NOWOFUNDLAND

Łagodność i przyjazne nastawienie nowofundlanda mogą sprawić, że nawet esteta strzepujący każdy pyłek wybaczy mu bałagan, który robi. Nowofundland to duży, pokryty gęstym, grubym futrem, mającym izolować go od zimnej wody pies o zrównoważonym charakterze i umiarkowanym temperamencie.

 

Charakter

Nowofundland to pies spokojny, zrównoważony, cierpliwy, odważny i pozbawiony agresji.  Najlepiej będzie się czuł w domu z ogrodem, ale musi mieć zapewniony stały dostęp do środka.

Bardzo przywiązany do rodziny, wymaga bliskiego kontaktu z człowiekiem. Bez problemu zniesie nieobecność pana przez kilka godzin, ale odizolowanie go na stałe w kojcu może źle wpłynąć na jego psychikę. Nieszczęśliwy, samotny nowofundland skutecznie uprzykrzy życie domownikom i sąsiadom.

Przedstawiciele tej rasy są doskonałymi towarzyszami dzieci, mają opinię troskliwych nianiek. Nie należy ich jednak zostawiać samych z maluchami bez nadzoru – ze względu na swe rozmiary mogą je z łatwością przewrócić, np. machając ogonem.

Nowofundland jest z natury łagodny w stosunku do ludzi i nawet nieznajomych traktuje życzliwie. Nie sprawdzi się więc w roli stróża, chociaż w wyjątkowych sytuacjach potrafi stanąć w obronie właściciela. Nie jest też psem dla estetów, ceniących sobie ład i porządek – wnosi do domu sporo błota, wychlapuje wodę z miski, czasem mocno się ślini.

Niufek jest tolerancyjny wobec innych psów, niejednokrotnie tworzy silne więzi z czworonogami, z którymi mieszka lub często się spotyka (dobrze sprawić mu jakiegoś psa towarzysza). Nigdy nie nadużywa siły i nie prowokuje bójek, ale zaatakowany zawsze się broni. Zaakceptuje własnego kota, lecz obcego na pewno przepędzi. Zdarza mu się pogonić za zającem lub sarną, a nawet zapolować na drób.

Chociaż odznacza się umiarkowaną aktywnością, to do utrzymania go w dobrej kondycji konieczne są długie spacery, zwłaszcza jeśli ich elementem jest pływanie i zabawa w wodzie.

Nowofundland w wodzie
fot. Shutterstock

Umiejętności

Pierwotnie nowofundlandów używano do pomocy w wyciąganiu sieci rybackich i jako psów zaprzęgowych do przewożenia ciężkich ładunków. Wyjątkową cechą rasy jest pasja do pracy w wodzie, którą wykorzystuje się w ratownictwie wodnym. Na co dzień spokojne i dość flegmatyczne czworonogi w wodzie stają się zwinne i szybkie. Potrafią przyholować do brzegu łódź, skaczą z pędzącej motorówki, helikoptera czy wysokiego mostu.

Dzięki doskonałemu węchowi nadają się do odnajdywania zaginionych lub zasypanych ludzi, a także do poszukiwania zwłok pod wodą i na lądzie.

Chociaż obecnie nowofundlandy są głównie psami do towarzystwa, to coraz więcej właścicieli szkoli je do pracy w wodzie. Powstają stowarzyszenia propagujące taką działalność, które współpracują z policją wodną i grupami ratowniczymi. W wielu krajach – także w Polsce – podczas wystaw klubowych organizowane są certyfikacje i mistrzostwa pracy wodnej.

Szkolenie i wychowanie

Nowofundland jest psem o dużej inteligencji, zdyscyplinowanym i skorym do współdziałania z człowiekiem. Uczy się chętnie, łatwo zapamiętuje polecenia, ale szybko się nudzi, dlatego treningi muszą być urozmaicone.

Przedstawiciel tej rasy wymaga konsekwentnego, cierpliwego i łagodnego podejścia – nie toleruje brutalnego traktowania. Trzeba też pamiętać, że to ciężki pies, który dość szybko się męczy, dlatego należy robić przerwy podczas nauki i zawsze mieć przy sobie zapas wody – podczas intensywnej pracy potrafi wypić 2-3 litry.

Szkolenie należy rozpocząć już z małym szczeniakiem, najlepiej w psim przedszkolu. W tym samym czasie powinno się też zacząć naukę pracy w wodzie, oswajając malucha z zanurzaniem głowy i wyławianiem różnych przedmiotów z dna naczynia  lub w płytkiej wodzie. Po takim przygotowaniu będzie mógł później bez stresu ćwiczyć skoki i nurkowanie w głębokich akwenach.

Dla kogo ta rasa

Łagodny i dobroduszny nowofundland wbrew pozorom nie jest psem dla każdego. Nie nadaje się dla ludzi zapracowanych, słabych fizycznie i psychicznie. Właściciel musi poświęcić czas na wychowanie i wyszkolenie pupila, a także liczyć się z wysokimi kosztami jego utrzymania.

Wady i zalety

Wady

  • wysokie koszty utrzymania
  • wymaga pracochłonnej i systematycznej pielęgnacji
  • czasem mocno się ślini
  • wnosi do domu dużo błota

Zalety

  • bardzo przywiązany do właściciela
  • łagodny i tolerancyjny
  • doskonały przyjaciel dzieci
  • akceptuje inne czworonogi
  • inteligentny, szybko się uczy
  • chętnie współpracuje, jeśli postępuje się z nim spokojnie i konsekwentnie

Zdrowie

Nowofundland to silny i raczej odporny pies. Jednak jak większość dużych ras ma skłonności do dysplazji stawów biodrowych (do uzyskania uprawnień hodowlanych wymagane jest prześwietlenie z wynikiem A,B lub C), łokciowych i kolanowych oraz do skrętu i rozszerzenia żołądka.

Sporadycznie zdarza się dziedziczna metaboliczna choroba układu moczowego (cystynuria) charakteryzująca się wydalaniem zwiększonej ilości aminokwasu cystyny w moczu, co prowadzi do tworzenia się kamieni nerkowych. Kluby rasy zalecają wykonywanie badań w kierunku nosicielstwa tego schorzenia.

Czasem występują choroby serca i układu krążenia – podzastawkowe zwężenie aorty i przetrwały przewód tętniczy – które mogą doprowadzić do nagłej, przedwczesnej śmierci. Zdarzają się również wady ustawienia powiek, alergie pokarmowe i problemy skórne wynikające najczęściej z braku odpowiedniej pielęgnacji.

Psom tej rasy nie należy pozwalać na wylegiwanie się na zimnej ziemi czy betonie – zwłaszcza gdy są mokre – by nie zachorowały na zapalenie pęcherza moczowego i nerek. Szybko rosnącym szczeniętom nie służą intensywne zabawy z dużymi aktywnymi psami, ponieważ mogą spowodować nadmierne obciążenie stawów i ścięgien.

Nowofundland pochodzi z obszaru o zimnym klimacie, dlatego doskonale znosi niskie temperatury, ale jest wrażliwy na upały. Latem potrzebuje zacienionego miejsca do odpoczynku i jeszcze więcej wody niż zwykle. Na spacery powinno się go wyprowadzać wcześnie rano i wieczorem, a także umożliwić mu pływanie.

Niufek pływa
fot. Shutterstock

Żywienie

Nowofundland jest rasą pierwotną, ukształtowaną w trudnych warunkach, dlatego doskonale wykorzystuje pożywienie. Posiłki nie powinny być zbyt obfite, aby nie obciążały żołądka, ale muszą być wartościowe.

Można stosować gotową karmę dla ras olbrzymich, dobraną do aktywności i wieku psa, lub samemu przygotowywać jedzenie złożone głównie z mięsa lub ryb, niewielkiej ilości ryżu, owoców i warzyw. Kilka razy w tygodniu podaje się jogurt, kefir i biały ser. Domową dietę trzeba uzupełnić preparatami wapniowo-witaminowymi, a w okresach linienia można dodać suplementy poprawiające stan sierści i skóry, zawierające biotynę, cynk i nienasycone kwasy tłuszczowe.

Nie poleca się karmienia nowofundlanda kośćmi, ponieważ połknięte w dużych kawałkach mogą spowodować problemy żołądkowe. Rosnące szczenięta powinny dostawać preparaty wapniowe i chroniące stawy (z glukozaminą i chondroityną), a także galarety z rozgotowanych chrząstek.

Dzienną porcję dla dorosłego psa trzeba podzielić co najmniej na dwa posiłki i zapewnić mu czterogodzinny odpoczynek po jedzeniu. Należy też pamiętać o stałym uzupełnianiu wody, ponieważ nowofundlandy piją znacznie więcej niż inne psy.

Pielęgnacja

Szata nowofundlanda jest gęsta i obfita, dlatego jej pielęgnacja wymaga sporo pracy. Pies tej rasy najintensywniej linieje na wiosnę, kiedy gubi dużą ilość miękkiego podszerstka. Trzeba go wtedy czesać codziennie, aby szybciej pozbyć się martwego włosa i zapobiec tworzeniu się kołtunów. Najlepiej posłuży do tego celu metalowy grzebień o długich i rzadkich zębach, szczotka pudlówka i zwykła rzadka szczotka.

Przed zabiegiem sierść można spryskać preparatem ułatwiającym rozczesywanie lub – jeśli jest mocno przesuszona – olejkiem norkowym, (trzeba wmasować go we włosy, a potem wyczesać). Poza okresem linienia wystarczy wyszczotkować psa raz na kilka dni. Regularnie trzeba wycinać włosy między palcami, opuszkami i pod uszami.

Kąpiemy nowofundlanda mniej więcej co dwa miesiące w szamponach dla psów długowłosych (z dodatkiem olejku norkowego) lub zapobiegających podrażnieniom (np. z olejkiem z drzewa herbacianego). Jeśli często pływa, należy zawsze pamiętać o wysuszeniu wnętrza uszu, ponieważ wilgoć sprzyja rozwojowi chorób grzybiczych i stanom zapalnym.

Przygotowanie nowofundlanda do wystawy rozpoczynamy od kąpieli i dokładnego wysuszenia sierści. Następnie przystrzygamy włosy na kończynach, pod gardłem, na głowie i uszach, aby zwierzak wyglądał schludnie. Używamy do tego nożyczek zwykłych i degażówek. Korekta sierści wymaga doświadczenia, dlatego lepiej skorzystać z pomocy specjalisty, który uformuje fryzurę zgodnie z budową psa i rodzajem szaty.

Naszego podopiecznego musimy nauczyć spokojnego zachowania na ringu podczas sprawdzania uzębienia i budowy. Ponieważ jest psem obficie owłosionym, sędzia musi go dotykać, aby ocenić anatomię. Przedstawiciela tej rasy prezentujemy na ringówce (trzeba go do niej wcześniej przyzwyczaić) lub na łańcuszku i krótkiej smyczy.

Szczeniak
fot. Shutterstock

Akcesoria

Małego nowofundlanda wyprowadzamy na spacery w obroży skórzanej (bez filcu) lub z taśmy i na długiej mocnej smyczy. U starszego, dobrze wychowanego szczeniaka można zastosować luźno zapięty łańcuszek zaciskowy – nie ugniata i nie splątuje obfitej sierści na szyi.

Najlepszymi zabawkami dla psa tej rasy są piłki duże, które chętnie nosi w pysku i aportuje. Należy unikać małych przedmiotów, bo może je połknąć lub się nimi zadławić. Nie poleca się też zabawy w przeciąganie, ponieważ może spowodować wykrzywienie dość płytko osadzonych siekaczy.

Historia

Pierwsze przekazy sugerujące pochodzenie nowofundlandów dotyczą wikingów, którzy przed wiekami najeżdżali Amerykę Północną i półwysep Labrador. Oprócz dużych zwierząt domowych w wyprawach towarzyszyły im psy, które zostawały na podbitych terenach.

Około 1000 r. Norweg Leif Eriksson miał przywieźć na kontynent północno-amerykański dużego czarnego czworonoga o imieniu Oolum. Był to tzw. pies niedźwiedzi używany do stróżowania i polowania na grubą zwierzynę. Dowodem na słuszność teorii o skandynawskich korzeniach nowofundlanda ma być odnalezienie szczątków podobnych czworonogów podczas wykopalisk archeologicznych w okolicy L’Anse aux Meadows na Nowej Fundlandii.

Brązowy nowofundland
fot. Shutterstock

Istnieje jednak również teoria, która głosi, że nowofundland to rasa rdzennie amerykańska. Badając kości indiańskich psów, Fred Stubbart wysnuł przypuszczenie, że zwierzęta te mogły pochodzić od mastifa tybetańskiego, który z kolei wywodzi się od starożytnych molosów. Przybyły one z Dalekiego Wschodu przez Aleuty i Alaskę wraz z przodkami Indian amerykańskich.

Z kolei inny badacz, Theodor Studer, poddając analizie czaszki psów z Nowej Fundlandii, odnalazł w nich podobne cechy budowy jak u prehistorycznego psa (canis familiaris inostranzewi), którego uważa się za protoplastę mastifa tybetańskiego i wielu innych ras, m.in. bernardynów, psów pirenejskich czy elkhundów.

W połowie XIX w. na Nowej Fundlandii żyło kilkaset dużych czworonogów o czarnym lub biało-czarnym umaszczeniu. Czarne nowofundlandy to zapewne potomkowie wspomnianych już psów wikingów, które przybyły na wyspę około XI w. Przez kilka stuleci ewoluowały w izolacji i specyficznych warunkach klimatycznych.

Ostatecznie typ psa ze skłonnościami do pracy w wodzie utrwalił się, gdy od XVI w. europejscy żeglarze zaczęli przywozić z sobą mastify, spaniele, psy dowodne i myśliwskie.

Biało-czarny nowofundland może pochodzić od angielskich białych lub biało-brązowych psów rzeźnickich, znacznie większych od miejscowych czworonogów. Krzyżując się z czarnymi nowofundlandami, dały początek biało-czarnej odmianie nazwanej od nazwiska znanego malarza landseerem (nie mylić ze współczesną rasą o tej nazwie).

Czarny niufek siedzi na pomoście
fot. Shutterstock

Początkowo do Anglii przywożono tylko biało-czarne czworonogi, podczas gdy inne kraje europejskie importowały psy czarne. Różniły się od współczesnych przedstawicieli rasy nie tylko umaszczeniem, ale także wielkością, budową, a często też rodzajem szaty – zdarzały się osobniki o sierści szorstkiej lub kędzierzawej.

Do ustalenia typu doszło w Europie. Aby osiągnąć pożądane duże rozmiary i obfity, dość długi włos, hodowcy prawdopodobnie dodali krwi mastifa i spanieli. Pierwszy wzorzec zatwierdzono w 1886 r.

W Polsce nowofundlandy były znane już w okresie międzywojennym. Pod koniec lat 50. XX w. przywieziono niemal w tym samym czasie z NRD dwie czarne suki. Edmund Drzymulski sprowadził Astrid v. Juring do hodowli Świerkowa Polana, a hodowlę Podkowa Józefa Hołyńskiego zapoczątkowała Carola v. Falkenhorst. Pierwszą brązową sukę sprowadzono z Niemiec w 1994 r.

Wkrótce potem także od naszych zachodnich sąsiadów importowano pierwszą biało-czarną sukę i kolejne brązowe. W 1996 r. z Norwegii przyjechał biało-czarny samiec, który jako pierwszy reproduktor tej maści pozostawił po sobie potomstwo.

Wzorzec

Nowofundland – grupa II FCI, sekcja 2, nr wzorca 50

  • Kraj pochodzenia: Kanada
  • Wielkość: wysokość w kłębie psów 71 cm, suk 66 cm; odstępstwa kilku centymetrów są dopuszczalne przy zachowaniu proporcji
  • Szata: dwuwarstwowa, wodoodporna; podszerstek miękki i bardzo gęsty, włos okrywowy elastyczny, umiarkowanej długości, prosty, bez loków (dopuszczalna lekka falistość); na części twarzowej głowy i przedniej krawędzi kończyn krótki; dłuższe włosy tworzą pióro
    na przednich kończynach, portki na zadzie i obfitą kitę na ogonie
  • Maść: biało-czarna, czarna, brązowa; u odmian jednolitych dopuszczalne są białe znaczenia na piersi i palcach
  • Dojrzałość: 2 lata
  • Długość życia: 10-12 lat
  • Odporność na warunki atmosferyczne: średnia
  • Koszty utrzymania: 450-650 zł miesięcznie
  • Cena psa z rodowodem: 2500-4500 zł

Części ciała niufka

Ciekawostki

Nowofundlandy cechuje silny instynkt wyciągania z wody zarówno ludzi, jak i przedmiotów, dlatego szkolenie ratownicze opiera się na wzmacnianiu ich wrodzonych predyspozycji oraz wzięciu ich pod kontrolę – w przeciwnym razie nadgorliwe psy w ogóle nie pozwoliłyby ludziom pływać!

Niufy do pracy wodnej, choć w ograniczonym zakresie, szkoli także straż pożarna. W Polsce nowofundlandy wykorzystuje się też do poszukiwania zwłok w wodzie – tego typu szkoleniem zajmuje się policja. Wykorzystanie w tym kierunku nowofundlandów jest w Europie ewenementem.