one skutecznie przetrzebić nawet najbardziej rybny strumień.

Do polowania na nie używano psów – miejscowych mieszańców zwanych otterhounds (otter – wydra). Były to psy średniego wzrostu, zwinne i ostre, o bardzo mizernym wyglądzie. Liczył się bowiem tylko ich spryt i ciętość, nie uroda. Nie należy mylić tych psiaków z wielkim, kosmatym otterhoundem, bowiem ta rasa została wyhodowana o wiele później, na południu Anglii.

Trzy airedale terriery leżące na trawie
fot. Shutterstock

Na farmach, we wsiach, w małych miasteczkach – jak Bradford czy Leeds – miejscowa ludność miała jeszcze inną rozrwykę – ratting (rat – szczur). Po pracy, najczęściej w sobotnie wieczory, urządzano okrutne spektakle. Na specjalnie skonstruowaną, wysoko grodzoną arenę wpuszczano żywe szczury, a następnie psa. Rozentuzjazmowana, licznie zebrana gawiedź czyniła zakłady, często wysokie, ile to szczurów, w ciągu określonego czasu, taki pies zdoła udusić. Niektóre psy były prawdziwymi rekordzistami. Te szczurołapy, najczęściej maści czarnej podpalanej, zwano Broken Coated Working, Old English lub Rough Coated Black and Tan Terrier.

Tymczasem amatorzy wędkowania wpadli na pomysł, by swoje otterhoundy skrzyżować z najlepszymi ze szczurołapów. Uczynił to po raz pierwszy Holland Buckley w roku 1853. Mieszkał on w małej wsi – Wielfried Lomes. Rezultaty okazały się nadzwyczajne. Dotąd otterhoundy chwytały wydry na lądzie. Teraz nowa, zajadła odmiana rzucała się do walki w wodzie. Zagrożona wydra uciekała do swej kryjówki, do której wejście znajduje się pod wodą. Zwolennicy rattingu zaczęli także wpuszczać do wody szczury, a za nimi potrafiące nurkować psy. Teraz tłumnie zebrana publiczność przeniosła się nad strumienie i rzeczki. Tak powstał następny z okrutnych „sportów”.

Airedale terrier w galopie
fot. Shutterstock

Najsprytniejsze psy, dusiciele, były w wielkiej cenie. Za najbardziej cięte uważano te z okolic Bradford, Shipley, Otley i Bingley. Później nadano im nazwę Waterside Terrier (waterside – brzeg wody). W niektórych okolicach używano ich do walk psów, krzyżując je z Bull and Terrier. Próbowano je także łączyć z border collie, by otrzymać psa do pilnowania stada. By dodać im urody, dolewano krwi teriera walijskiego, irlandzkiego oraz foksteriera szorstkowłosego.

Psy z doliny rzeki Aire rozpowszechniły się szybko w całej Wielkiej Brytanii. Nazwę Airedale Terrier nadał im w 1878 r. doktor Gordon Stables, sędzia kynologiczny, wielki entuzjasta tej nowo powstałej rasy. Oficjalnie brytyjski Kennel Club uznał rasę w roku 1886.

Właściwa dla rasy pojętność i chęć do nauki pozwoliły szybko zdobyć jej sławę jako psa do towarzystwa i obrończego. Airedale terrier zaczął też błyszczeć na wystawach. Pod koniec XIX w. już nikt nie używał airedale’a jako szczurołapa. Sięgnęła po te psy armia i policja brytyjska. Wkrótce został nazwany „psem wojennym”. Wsławił się w działaniach policji i wojska w Powstaniu Bokserów w Chinach w 1900 r., później w wojnie rosyjsko-japońskiej (1904-1905) u boku służb japońskich. Miało go wojsko hinduskie, amerykańskie, niemieckie i oczywiście brytyjskie.

Wehrmacht tak je cenił, że było ich w armii więcej niż psów ras rodzimych, tak znakomitych jak dobermany, boksery, sznaucery olbrzymy czy nawet owczarki niemieckie. Do dziś zresztą airedale teriery cieszą się ogromną popularnością w Niemczech.

Dwójka szczeniąt airedale terriera na spacerze
fot. Shutterstock

Jeśli myślimy, że airedale terrier jako „pies wojenny” był postrachem, agresorem, gryzącą bestią, to jesteśmy w błędzie. Najczęściej był używany do odnajdywania rannych, noszenia meldunków, sygnalizował zbliżanie się wroga. Na starych zdjęciach często widzimy airedale teriery w służbowym, białym płaszczyku ze znakiem czerwonego krzyża, kroczące u boku swego opiekuna żołnierza.

W latach 20. XX w. airedale teriery stały się niesłychanie popularne i modne w Stanach Zjednoczonych.

Airedale terrier w Polsce

Wkrótce po tym, jak moda na airedale teriery wybuchła w USA, i w Polsce zaczęli się pojawiać pierwsi hodowcy psów tej rasy. Obecnie możemy się pochwalić pięknymi i utytułowanymi airedale’ami.

Wzorzec

Airedale terrier – grupa III FCI, sekcja 1, nr wzorca 7

  • Pochodzenie: Wielka Brytania
  • Charakter: łatwy w kontaktach, ufny i przyjacielski, odważny i inteligentny; czujny i nieustraszony, ale nie agresywny
  • Wielkość: psy – ok. 58-61 cm, suki – ok. 56-59 cm
  • Waga: 20-30 kg
  • Szata: twarda, gęsta i szorstka, nie tak długa, by wydawała się zmierzwiona; włos przylegający, prosty i zwarty, porasta tułów i kończyny; sierść okrywowa, wierzchnia jest twarda, druciana, sztywna, podszerstek miękki i krótszy; najtwardsza sierść jest lekko falista
  • Maść: czaprakowa – górne partie szyi, grzbiet i wierzch ogona są czarne lub szaro-czarne; pozostała powierzchnia ciała podpalana; uszy są często ciemniejsze, a czarne naloty (osmolenia) mogą występować wokół szyi i na skroniach; dopuszczalne trochę białych włosów na piersi
  • Długość życia: 10-12 lat
  • Podatność na szkolenie: dosyć duża
  • Cena psa z rodowodem: 2500-4500 zł

Ciekawostki

„Król terierów” – airedale terrier – został zdetronizowany przez produkt kynologów radzieckich, którzy stworzyli jeszcze większego teriera – czarnego rosyjskiego. Jednak czarny terier zaliczony został do grupy drugiej (sznaucery), jako bliski kuzyn sznaucera olbrzyma. Można więc powiedzieć, że airedale terrier nadal króluje w grupie III, w skład której wchodzą wyłącznie teriery.