Skąd się biorą marmurki?

fot. Shuttertsock

Genetyka ma przed nami coraz mniej tajemnic. Ostatnio naukowcom udało się zidentyfikować gen powodujący atrakcyjne umaszczenie marmurkowe, typowe szczególnie dla kilku ras pasterskich, ale spotykane też u innych psów.

Gen ten powoduje losowe ograniczenie pigmentu, tak, że pies ma czarne łaty na szarym tle lub – w przypadku maści czekoladowej – łaty czekoladowe na jasnobrązowym lub kremowym tle. Nie wpływa tylko na maść rudą. Psy marmurkowe często mają też niebieskie lub różnokolorowe oczy.

Zmutowany gen

W pojedynczej kopii gen ten powoduje atrakcyjne umaszczenie, ale w podwójnej dawce jest przyczyną wad rozwojowych. Psy będące „podwójnymi marmurkami” są zwykle w przeważającej części białe i w różnym stopniu głuche i/albo ślepe. Aby tego uniknąć wystarczy nie krzyżować ze sobą dwóch „normalnych” marmurków.

Poszukiwania zmutowanego genu rozpoczęto od badań owczarków szetlandzkich. Następnie sprawdzono czy u innych ras umaszczenie marmurkowe powodowane jest przez ten sam gen. Okazało się, że nie tylko ten sam gen, ale dokładnie ta sama mutacja powoduje umaszczenie marmurkowe u collie długowłosych, border collie, owczarków australijskich, welsh corgi cardiganów, jamników, owczarków pirenejskich i paru innych ras, np. arlekin u dogów niemieckich, przy czym u nich ostatnich współdziała z drugim, nieznanym jeszcze genem.

Wkrótce udostępniony zostanie komercyjny test genetyczny na nosicielstwo tej mutacji. Może być on przydatny w przypadku psów o umaszczeniu rudym, u których zachodzi podejrzenie, że są marmurkami, lub rzadko spotykanych „ukrytych marmurków”. Test pozwoliłby uniknąć przypadkowego skojarzenia dwóch psów marmurkowych.

Ale to nie jedyna korzyść z tych badań. Poznawanie genetyki umożliwia wnioskowanie o ewolucji. Fakt, iż u wszystkich przebadanych ras występuje jedna i ta sama mutacja, świadczy o tym, że jest to stara mutacja i że pochodzi od jednego wspólnego przodka. Nie dziwi to w przypadku ras pasterskich, a w przypadku pozostałych wskazuje na prawdopodobną dolewkę krwi w przeszłości.

Co oznacza umaszczenie typu arlekin?

Typ umaszczenia sierści niektórych psów. Najbardziej popularną rasą, znaną z umaszczenia arlekin, jest dog niemiecki.

Na białym tle występują nieregularne intensywnie czarne plamy. Dogi niemieckie odmiany arlekin genetycznie są marmurkami (u takich psów na szarym tle występują nieregularne czarne plamy, o marmurkowym umaszczeniu decyduje gen merle), choć jakiś drugi, nieznany dotąd gen powoduje, że szare tło zostaje zastąpione przez białe.

Od czasu do czasu rodzą się jednak – nieuznane – tzw. dogi porcelanowe, które są zwykłymi marmurkami.

Nazewnictwo bywa mylące również u innych ras – np. marmurkowe owczarki pirenejskie określa się jako arlekiny, a bergamasco po prostu jako psy łaciate.

Autor: Urszula Charytonik
Subscribe
Powiadom o
guest
0 komentarzy
Inline Feedbacks
View all comments